Haagse bluf

Het arme broertje van Amsterdam en Rotterdam wordt langzaam beter. Het rijk heeft al drie jaar de voogdij over de stad, maar vanaf december zal worden begonnen aan een financieel plan om Den Haag in de volgende eeuw weer op eigen benen te laten staan. Met stapjes van ruim driehonderd miljoen per jaar moet in 2001 de schuld van 1,1 miljard gulden zijn weggewerkt.

Den Haag lijkt de geldzorgen nu al vergeten te zijn en heeft de schroom van zich afgegooid. Doordat de stad zich in het verleden behoudend heeft opgesteld naar het rijk is Den Haag jarenlang onderbedeeld geweest, zo oordeelt het college van B en W. De nieuwe tactiek is erop gericht om zoveel mogelijk geld binnen te halen. Oude delen moeten gerepareerd en nieuwe plannen moeten zo snel mogelijk worden gerealiseerd. De strijdkreet van de plaatselijke stripheld Haagse Harry sluit daar perfect bij aan: 'Niet te wènag!!'

Amsterdam krijgt geld voor de uitbreiding van Schiphol, Rotterdam krijgt de tweede Maasvlakte en Den Haag wil niet weer achterblijven. In sneltreinvaart werkt de stad nieuwe plannen uit waarvan de financiering door het rijk zal moeten worden betaald. Maar omdat de stad ingesloten ligt tussen aan de ene kant de zee en de duinen en aan de andere kant snelwegen wil Den Haag de lucht in.

Peter Noordanus, wethouder stadvernieuwing, is initiator van een aantal prestigieuze projecten. Op de bovenste verdieping van het zeventig meter hoge nieuwe gebouw van werkgeversorganisatie VNO-NCW kijkt hij tevreden naar beneden. Onder hem door razen de auto's die via de Utrechtsebaan de stad binnenkomen. De weg loopt als een litteken door de stad. Om dat weg te werken moeten er gebouwen boven de baan verrijzen. “We verkopen lucht in Den Haag. Maar wel dure lucht”, zegt Noordanus. Er zijn nu drie gebouwen over de snelweg heen gebouwd. Noordanus wijst met zijn hand naar beneden. “Eens even kijken. Daar komen nog vijf gebouwen bij. Mooi he?”

Naast de Utrechtsebaan zijn de sporen die de treinen de stad binnenbrengen naar het Centraal Station. Grootse plannen liggen al tijden op de bureaus van de Haagse ambtenaren. Er zal moeten worden gebouwd over de rails om een brug te slaan tussen het centrum en het Bezuidenhout. De financiering van het plan is echter nog niet rond. Maar Den Haag is ervan overtuigd dat het rijk een groot deel van de kosten voor zijn rekening zal nemen. Want wil Den Haag gezond worden, dan zal er moeten worden geïnvesteerd, zo oordeelt het college.

“Toe nu toe zijn er dubbeltjes en kwartjes voor Den Haag uitgetrokken, maar dat kan natuurlijk niet. De overheid moet haast maken. Zo willen we bijvoorbeeld ook dat de Randstad-rail die mensen naar Scheveningen brengt er snel komt.”

Anderhalve maand geleden presenteerde Den Haag zijn begroting. Het gaat slecht met de stad, zo bleek. In tegenstelling tot andere grote steden groeit het aantal werklozen nog steeds en de economische groei blijft ook achter. Maar de stad moet verder, dus wordt in de begroting voor volgend jaar alvast uitgegaan van een tekort van 185 miljoen gulden.

Een paar weken later presenteert het college nieuwe plannen om de stadseconomie weer op peil te krijgen. Via investeringen in het toerisme en het bouwen van bedrijfsterreinen voor het midden- en kleinbedrijf moet een fors aantal banen voor de onderkant van de Haagse samenleving worden gecreëerd. De kosten, ongeveer achthonderd miljoen gulden, moeten worden opgehoest door het rijk.

Het weerhoudt de stad er niet van om de burgers de plannen gewoon te presenteren. Het rijk wil dat we met plannen komen, nou dan presenteren we die, redeneert het college. Terughoudendheid lijkt omgeslagen in Haagse bluf. Jarenlang voelde de stad zich achtergesteld bij Amsterdam en Rotterdam, maar nu Den Haag voor zijn uitgaven onder curatele bij het rijk staat, gaat de stad ervan uit dat de inkomsten ook van het rijk komen.