Vlamingen willen rechten eigen taal Walen aantasten

BRUSSEL, 28 OKT. België wordt weer eens opgeschrikt door communautaire twisten: de regelmatig terugkerende relletjes tussen Vlamingen en Walen. De inzet is dit keer de taal in de zes zogeheten faciliteitengemeenten rond Brussel, waar de meerderheid Nederlandstalig is maar waar speciale voorzieningen bestaan voor Franstaligen.

Tot nu toe hoefden Franstaligen slechts een keer een aanvraag in te dienen om in het Frans contacten te kunnen onderhouden met de Vlaamse overheid. Voortaan moeten ze dat jaarlijks aanvragen, zo verkondigde de Vlaamse minister van Binnenlandse Aangelegenheden, Leo Peeters. Hij hoopt dat Franstaligen dat te veel moeite zullen vinden zodat de faciliteiten op den duur kunnen worden afgeschaft.

“Pure provocatie”, reageerde de (vloeiend Nederlands sprekende) Waalse liberale leider Louis Michel. “En onwettig.” Hij vroeg premier Dehaene “een einde te maken aan de ongrondwettelijke bevoegdheidsoverschrijding van de Vlaamse regering.” De Brusselse radicale partij Front Démocratique des Francophones (FDF) kondigde aan Franstaligen standaardformulieren te leveren voor de jaarlijkse aanvraag van faciliteiten. De FDF zou de zes 'randgemeenten' liefst toevoegen aan Brussel.

De faciliteitengemeenten werden in het leven geroepen na het vastleggen van de taalgrens begin jaren zestig. Voor de grootste delen van België vormde de taalgrens geen probleem, maar lastig waren de gebieden waar Nederlands èn Frans werd gesproken. Brussel, dat ongeveer 85 procent Franstalig is, werd officieel tweetalig. De overige 'probleemgebieden' kregen faciliteiten voor de 'anderstaligen'. Dat betekent dat zij zich in hun taal tot de overheid kunnen richten en onder voorwaarden onderwijs in de eigen taal kunnen organiseren. Tot faciliteitengemeente werden onder andere uitgeroepen de zes 'randgemeenten' rond Brussel en het door communautaire twisten verdeelde Voeren. Andersom zijn er voorzieningen voor Nederlandstaligen in onder meer Komen en Moeskroen. Volgens Vlamingen zijn de faciliteiten tijdelijk en moeten de Franstaligen integreren, terwijl Walen ze beschouwen als een in de grondwet verankerd recht.

De jongste aanval van de Vlaamse regering op de faciliteiten past in het streven om maximaal gebruik te maken van de bevoegdheden die sinds 1993 zijn toegekend aan de gewesten. Vlaanderen is zich aan het warmdraaien voor 1999, het eerstvolgende moment waarop de federale structuur weer kan worden herzien. Volgens de grootste Waalse partij, de Parti Socialiste, is geen nieuwe staatshervorming nodig. Maar de Vlamingen willen de gewestelijke autonomie verder vergroten. Zo opperde de Vlaamse minister-president Luc vanden Brande onlangs dat gewesten bevoegd kunnen worden voor justitie. Nu zijn ze vooral verantwoordelijk voor milieu, een deel van het economische beleid, ruimtelijke ordening en werkgelegenheid.