KOUGELHOPF

Een mooie tijd van het jaar om aan de Elzas te denken of er naartoe te gaan. Daar heten de chef-koks Albrecht, Bohrer, Eblin, Gaertner, Jung, Ludwig, Mischler, Schillinger, Schlienger, Westermann. Vive la France! Gerechten dragen er namen als baeckenoffe, dampfnudel, knepfle, kugelhopf, presskopf, schniederspaedle, streusel, strudel en wunderfitzle.

Hier en daar zie je een zwakke poging tot verfransing, zoals in baekenofe, kougelhopf en nudla. Maar het blijven vreemde woorden en het enige wat er voor de Fransen opzit is ze in te lijven. Met sommige woorden is dat al gebeurd, maar andere zouden wel eens kunnen sneuvelen in de assimilatie die de Elzassers zelf ondergaan. 'Nee', zei de winkelier van middelbare leeftijd bij wie ik een kookboek kocht, 'Pfersiguflauf zou ik niet meer zeggen'. Het woord kwam inderdaad niet ongeschonden over zijn lippen. Voor hem is het soufflé aux pêches. Of de winkelier model staat voor een algemene trend, zou ik niet durven beweren. Daarvoor hoorde ik te veel Duitse klanken uit de monden van ook jongere Elzassers komen.

In ieder geval is kougelhopf of kugelhopf een blijvertje in de Franse taal. Dat is niet vreemd voor een gebak dat eeuwen heeft weten stand te houden. De populariteit ervan in deze streek was zo groot, dat het gezag zich in de zestiende eeuw gedwongen voelde om te bepalen welke banketbakkers de kougelhopf mochten maken. Het bakken gebeurde in aardewerk met de kenmerkende welvingen ('ribbels'), maar met de hedendaagse tulbandvorm gaat het ook goed.

Bereiding: Was de rozijnen en laat ze in warm water wellen. Smelt de boter, verwarm de melk tot handwarm en in ieder geval niet tot boven de veertig graden Celsius. Los verse gist op in een deel van de melk. Bij gebruik van instant gist hoeft dat niet: die kan rechtstreeks bij de bloem worden gedaan. Doe de bloem, de suiker en het zout in een kom. Maak een holletje in het midden. Daar gaat de gist(pap) in. Voeg het ei, de (rest van de) melk, de tot handwarme temperatuur afgekoelde boter en desgewenst de kirsch toe. Kneed alles tot een soepel brooddeeg. Laat de rozijnen uitlekken, dep ze met keukenpapier droog en kneed ze door het deeg. Vet een tulbandvorm in. Leg amandelen als decoratie op de bodem daarvan. Vul de vorm gelijkmatig met het deeg. Laat het deeg op een warme plaats en afgedekt minstens een uur lang rijzen. Een andere methode: laat het deeg een uur in de kom rijzen, kneed het even door, doe het in de vorm en laat het vervolgens nog een uur rijzen.

Verwarm de oven voor op 200 graden Celsius. Bak de kougelhopf op een rooster in het midden van de oven in 45-50 minuten goudbruin en gaar. Stort het gebak op een rooster en strooi er, als het nog warm is, poedersuiker over.

De Elzassers eten de kougelhopf de hele dag door: bij ontbijt, lunch, diner, bij koffie en bij thee.

Nodig:

75-100 gram rozijnen

100 gram boter

2 deciliter melk

(1 borrelglas kirsch)

25 gram verse gist of 1 zakje instant gist

500 gram bloem

75 gram suiker

zout

1 ei

poedersuiker