Een Mercedes is bij Smart wel erg klein

Mercedes-Benz is gisteren met het horlogemerk Swatch begonnen aan de productie van de Smart, 'de stadsauto voor de eenentwintigste eeuw.'

HAMBACH, 28 OKT. Als een triomferende veldheer die zijn troepen inspecteert, wandelde de Zwitserse horlogetycoon Nicolas Hayek gisteren met een dikke sigaar in de hand door de splinternieuwe autofabriek van Mercedes-Benz in het Franse Hambach. Hayek is er in geslaagd met het populaire Swatch-horloge de industrie van goedkope namaakhorloges uit Azië op de knieën te dwingen, maar wat de Duitse autofabrikant Mercedes-Benz nu precies bezield heeft met hem in zee te gaan om met de Smart 'de stadsauto van de eenentwintigste eeuw' op de markt te brengen blijft in nevelen gehuld.

'Das Haus' zal zich de afgelopen jaren nog wel eens achter de oren hebben gekrabd over de opzienbarende beslissing van ex-Mercedestopman Helmut Werner om in 1993 de joint venture SMA (Hayek)-Mercedes-Benz op te richten, die zich heeft gestort in het project van de Micro Compact Car (MCC). Zeker toen al snel duidelijk werd dat men er in Stuttgart iets andere normen over veiligheid en techniek op nahoudt dan in het Zwitserse Biel waar Swatch en Smart domicilie hebben. Mercedes eiste aanvullende investeringen van Hayek voor de zich snel opstapelende ontwikkelingskosten van de auto. Maar Hayek wilde daaraan niet voldoen. Daarna heeft Mercedes (81 procent van de aandelen in het project) het deel van Hayek grotendeels overgenomen.

Mismanagement of een meesterzet? Opvallend was dat er zowel door de Franse president Chirac, de Duitse bondskanselier Helmut Kohl als door Daimler-Benz topman Jürgen Schrempp tijdens de opening van de ultra-moderne fabriek, die is gebouwd in de vorm van een kruis, gisteren opvallend weinig werd gesproken over de technische aspecten van het slechts 2,50 meter lange karretje. Daarin is slechts plaats voor twee volwassen personen en twee kratjes bier. Er zit ook geen Mercedes-ster op de auto. Maar blijkbaar wordt dat niet als een onheilspellend teken opgevat.

Centraal in de bijna lyrische beschouwingen van de hoofdgenodigden stond de Frans-Duitse samenwerking als voorbeeld voor de groot-Europese gedachte. Kohl was de enige die er fijntjes aan refereerde dat om Elzas-Lotheringen, waar de fabriek op een steenworp afstand van Saarbrücken is gebouwd, sinds 1870 drie bloedige oorlogen zijn gevoerd. “Deze samenwerking is beter dan oorlog”, hield de bondskanselier zijn betoog simpel.

De Franse subsidie aan 'Smartville' bedraagt 155 miljoen gulden op een investering van 930 miljoen gulden die de fabriek heeft gekost. Met het totale Smart-project dat direct en indirect aan 16.000 mensen in Duitsland, Frankrijk en Zwitserland werk verschaft, is een bedrag gemoeid van 1,5 miljard. Flopt het project, dan heeft Mercedes-Benz met overheidsgeld een splinternieuwe fabriek in zijn bezit waar het een fluitje van een cent is echte Benz-modellen van de band te laten rollen.

Het just-in-time-principe uit de autoindustrie (de onderdelen worden pas aangeleverd op het moment dat ze nodig zijn voor productie) is in Hambach geoptimaliseerd. De grote toeleveranciers als Bosch, Mannesmann, Dynamit Nobel (in Hambach omschreven als 'risicodragende partners') maken van hun onderdelen complete modules, die zo in de auto kunnen worden gemonteerd, zodat de eindassemblage in Hambach van een Smart slechts ruim vier uur kost. Maar er moeten jaarlijks wel 200.000 Smarts - voorlopig in negen landen op het Europese continent - worden verkocht.

De grote vraag daarbij is of de consument vindt of hij wel voldoende auto krijgt voor de ruim 19.000 gulden die hij voor een Smart op tafel moet leggen. Hoe Mercedes ook gesleuteld heeft aan de veiligheid en het comfort, de Smart blijft ogen als een 'veredelde witkar'.

Voor wie is de Smart gemaakt? Alleenstaanden, ouden van dagen of trendsetters die met een avantgardistisch karretje willen rondtoeren? De Smart is in ieder geval geen gezinsauto.

Maar Daimler-Benz heeft een pakket aan mogelijkheden aan de Smart toegevoegd. De auto - met een motor van 800 cc - kan desnoods worden gehuurd in combinatie met een echte Benz. Die kan worden geparkeerd aan de rand van de stad, waarna wordt overgestapt in een Smart, een auto die volgens Mercedes-directeur Jürgen Hubbert 'een liefdesverklaring is aan de stad'. In Nederland wordt de auto komend voorjaar op de markt gebracht via zogeheten Smart-centers in Den Haag, Rotterdam, Amsterdam en Utrecht.