durft na kinderarbeid weer te dromen

Buiten de officiële conferentie tegen kinderarbeid om pleitte de voormalige kinderarbeidster Lakshi Basrur uit India gisteren in Oslo voor bescherming van haar lotgenoten.

OSLO, 27 OKT. Ze is negen als haar vader naar de stad trekt in de hoop werk te vinden. Lakshmi Basrur, een Indiaas plattelandsmeisje, ziet hem nooit terug. Haar moeder lijdt aan polio en probeert de eindjes aan elkaar te knopen door 'Beedies' te rollen. Een ongezonde broodwinning, veel sigarettendraaiers sterven aan tuberculose. Hoewel ook Lakshmi en haar zusje meewerken, verdienen ze een krappe gulden per dag. Te weinig om van te leven. Lakshmir is tien als ze noodgedwongen full-time huisbediende wordt.

De tijd als huismeid noemt ze haar nachtmerrie. “Ik werd zowel lichamelijk als geestelijk misbruikt door mijn baas”, vertelt ze. Lakshmi kan bijna niet geloven dat het allemaal voorbij is. Ze is een van de gelukkige Indiase kinderarbeiders die in contact is gekomen met Gramashrama, een organisatie die vecht tegen de misstand. Dankzij de steun van de Gramashrama gaat ze weer naar school en durft ze weer te dromen. “In de toekomst wil ik zoveel mogelijk kinderarbeiders bewust maken van de rechten die ze als kind hebben.”

Lakshmi's ogen schieten vuur, met haar kleine handen slaat ze krachtig op de tafel om haar woorden te onderstrepen. Tijdens een forum in Oslo waar 21 kinderarbeiders uit Azië, Afrika en Zuid-Amerika de agenda bepalen, pleitte ze gisteren voor bescherming van haar lotgenoten. “Kinderen zijn gedwongen om te werken, dat is geen keuze. Daarom moeten basisvoorzieningen als bescherming en medische behandeling aanwezig zijn,” aldus Lakshmi. Het Indiase meisje lijkt nog geen twaalf, maar is inmiddels zeventien. Bovenal is ze voorzitter van Bhima Sangha, een organisatie van en voor werkende kinderen. Op steenworp afstand van de kinderconferentie begint vandaag in Oslo de internationale conferentie over kinderarbeid, georganiseerd door de Noorse regering in samenwerking met de International Labour Organisation (ILO) en Unicef. Het is de bedoeling dat de regeringsvertegenwoordigers uit veertig landen, vakbondsmensen en onafhankelijke belangengroepen aan het eind van de week een actieprogramma aannemen. Daarin zal de strategie staan om kinderarbeid wereldwijd uit te bannen.

Ruim een kwart miljard kinderen tussen de vijf en veertien jaar werkt. De helft van hen werkt full-time, de anderen proberen arbeid en school te combineren. Dat meldt de International Labour Organisation in een rapport dat deze maand is verschenen. Kinderen werken vaak voor een hongerloontje, onder schrijnende omstandigheden. Het aantal van een kwart miljard werkende kinderen, is waarschijnlijk te laag. “Het is niet mogelijk alle kinderen te registreren die in en rond het huis arbeid verrichten”, aldus de ILO.

Kinderarbeiders zijn niet uitgenodigd voor de conferentie in Oslo. Lang heeft de Noorse regering getwijfeld. Na de conferentie in Amsterdam in februari dit jaar, waar kinderen tijdens een forumdiscussie hun mening gaven, volgde kritiek. De mening van de kinderen zou te eenzijdig zijn; zeven van de acht aanwezige kinderen waren tegen een boycot van producten vervaardigd met inzet van kinderarbeid. “Werken is goed. Hoe moeten we anders in ons onderhoud voorzien?” stelden zij toen. Uiteindelijk besloot de organisatie kinderen hun stem te laten horen tijdens een videopresentatie.

De internationale 'Redt de kinderen'-stichting kwam daarop vorige maand in actie. Onder het motto 'de kinderen zelf zijn de echte experts' organiseren ze deze week een schaduwconferentie in Oslo waar 21 (ex)kinderarbeiders met elkaar praten en hun stem laten horen.

Angela Penrose, directeur beleidszaken van 'Redt de kinderen', betreurt het weren van kinderen tijdens de conferentie. “De internationale gemeenschap streeft naar de wettelijke situatie dat kinderen niet meer werken, dus hoeven ze niet vertegenwoordigd te zijn?”, vraagt Penrose zich af. Uitbanning van kinderarbeid is voor Penrose ook het ultieme doel. Maar tot die tijd moet je luisteren naar de ervaringen van kinderen, meent ze.

In Amsterdam hebben de deelnemers in de slotverklaring vastgesteld dat er een einde moet komen aan de meest kwalijke vormen van kinderarbeid. Ook nu wordt daar weer over gesproken. De ILO wil volgend jaar een verdrag voorleggen aan haar 174 lidstaten als aanvulling op een ILO-verdrag uit 1973 dat iedere vorm van kinderarbeid verbiedt.