Tokio wenst garantie tegen 'avonturen' Japan én China

TOKIO, 25 OKT. “De jongere generatie Chinezen begint langzaam maar zeker begrip te tonen voor Japan, het is aan ons die generatie verder op te voeden.” Kunio Takahashi, verbonden aan Instituut van internationale zaken in Tokio, is ingenomen met de ontwikkelingen in China. Het instituut van Takahashi is gelieerd aan het ministerie van Buitenlandse Zaken en onderhoudt goede relaties met zijn Chinese tegenhanger, de Academie voor Sociale Wetenschappen.

Een klein maar voor Takahashi veelbetekend detail van de veranderende houding van China is dat tijdens een recente bijeenkomst van onderzoekers van de twee instituten de Chinese gastheren in Peking voorstelden om Japans als voertaal te hanteren. “Maar de generatie van dertigers en veertigers in China heeft dan ook veelal enige jaren in Japan gestudeerd.” Het begrip van deze generatie Chinezen wordt volgens Takahashi bijvoorbeeld zichtbaar in het willen nadenken over de reden waarom Japanse regeringsleden elk jaar hun oorlogsdoden willen herdenken, ook al zijn daaronder oorlogsmisdadigers. De standaardreactie van de Chinese regering op deze herdenking is een scherpe veroordeling.

De positieve impressies van Takahashi staan diametraal tegenover de reactie van China, onlangs op de bekendmaking van de uitbreiding van de militaire rol van Japan binnen de Japans-Amerikaanse veiligheidsrelatie. “Maar ik denk dat de Chinezen desondanks niet willen dat deze veiligheidsrelatie wegvalt, want wat zou Japan doen zonder de veiligheidsrelatie met de VS?” Zo bezien is de Japans-Amerikaanse relatie een garantie tegen 'Japanse avonturen'.

Uiteindelijk zou China wel de invloed van de VS in Azië willen zien verminderen, denkt Takahashi. Experts in zijn omgeving menen dat de groeiende Chinese militaire activiteit in de Zuid-Chinese Zee, waar China en diverse Zuidoost-Aziatische landen twisten over eilandjes, mogelijk is gemaakt door de terugtrekking van de VS uit de nabijgelegen Philipijnen.

Met de reductie van de Amerikaanse rol denkt Takahashi dat China uiteindelijk streeft naar een “multilateraal veiligheidsconcept”, waarvoor het zogeheten ASEAN Regional Forum (ARF) als basis moet dienen. Japan wenst evenwel geen veiligheidsstructuur in Azië zonder de VS. “Natuurlijk leeft in de Chinese psyche nog het idee van China, het 'Rijk van het Midden', als centrum van Azië”, aldus Takahashi. Daarom moet de Japans-Amerikaanse relatie in stand blijven, maar dan wel uitgebreid tot een “evenwichtige driehoeksverhouding met China”.