Museumstukken

'Afstoten museumstukken niet langer taboe', aldus de kop boven een artikel in NRC Handelsblad van 21 oktober. Wat bleek het geval: veilinghuis Sotheby's had een symposium georganiseerd waarop museummensen vrijuit mochten spreken over hun taakopvatting: het beheren van spullen die ooit, veelal voor hun eigen aantreden, het museum binnen waren gekomen.

De mening daarover bleek opvallend eensgezind: met twee uitzonderingen (waaronder de nieuwe Britse directeur van het Van Goghmuseum) was er een groot enthousiasme voor wat men noemde 'collectiemobiliteit'; 'ontzamelen' was de andere term waarmee werd bedoeld dat de conservator van nu af zelf moet kunnen bepalen welke dingen leuk genoeg zijn om in de collectie te mogen blijven, en welke niet. Tenslotte bestaat, aldus een van de sprekers, veel museumbezit uit legaten die ooit zijn komen 'binnendobberen', de erfenis van 'de hebzucht en behoudzucht van beheerders die geen keuze kunnen maken'.

De huidige beheerders daarentegen, aldus de conclusie die wij kennelijk zelf mogen trekken, weten beter wat goed voor ons is. Beter nog dan wij dat zelf weten, getuige Titus Eliëns, hoofd van de afdeling kunstnijverheid van het Haags Gemeentemuseum. Voor ontzamelen is 'lef' nodig, 'enig bedrijfsrisico is onontbeerlijk', maar een brede disscussie is niet wenselijk, aldus de mening van deze functionaris. En ook nog: 'tegenover eventuele missers bij het afstoten staan evenzovele missers in de vorm van niet-aangekochte voorwerpen. Maar daar praat niemand over'. Wat hier in feite staat is: we maken wel grotere blunders dan het verpatsen van stukken uit onze collectie aan een handelaar die meteen de telefoon pakt om hetzelfde stuk met een winst van vijftig procent door te verkopen naar onze collega's in Amsterdam. Maar daar hoor je nooit iemand over.

Wie het allemaal handenwrijvend zullen hebben aangehoord waren de medewerkers van veilinghuis Sotheby's: de turbotaal uit de museumwereld moet dit voortvarende, ondernemende en zoals bekend alles behalve behoudzuchtige bedrijf als muziek in de oren hebben geklonken.

Maar als 'binnendobberen' van legaten die men niet kon of wilde weigeren de grootste zorg is van de beheerders, dan vrees ik dat ze met deze uitspraak, gepubliceerd in een landelijk dagblad, spoedig van die zorg verlost zullen worden.