Ten minste 100.000 soldaten

ROTTERDAM, 25 OKT. Net als in Europa hebben de VS hun militaire aanwezigheid in Azië behoorlijk teruggebracht. Het meest in het oog springend was begin jaren '90 het opgeven van de luchtmachtbasis Clark Air Field en de marinebasis Subic Bay op de Filippijnen. Maar net als in Europa blijven de VS op het gebied van veiligheid de belangrijkste grootmacht in Azië.

Onder president Clinton heeft Washinghton consequent de verzekering gegeven dat rond de 100.000 soldaten in de regio zullen blijven. Het leeuwendeel bevindt zich in Zuid-Korea (ruim 27.000 infanteristen en artilleristen, 9.000 luchtmachtsoldaten) en in Japan (onder andere 14.000 mariniers en evenveel luchtmachtsoldaten).

Anders dan in Europa is de rol van de VS in Azië niet ingebed in een hecht en bindend samenwerkingsverband. Een Aziatisch/ Amerikaans equivalent van de NAVO ontbreekt. In plaats daarvan hebben de VS na de Tweede Wereldoorlog hun presentie in Azië vorm gegeven in een netwerk van bilaterale overeenkomsten, waarvan die met Zuid-Korea en Japan - via het onlangs uitgebreide veiligheidsverdrag - verreweg de belangrijkste zijn.

Op 30 april 1975 verlieten de laatste Amerikaanse soldaten Vietnam per helikopter vanaf het dak van de Amerikaanse ambassade in Saigon. De inzet in Vietnam - en sowieso de raison d' être van de VS-aanwezigheid in Azië - was 'indamming' van het communistische gevaar. Van die Koude-Oorlogdoelstelling resteert alleen nog de massale militaire aanwezigheid op het Koreaanse schiereiland, waar het onberekenbare regime in Pyongyang onverminderd als bedreigend wordt gezien.

En China dan? Voorzover het Amerikaanse Congres China als bedreigend beschouwt voor de wereldvrede, probeert de Amerikaanse regering het 'Chinese gevaar' te bezweren door een beleid van “alomvattende betrokkenheid”. Dat betekent: geen wapenwedloop zoals met de vroegere Sovjet-Unie werd aangegaan, maar het streven naar een dialoog. Niet om China te plezieren, zoals de vorige Amerikaanse minister van Defensie, Willam Perry, vorig jaar formuleerde, maar om China ertoe te bewegen “een stabiliserende rol te spelen in instabiele regio's in de wereld, waar grote Amerikaanse belangen op het spel staan”. Daarom proberen de VS China aan zich te binden in bijvoorbeeld gesprekken over Noord-Korea en over non-proliferatie van kernwapens. Zonder zelf overigens opties voor optreden, zoals rond Taiwan, op te geven.