Employability

Hadden we in het voorjaar nog het Kennisdebat, met zijn permanente educatiebabbels en iedereen aan de website-pleidooien, nu lezen we weer over onze toekomst als manager van een Employability bv, waarin we zelf onze talenten aan de man moeten zien te brengen, het vast dienstverband voorbij zal zijn, we steeds van functie moeten verwisselen en de betaling ook nog eens wordt bepaald door onze prestatie.

Goddank begrijpen de meeste nieuwkomers de berichtgeving in de krant nog niet. Ze zouden er nerveus van worden. Nederlands leren op volwassen leeftijd is al zo'n opgave, laat staan dat ze er ook nog marketingtechnieken bij zouden moeten leren. Hun toekomst als employabel manager zie ik dan ook somber in, hoe fanatiek sommigen zich ook scholen. Tussen het huiswerk van een Sri-Lankese jongeman ontdekte ik zinnen waarmee hij zelf de verleden tijd geoefend had. 'Ik aanvaardde de fiets van mijn baas', stond er, en: 'Toen ik gisteren fietste bewoog ik mijn benen', gevolgd door de slotzin: 'het is nu gebleken dat mijn fiets is gestolen'. Geen flauw idee hoe het met die fiets afliep, maar de jongeman heeft inmiddels een vaste baan en ik bid God dat hij die de rest van zijn leven mag houden, al is minister Wijers er tegen.

Ook de Somalische Suad doet er alles aan. Ze is 19 en volgt een MBO-opleiding verzorging. Ze moet een vrouw van middelbare leeftijd interviewen die 'gekozen heeft voor gezin en huishouding.' Dat is niet bepaald op mij van toepassing, maar Suad kent nu eenmaal niemand anders. Ze moet vragen hoe ik 'een evenwicht heb aangebracht tussen relatie, arbeid, vrije tijd en zingeving', dus dat doet ze. Dat zij, die pas twee jaar in Nederland woont niet weet wat die zin betekent, is tot daar aan toe, maar dat ik het ook niet weet is ernstiger. Heb ik nu bijscholing nodig?

Een klein kansje zie ik nog voor Mohammed. Uit Iran komt hij, de enige die zich in driedelig kostuum door de school begeeft, de enige ook die zijn lesboek in een diplomatenkoffertje vervoert. De intakers waren zo onder de indruk van zijn soepele presentatie dat ze hem ongetoetst in het hoogste nivo indeelden. Maar ja, Mohammed is analfabeet.