Studie registratie code-rekeningen

DEN HAAG, 30 OKT. Minister Zalm (Financiën) onderzoekt de mogelijkheden om de houders van code-rekeningen verplicht te laten registreren. Dit heeft Zalm gisteren toegezegd in een overleg met de Tweede Kamer over het beurschandaal rond commissionair Leemhuis & Van Loon.

Code-rekeningen, waarmee beleggers anoniem transacties kunnen doen op de effectenbeurs, spelen een belangrijke rol in het justitiële onderzoek naar Leemhuis & Van Loon. Het Openbaar Ministerie vermoedt dat het effectenhuis met behulp van deze rekeningen crimineel geld heeft witgewassen.

Bij het openen van de rekeningen moet de commissionair de beleggers achter de rekening identificeren en de namen van de rekeninghouders vastleggen in de eigen administratie. De toezichthouders - De Nederlandsche Bank (DNB) voor banken en de Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE) voor commisionairs zonder bankvergunning - kunnen bij de effectenhuizen de ware identiteit van de rekeninghouders achterhalen. De Tweede Kamer is echter van mening dat dit informatierecht voor de toezichthouders onvoldoende waarborgen biedt tegen misbruik. De financiële specialisten van de Kamerfracties spraken zich uit voor een verplichte registratie van de rekeninghouders door de commissionairs bij de toezichthouders. Minister Zalm denkt dat dit kan binnen de huidige wetgeving, maar wil dit eerst bespreken met de toezichthouders.

Justitie ondernam vorige week een grootscheepse actie tegen Leemhuis & Van Loon, dat wordt verdacht van effectenhandel met misbruik van voorwetenschap en het witwassen van criminele gelden. Daarbij deden in totaal 200 agenten huiszoeking in Zwitserland, Curaçao en Nederland en werden drie verdachten aangehouden.

Begin dit jaar kwam bij de fusie van de aandelen- en de optiebeurs tot Amsterdam Exchanges (AEX) het toezicht geheel onder de STE te vallen. Tot dan toe was op de beurs de 'zelfregulering' van kracht, waarbij het bestuur met behulp van het Controlebureau de zaak in het gareel trachtte te houden. De Kamer kijkt daarop nu terug als op een “ons-ken-ons-cultuur” (Smits, CDA) en “vriendjespolitiek” (Ybema, D66). De Kamer wil naar aanleiding van het beursschandaal het toezicht op de effectenbeurs verder aanscherpen. Kamerlid Voûte-Droste (VVD) wil dat nog meer bevoegdheden van het Controlebureau worden doorgeschoven naar de STE. Smits zou het liefst zien dat commissionairs alle transacties voor eigen rekening laten registreren. Witteveen-Hevinga (PvdA) wenst dat de toezichthouders STE, DNB en de Verzekeringskamer worden samengevoegd tot een juridisch geheel om meer greep te krijgen op “de pluriformiteit van financiële producten”.

Zalm ziet nog geen noodzaak om het toezicht op deze punten te versterken. Wel deelde hij de zorg van de Kamer over het feit dat dubieuze handelaren de beursvloer kunnen betreden. De gearresteerde H.V. was in 1992 ontslagen bij de effectenbank Van Meer James Capel (VMJC) en DNB had al een dossier over hem gemaakt. Desondanks kon de tuchtrechterlijk gestrafte V. in 1993 aan de slag bij Leemhuis. “De STE en DNB hebben daarover overleg gehad, maar hebben niet doorgebeten”, verklaarde Zalm.