STE-voorzitter Loudon: noodzaak onafhankelijk toezicht nu wel bewezen; 'Beursfraude blijft randverschijnsel'

Is het recente beursfraudeschandaal het topje van de ijsberg of zal het een uitzondering blijken? STE-voorzitter Loudon hoopt het laatste: “Ik heb niet de indruk dat de industrie ziek is.”

AMSTERDAM, 27 OKT. Drie arrestaties aan het Damrak en verdenkingen tegen de betrokken effectenhandelaren die er niet om liegen: witwassen, beursfraude, steekpenningen. Sinds 1985. De effectenwereld is in opspraak. Vragen aan voorzitter jhr. mr. F. Loudon van de Stichting Toezicht Effectenverkeer, de waakhond van de financiële markten. Loudon zat vroeger in de directieraad van MeesPierson en was lid van het beursbestuur dat de hoofdverdachte in deze affaire in 1993 voorwaardelijk schorste wegens overtreding van onder meer de regels van de effectenbeurs.

Wist u al lang dat justitie deze verdenkingen koesterde?

Loudon: “Wij hebben een hele goede verstandhouding met justitie en het Openbaar Ministerie. Wij wisten dit al enige tijd. De Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE) is sinds 1 januari verantwoordelijk voor het toezicht op de beurs, daarvóór toetsten wij alleen de controle die de beurs zelf uitvoerde. Als wij zaken aantreffen die in strijd zijn met de wet, doen wij aangifte, maar justitie heeft zijn eigen bronnen. Dat zijn twee trajecten.”

Was u verrast toen u ervan hoorde?

“Of dit de grootste beursfraude is in Amsterdam, zoals je hier en daar hoort, dat weten wij nog niet. Is een aantal effectenkantoren erbij betrokken, of is het een klein aantal personen dat gedurende deze periode bij die instellingen werkzaam is geweest?”

De roep om strenger toezicht heeft al weer geklonken. Voelt u zich aangesproken?

“Het is een soort repeteermolen. De bevoegdheden van de STE zijn in etappes uitgebreid. Dat was allemaal al geregeld toen vorig jaar het tweede onderzoek naar Nusse Brink (een klein effectenkantoor dat in 1993 bankroet ging, waarop de beurs, zo bleek later, onvoldoende toezicht had gehouden - red.) in het nieuws kwam. Deze zaak speelt sinds 1985, toen bestond de STE nog niet eens. Alle maatregelen zijn nu genomen. Je kunt je afvragen: had het niet eerder moeten gebeuren, maar dat is achteraf praten. Dat geldt voor elke goede zaak, en onafhankelijk toezicht is een goede zaak. Maar er moet nog wel wat aan de wetgeving gebeuren: boetes en dwangsommen tegen overtreders hebben wij hard nodig. En wij voeren het onafhankelijk toezicht nog steeds namens de beursorganisatie Amsterdam Exchanges. Wij handelen alsof dat al veranderd is. De meest interessante vraag, waar ik het antwoord ook niet op heb, is of datgene wat nu wordt onderzocht ook onder het nieuwe toezichtsregime zou kunnen gebeuren. Maar ik weet ook niet wat er precies is gebeurd.”

Minister Zalm verwacht dat de komende tijd meer van deze zaken naar buiten zullen komen. Deelt u zijn verwachting?

“Dat vind ik heel moeilijk in te schatten. Ik heb wel eens gezegd dat de hele effectenactiviteit zo is gegroeid, dat als het percentage boeven gelijk blijft, het aantal toch stijgt. Het zou best kunnen dat er meer komen, maar het is en blijft een randverschijnsel. Ik wil de indruk wegnemen dat dit inherent is aan de effectenwereld. Het is spectaculair, met huiszoekingen en alles, maar ik heb geen enkele aanwijzing dat de effectenhandel in kwade handen zou zijn. Het is een klein verschijnsel, waar wij bovenop moeten zitten om het klein te houden. Uitroeien doe je het niet, maar je moet het percentage heel laag houden. Ik heb niet de indruk dat de industrie ziek is.”

Kon de hoofdverdachte, die in 1993 door zijn toenmalige werkgever werd ontslagen en vervolgens ook voorwaardelijk werd geschorst door het beursbestuur, niet te gemakkelijk weer een directiefunctie krijgen bij een ander effectenkantoor?

“Daar durf ik geen oordeel over te geven. De betrokkene is toen danig gestraft. Dat was openbaar, geen kongsie, niet achter gesloten deuren. Als iemand daarover een verwijt treft, is dat breed gespreid. Misschien, maar dat is achteraf gezegd, is het wat dat betreft goed dat er een onafhankelijke toezichthouder is gekomen.”