'Bestuurscultuur Bergeijk wordt niet begrepen'

De vroegere burgemeester van Bergeijk voelt zich onbegrepen. Hij komt in het geweer tegen “roddels die tot feiten zijn verheven”.

BERGEIJK, 31 OKT. Een Kempenaar is geen prater, maar een zwijger. Hij komt in het openbaar niet snel voor zijn mening uit. Dat doet hij pas in het café, als hij een slok op heeft.

Zo kan het gebeuren dat beslissingen van de gemeenteraad later op de avond in de kroeg worden heroverwogen en zelfs leiden tot andere beslissingen in de volgende vergadering. Zo schetst drs. A.A.J. van Poppel de bestuurscultuur in het begin van de jaren negentig in de Brabantse Kempen, de streek langs de Belgische grens. Van Poppel: “Het is een mentaliteit waar de Haagse ambtenaren weinig van snappen.”. Hadden ze haar wel begrepen, dan was Van Poppel in 1995 naar zijn mening nooit ontslagen als burgemeester van Bergeijk.

Van Poppel spreekt over zijn boek De Gebroken Keten, met als ondertitel 'De burgemeester die struikelde over het hek van de buurman'. Daarin verdedigt hij zich onder meer tegen “roddels die tot feiten zijn verheven” en valt hij de autoriteiten aan.

Van Poppel: “Het is een zakelijk, tamelijk gedetailleerd relaas waarin roddel, achterklap, onzorgvuldige en vooringenomen onderzoekers en hypocriete superieuren om de voorgrond strijden.”

Over zijn ontslag lopen nog drie gerechtelijke procedures, maar die voegen volgens de getergde oud-magistraat niets meer toe aan zijn geschiedenis. “Mijn verhaal is verteld, mijn relaas is gedaan. Daaraan verandert voor mij geen tittel of jota meer.”

De affaire-Van Poppel begon na publicaties in het Eindhovens Dagblad. De burgemeester zou giften hebben geaccepteerd van aannemers, maar daarvan heeft de rechter hem inmiddels vrijgesproken. Hij werd ontslagen omdat hij “persoonlijke en gemeentelijke belangen” niet goed gescheiden zou hebben gehouden. Bij de aankoop van grond voor zijn nieuw te bouwen woning zou hij van een bevriende grootgrondbezitter ruim 300 meter als geschenk hebben aangenomen. Dat laatste heeft Van Poppel altijd bestreden. “Het was een kadastrale vergissing”, herhaalt hij bij de presentatie van zijn boek. “Ik dacht dat ik 1.194 meter had gekocht maar het waren 1500 meter. Ik had die fout moeten zien.”

De dorpsroddel in Bergeijk was bij de eerste geruchten over de zaak niet meer te stuiten. Van Poppels perceel heette al snel 'de boevenheuvel' en de gemeente (10.000 inwoners) inclusief de gemeenteraad tuimelde over de burgervader heen. Van Poppel kon niet voorkomen dat er een onafhankelijk onderzoek kwam onder leiding van de Leidse hoogleraar W. Derksen. Een dodelijk rapport over het optreden van Van Poppel volgde, waarna de raad het vertrouwen in hem opzegde. “Op het gemeentehuis was de 'burger' ook om andere reden niet erg geliefd”, zegt een insider. “Hij was arrogant, eigengereid en een regent. Een echte CDA'er van het type Van Agt.”

Op basis van het rapport-Derksen keerden ook commissaris van de koningin Houben, minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken) en het openbaar ministerie zich tegen Van Poppel. De oud-leraar en ex-wethouder van Valkenswaard moest het veld ruimen, overigens met wachtgeld, omdat hij de wet niet “willens en wetens” zou hebben overtreden. Bij het verschijnen van De Gebroken Keten kwam ook de tweede reden voor zijn ontslag ter sprake: Van Poppel had de gemeenteraad niet officieel op de hoogte gesteld van het feit dat hij zijn grond had gekocht van een grootgrondbezitter met wie het gemeentebestuur in onderhandeling was over een bestemmingsplan.

Van Poppel gaf toe dat dat niet zo handig was geweest. Hij vermoedde dat als hij dat wel had gedaan, er wellicht problemen zouden zijn gerezen. Maar hij had de fractievoorzitters hierover wel ingelicht en aangenomen dat die het aan hun partijgenoten zouden vertellen, voegde hij daaraan toe. Trouwens, hij had er ook nooit geheimzinnig over gedaan. “Het halve dorp wist het, via het café. Zo is de cultuur hier in de Kempen.”