'Vlees en bloed' is knallend theater

Voorstelling: Vlees en Bloed, naar The Family van Lodewijk de Boer, door Suver Nuver. Regie: Moniek Merkx; decor: Sanne Danz; spel: Henk Zwart, Peer van den Berg, Dette Glashouwer e.a. Gezien: 18/10 Lantaren/Venster, Rotterdam. Tournee t/m 10/12. Inl (020) 627 75 55.

Mimespelers, zijn dat niet van die hersenloze bewegingsfreaks? Nachtwerk 2, vorig seizoen, bevestigde de vooroordelen: het was een voorstelling met veel beweging, weinig inhoud en geen gram intelligentie. Voor mij had de mimegroep Suver Nuver afgedaan.

Maar met haar nieuwe productie Vlees en Bloed neemt Suver Nuver revanche. Vlees en Bloed is zo sprankelend dat zelfs de grootste mimevijand moet toegeven: soms doet beweging het beter dan tekst. Niet dat er helemáál van het gesproken woord wordt afgezien, maar dat is ondergeschikt aan de actie. Het vierdelige toneel-epos The Family van Lodewijk de Boer is door Suver Nuver samengebald tot anderhalf uur knallend theater, waarin we niet alleen sympathie opvatten voor een asociaal gezin, maar ook zijn ondergang meebeleven.

Nou ja, een compléét gezin is The Family niet. Het bestaat uit de broers Doc en Kil en hun stomme zusje Gina: drie verweesde jongeren die samen een vuist maken tegen de boze buitenwereld. In een kraakwoninkje hebben zij zich verschanst en soms vrijen ze een potje met elkaar. Ze hebben elkaar lief en zitten elkaar in de weg, een combinatie die je helaas niet uitsluitend bij asocialen aantreft.

Het verschil met normale gezinnen of liefdesstelletjes is gradueel: Doc, Kil en Gina tonen hun gevoelens wellicht wat duidelijker. Bezorgdheid om elkaar uit zich bij hen in grof geweld, zoals zij ook nogal grof reageren op bedreigingen van buitenaf. Ze zwaaien met stiletto's en slaan met flessen op andermans hoofd en niet zelden, per ongeluk of om de aandacht te trekken, verwonden zij zichzelf. Zo hamert Gina (Dette Glashouwer) bij het barricaderen van een deur een spijker door haar pols die prompt begint te bloeden. Ze is letterlijk aan het kruis genageld, maar anders dan Christus tracht Gina zich los te rukken: berusting is iets dat deze familie niet kent.

Hardhandig is Vlees en bloed en toch ook weer subtiel. In een strakke choreografie laat regisseur Moniek Merkx de spelers dollen. Het vechten, het vallen, het vrijen: alles gebeurt met een doodsverachtende vitaliteit. Soms is het alsof we naar een stripverhaal kijken, zo doldriest gaat Suver Nuver tekeer. Maar het zijn geen vlakke figuren die van links naar rechts als op een filmscherm voorbijkomen. Steeds ligt er onmacht achter het machtsvertoon en tederheid achter de ruwheid. Zo toegewijd als de opvliegende Kil (Peer van den Berg) het bloed van Gina's hand likt: dat is domweg aandoenlijk.

Kinderlijk eerlijk zijn deze figuren - in tegenstelling tot de hypocriete bezoekers uit de burgermaatschappij die door gastacteurs worden gespeeld. Kinderlijk eerlijk (èn geraffineerd) is ook de vondst om een geluidsmaker aan de cast toe te voegen. Joop van Brakel bespeelt de vreemdste instrumenten en als hij erg veel lawaai moet produceren smijt hij wat planken over de rand van zijn orkestbak.

Dan is er ook nog een scholierenpunkband, N.I.P. genaamd, die de pauzes tussen de vier delen oorverdovend vult. En aan het eind van elk deel maakt een luidsprekerstem het publiek alvast lekker voor het volgende deel. Het soap-karakter van De Boers 'familieserie voor het hele gezin' uit de vroege jaren zeventig is daarmee gehandhaafd. Alleen het geweld is toegenomen, maar dat is in de gewone wereld toch ook zo?