Anno 1867; WIJNKOPERIJ H.F.A. OKHUYSEN; Gorgelen, spugen of slikken

Wijnkoperij H.F.A. Okhuysen, Gierstraat 34-38, Haarlem. Tel 023-5313692. Bestellingen postbus 186, 2060 AD Bloemendaal. Inf 023-5312240

Hoe zien twee mannen eruit die zo'n veertig jaar in het wijnvak zitten? Het visioen van twee roodneuzige pafzakken dringt zich op. Maar wie Louis Kat en Wim Beelen van de Haarlemse wijnkoperij Okhuysen ontmoet, staat oog in oog met twee vitale en gesoigneerde heren op wie de drank geen vat heeft gekregen. “We drinken matig, zullen we maar zeggen...”, zegt Beelen. “Eens in het jaar gaat de dokter op mijn lever staan en dat doet nog steeds geen pijn.”

Dit jaar bestaat wijnkoperij H.F.A. Okhuysen 130 jaar. Van 1867 tot 1970 werd de winkel gedreven door vijf generaties Okhuysen. Omdat er zich binnen de familie geen opvolger aandiende, verkocht de laatste telg uit het geslacht het bedrijf aan Lucas Bols. Al snel bleek dat het bestieren van een gespecialiseerde wijnwinkel niet harmonieerde met de grootschalige bedrijfscultuur van het drankconcern.

Toen Louis Kat in 1970 Okhuysen van Bols kon overnemen, wilde hij een zakenpartner. Een telefoontje met zijn oude compaan Beelen was genoeg om samen de winkel voort te zetten. Beide mannen kenden elkaar al sinds de jaren zestig van een stageperiode bij Okhuysen. Beiden hadden zich onafhankelijk van elkaar onder andere in Frankrijk en Duitsland alle facetten van het wijnkopen eigen gemaakt.

Bijna dertig jaar later zwermen de mannen voor hun inkoopreizen om beurten nog regelmatig uit naar Frankrijk, Italië en Spanje. Een belangrijke pijler van het succes zit hem volgens Beelen en Kat in het omzeilen van de tussenhandel. Vrijwel alle wijnen worden rechtstreeks van de producent betrokken. In Frankrijk bezoeken ze zowel simpele wijnboeren aan gammele keukentafels, waar nog geproefd wordt uit smoezelige bekertjes, als voorname kasteelheren die de mannen niet laten gaan zonder een uren durend gastronomisch intermezzo.

Een groot deel van de verkoop geschiedt via het door Kat en Beelen zelf geschreven wijnjournaal Vinée Vineuse, dat de mannen vrijelijk vertalen als 'wijn-achtig nieuws'. Het blad wordt kosteloos toegestuurd naar zo'n achtduizend vaste klanten en vervult een sleutelrol in het contact. Zesmaal per jaar ontvangt de Okhuysen-klant smaakimpressies, buitenkansjes en gouden tips.

Wie Okhuysen echt wil leren kennen, moet afdalen naar de catacomben. Een reusachtige, L-vormige, sfeervol verlichte kelder vol kandelaars, kisten en duizenden flessen wijn vormt het ideale decor voor een proeverij. Bij sommige kisten hangen smaakomschrijvingen in onmiskenbaar wijnjargon: “Het parfum is stuivend met schitterende tonen van rood fruit en het rokerige van nieuw eikenhout.” Op zaterdagen klinkt er een permanent gegorgel en gespuug van proevers. Meestal is òf Kat òf Beelen bij dit proeven aanwezig. Wie de verlokkingen niet kan weerstaan en dus slikt in plaats van spuugt, moet op zijn hoede zijn. Voor hen zal het bij de deuropening in verbleekte letters geschreven 'Pas op je hoofd' weinig effect meer sorteren.