'Edelmetaal is nog steeds glanzende belegging'

De vondst van goudkruimels in de Sacramento-rivier in Californië bracht anderhalve eeuw geleden de hoofden van honderdduizenden gelukszoekers op hol. Sinds mensenheugenis geldt edelmetaal als bijzonder waardevol. Al zevenduizend jaar geleden exploiteerden de Egyptenaren goud- en zilvermijnen; en reeds vijf millennia terug gebruikten de Babyloniërs stukjes goud en zilver als betaalmiddel.

Deze eeuw, in 1980, bereikte de goudkoers zelfs een hoogtepunt van 850 dollar per ounce ofwel 52.400 gulden per kilo. Toch horen we anno 1997, slechts zeventien jaar later, vrijwel geen belegger meer over goud. De doorsnee geld-geïnteresseerde spelt weliswaar alle aandelen- en optiekoersen, maar mijdt de rubriek Grondstoffen met prijzen van goud, platina en zilver. Dat lijkt vreemd na duizenden jaren goud-gekte. Heeft edelmetaal zijn glans als belegging voorgoed verloren?

Helemaal niet, weet Theo Keuter, directeur van het Amsterdamse edelmetaal- en essayeurshuis Drijfhout. Desinteresse in edelmetalen is volgens hem iets typisch Nederlands. “Veel financiële instellingen hier bemoeien zich wel met aandelen, maar niet met edelmetalen. Met uitzondering van beleggers met een grote portefeuille weten Nederlanders er daardoor weinig van”. Bij onze Oosterburen daarentegen is goud lang niet uit de mode. Televisiejournalen aldaar melden de goudkoers dagelijks, vrijwel elke bank pronkt met vitrines vol gouden munten en baren, en jubilerende werknemers nemen trots waardevolle gouden penningen in ontvangst.

Iemand die in edelmetaal wil beleggen, vervoegt zich bij een edelmetalenproducent of bij een bank. In ons land zijn de belangrijkste aanbieders de hoofdstedelijke edelmetaalbedrijven Drijfhout en Schöne en de HBU. Edelmetalen kun je op twee manieren kopen. In fysieke vorm als munten, plaatjes of baren, of giraal, in de vorm van een goudrekening. Een beleggingsmunt bevat meestal 1 troy ounce (31,1034807 gram) edelmetaal. Bekende voorbeelden van gouden munten zijn Zuidafrikaanse Krugerrands, U.S. American Eagles en Canadian Maple Leafs. Voorbeelden van one-ounce zilveren munten zijn de Australische Kookaburra, de Canadese Silver Maple Leaf en de U.S. Silver Eagle. In platina zijn de Australische Koala Bear, de Canadesche Platina Maple Leaf of Isle of Man Noble leverbaar.

Plaatjes en baren moet een belegger laten aanmaken. De productie van een baar van 100 gram kost f30,-. Daarnaast betaalt de belegger 6 procent BTW op goud en 17,5 procent op zilver en platina (een particulier krijgt die bij verkoop niet terug). Uitgaande van de goudprijs van afgelopen maand (21.250 gulden per kilo) kost een baar van 100 gram totaal 2.282,50 gulden. Voordeliger is een edelmetalen-rekening. Omdat er geen fysieke levering plaatsvindt, betaalt een belegger geen aanmaakkosten en geen BTW.

De belegger die aan edelmetalen voorbij gaat, beperkt zijn mogelijkheden, meent Keuter van Drijfhout. “Met goud in je effectenportefeuille spreid je risico's. De geschiedenis bewijst namelijk dat goud altijd een waarde houdt, wat er ook gebeurt”. Beleggen in goud heeft echter ook een nadeel. Winst maken vraagt geduld, want de prijzen van edelmetalen zijn al jaren vrij stabiel. Deed een kilo goud in 1990 gemiddeld 22.830 gulden, afgelopen maand was dat 21.250 gulden. Zilver steeg in die periode van 308 naar 319 gulden per kilo, en platina zakte een fractie van 28.155 naar 27.991 gulden. Wat de toekomst brengt, is zoals bij vele beleggingen afhankelijk van vraag en aanbod en dus onduidelijk. Een belangrijke invloedsfactor volgens Keuter is de hoeveelheid goud die monetaire instellingen op de markt gaan brengen. Centrale Banken kondigen dat soort gebeurtenissen echter liever niet vooraf aan. Een tweede goud-kenner, Alexander Wijsman, chef edelmetalen bij de Hollandsche Bank-Unie (HBU, onderdeel ABN Amro), betitelt goud momenteel als laag in prijs. Het lijkt hierdoor koopwaardig. Platina vindt hij als belegging interessanter, maar ook riskanter omdat het veel meer aan prijsschommelingen onderhevig is. Beide experts kunnen nog niet beoordelen of de komst van de Euro invloed op de prijs van edelmetaal zal hebben.

“Je moet natuurlijk niet aan edelmetalen beginnen als je op korte termijn een leuk rendement wil halen”, zegt Wijsman. Bieden goud-opties wellicht meer? Wijsman: 'Net als in de financiële markten kunnen opties bescherming bieden tegen nadelige koersfluctuaties en zelfs rendementsverhogend werken. Maar goede kennis van zaken is onontbeerlijk.“ Uit financieel oogpunt koop je goud, zilver en platina dus met het oog op de lange termijn. Toch hoeft de belegger die graag een goudbaar of handvol gouden munten bezit, zich niet voor zijn verlangen te schamen. Want waarom zouden emotionele beweegredenen of persoonlijke voorkeuren bij beleggen geen rol mogen spelen? In het Verre Oosten is fysiek goudbezit juist weer veel normaler dan de aankoop van een pakketje aandelen Philips. Daarnaast heeft goud iets mystieks”, vindt Wijsman. “Al duizenden jaren is iedereen erin geïnteresseerd. Ik denk dat als de mensheid over twee millennia jaar nog bestaat, dat dan ook de belangstelling voor goud nog levend is”.