Een Porsche Carrera op het bureau

Het agendaseizoen is weer aangebroken. De keuze is groter dan ooit. Van sjiek tot plat, van kunst tot kitsch en van absurd tot melancholiek. Een selectie.

Van sjiek tot supersjiek ligt de bureau-agenda 1998 in grote stapels bij de boekhandel. Mijn agenda ligt daar niet bij. Ik moet een agenda kunnen trekken als een saturdaynight special (*) in een noodsituatie. Zo'n agenda moet onzichtbaar gedragen kunnen worden en moeiteloos in en uit de binnenzak van een colbert kunnen glijden. Tevens moet zij ruimte bieden aan ten minste twee adressenlijsten (werk en vrienden), een rijbewijs, creditcard, pers- en ID-kaart plus onverwachte visitekaartjes, kassabonnetjes of postzegels.

De prijs voor het zo efficiënt mogelijk bijeenhouden van papieren informatie is het uiterlijk. De zakagenda, al dan niet navulbaar, is traditioneel onopvallend, zelfs ronduit saai vormgegeven.

Bureau-agenda's zijn hiervan het absolute tegendeel. Het zijn agenda's die door hun trotse bezitter als een Porsche Carrera uit de garage van hun koffertje kunnen worden gehaald, dan wel in het oog springend op het bureau geparkeerd. Zo'n piece of art is bijvoorbeeld The 1998 Redstone diary of the absurd (ƒ 39,50). “Plan uw weken, orden uw dagen”, aldus het verklarende voorwoord bij deze agenda, “maar vergeet niet dat een heleboel dingen niet zijn wat ze lijken”. Dus zien we in de week van 27 april een foto van Indiaanse tenten van beton, deel uitmakend van een vakantiedorp in Colorado (VS). En de eerste week van augustus toont ons een filmposter van een zwaarlijvige man, waarschijnlijk Darasingh Mumtaz, die in de film Tarzan comes to Delhi aan een touw door het zwerk suist.

In fraaie vormgeving de Redstone diary naar de kroon stekend en met een vergelijkbare zweem van absurdisme is The Dell 'Mapbacks' (ƒ 34,50) van 010-publishers. De in de jaren veertig zeer populaire detectives van Dell paperbacks onderscheidden zich door een realistisch plaatje op de cover (You only hang once, a Sid Ames Murder Mystery) en een plattegrond van de locus delicti op het achterplat (Offices in the Caldwell Bldg. Scene of a murder), vandaar de naam 'Mapbacks'. Absurd en aardig, zeker voor wie niet van kinderen houdt, is Edward Gorey met The Gashlycrumb Tinies, uitgegeven door Pomegrate Calendars & Books (ƒ 43,50). Op rijm en in gevoelig lijnenspel worden kinderen gewurgd, onthoofd en anderszins ernstig ongemak aangedaan.

De meeste bureau-agenda's vinden we echter niet in de categorie absurd, maar in de categorie kunst. Zo komt de 1998 Taschen Diary (ƒ 19,95) met een serie prachtige fotoboeken over Escher, Jazz en The North American Indian. Wie deze laatste agenda koopt, kan zich elke week melancholisch laten stemmen door foto's in sepiatinten over speervissen op zalm, een heiige dag bij een bergmeertje en dansende mannen tijdens een maansverduistering.

Mooi, maar veel minder droevig stemmend zijn de agenda's met werk van Miró, Keith Haring, Andy Warhol of Dali bij te Neues (ƒ29,90). Veel beeldend kunstenaars vinden we ook in The Artist's window van het Amerikaanse Museum of Modern Art, Moma (ƒ 39,90). In deze agenda zijn kunstwerken, of delen daarvan, tentoongesteld waarop een 'raam' wordt getoond. Ook Nederlandse musea zijn op de agendamarkt aanwezig. Onder meer Museum het Rembrandthuis in Amsterdam (ƒ 24,50) en het Utrechtse Museum Catharijneconvent (ƒ 24,90) bieden even mooie als risicoloze kunst.

Andere herkenbare categorieën zijn vrouwen en tuinen. Een synthese van deze twee is een door de bekende kunstenares Janneke Brinkman verluchte agenda (ƒ 19,95). Planten zonder tierelantijnen kunnen worden bewonderd in Diary 1998 van The Royal Horticultural Society. Wat er met die planten moet worden gedáán, lezen we in de Rob Verlinden Tuinagenda (ƒ 19,95).

Wie zijn eigen zakagenda wil samenstellen, kan dat ook dit jaar weer doen in de Fill'er up Agenda (ƒ 22,50). In zes transparante opvulmapjes kan men favoriete ansichten of foto's schuiven. Helaas is elke week in snackbar-belettering weergegeven, zo vet en plat dat je hoopt dat deze agenda voor eeuwig verborgen mag blijven.

*De saturdaynight special (SNS) is een algemene term voor makkelijk te verstoppen, kleinkaliber vuistvuurwapens.