Kritiek EU op Van Aartsen blijft

BRUSSEL, 31 OKT. Ambtenaren van de Europese Commissie handhaven hun kritiek op de Nederlandse aanpak van de varkenspest. De verontwaardigde reactie van minister Van Aartsen (Landbouw) op een concept-rapport van de Commissie vinden zij niet ter zake doen.

Deze week kwam een nieuw concept-rapport gereed over het Nederlandse beleid ten aanzien van de varkenspest, waarin kritiek van een eerder document nog eens werd herhaald. Het eerste concept-rapport was gebaseerd op inspecties die de Commissie in juli en augustus in Nederland uitvoerde. Het laatste concept-rapport betreft inspecties die van 15 tot 19 september zijn uitgevoerd. Op basis van de concept-rapporten stelt het Permanent Veterinair Comité, waarin alle lidstaten van de Europese Unie zijn vertegenwoordigd, volgende maand een definitief rapport samen over de varkenspest in Nederland.

Volgens Van Aartsen heeft de Europese Commissie eerder dit jaar de Nederlandse aanpak juist geprezen. Bronnen bij de Commissie zeggen echter dat die waardering toen de veterinaire aanpak betrof. De kritische rapportages betreffen het administratieve beleid. Volgens ambtenaren van de Commissie hebben fouten hierbij ertoe geleid dat Nederland meer geld van de Europese Unie vraagt dan waarop het recht zou hebben. Totaal bedragen de kosten van de bestrijding van de varkenspest in Nederland zo'n vier miljard gulden. Ongeveer de helft hiervan betaalt de Europese Unie. In het geval dat het Permanent Veterinair Comité de kritiek uit de concept-rapporten overneemt, kan dat ertoe leiden dat de Europese Commissie besluit minder aan de bestrijding van de varkenspest bij te dragen dan waar minister Van Aartsen op rekende.

De heftige manier waarop Van Aartsen heeft gereageerd op de kritiek uit Brussel, heeft ertoe geleid dat de kwestie nu als een politiek gevoelige zaak wordt beschouwd. Volgens een deelnemer aan de inspecties in Nederland is de kritiek op de Nederlandse aanpak “hard voor de minister en voor de diensten van Landbouw, maar daarom nog niet onjuist”. Hij zei niet te weten in hoeverre het mogelijk is dat Nederlandse politieke druk leidt tot een milder eindrapport.

Diplomaten verwachten echter dat de belangrijkste kritiek op de Nederlandse aanpak ook na bespreking binnen het Veterinair Comité overeind blijft. Volgens de rapportages van ambtenaren van de Commissie is er geen coördinatie geweest tussen verschillende diensten van het ministerie van Landbouw. Er zijn fouten gemaakt bij het tellen van dieren zodat varkens in het illegaal circuit konenden verdwijen. Nederland zou financieel gewin hebben nagestreefd door op grote schaal varkens op te kopen en daarna te vernietigen. Hiervoor levert de EU een bijdrage van 70 procent van de kosten. Bij vernietiging van de varkens in het kader van bestrijding van de varkenspest betaalt de EU 50 procent van de kosten.