Ajax-Feyenoord, na de dood van Carlo Picornie; Laat het maar lekker stil blijven in de Arena

Het zal morgen- avond doodstil zijn in de Arena als Feyenoord scoort in het duel met Ajax. Rotterdamse supporters zijn immers niet toegelaten bij de eerste klassieker tussen beide clubs, sinds de veldslag op 23 maart in Beverwijk. Daarbij kwam Ajax-aanhanger Carlo Picornie om het leven. Volgend jaar moeten de Amsterdammers wegblijven bij het treffen in De Kuip. De clubvoorzitters riepen op tot een jaar van bezinning. Maar bij de harde kernen leeft dat gevoel nauwelijks.

Ook op Internet heeft Carlo Picornie een grafsteen. Het postume eerbetoon aan de op 23 maart overleden supporter van Ajax is verankerd in de website van De Ajax Ster, het 'fanzine' voor de F-Side. Onder de kop 'Carlo 15-10-1961 - 23-3-1997 WAAROM' staat een reeks 'laatste groeten', die zowel de verbijstering als de woede over de fatale afloop in Beverwijk weerspiegelen. “Carlo, één stoel zal altijd vrij blijven.”

De rechtbank in Haarlem heeft inmiddels 35 supporters veroordeeld, van wie vier wegens medeplichtigheid aan de moord op Picornie. Inzet van het door enkele veroordeelde Feyenoord-fans aangespannen hoger beroep is een omstreden videoband van Rijkswaterstaat. Daarop zou te zien zijn hoe een man met een witte pet Picornie met een mes steekt. Volgens een van de advocaten van de verdachten, mr. L. Heukels, maakt de band duidelijk dat de moordenaar van Picornie nog vrij rondloopt.

Volgens de Haarlemse advocaat heeft het openbaar ministerie al geblunderd in de aanloop naar de veldslag bij Beverwijk. Justitie en politie, zegt hij, waren op de hoogte van een naderende confrontatie tussen de hooligans van Ajax en Feyenoord. Er waren eerder al schermutselingen tussen de supportersgroepen geweest, langs de ringweg rond Amsterdam. De autoriteiten dachten dat er die zondag gevochten zou worden op de Zwarte Markt in Beverwijk. Heukels: “Toen dat niet klopte, bleven drie pelotons ME'ers op honderd meter afstand van het weiland koffie drinken in hun busjes. Maar het is toch hypocriet te denken dat er geen slachtoffers zullen vallen als mensen elkaar met allerlei wapens in de haren vliegen?”

Iedereen wist wat in Beverwijk ging gebeuren, beweert Heukels. “De politie en de ME meenden een gecontroleerde ontploffing te kunnen begeleiden, maar de dood van Picornie verpestte dat scenario.” Heukels houdt vast aan de vooralsnog onbewezen beschuldiging dat infiltranten van de inlichtingendiensten CID en RID meeliepen met de supporters. “En toch greep niemand in. Uit de dossiers blijkt dat de ME alleen het publiek op de Zwarte Markt moest beschermen. Later kregen ze instructies het weiland schoon te maken. Nou, dat hebben ze grondig gedaan. Op televisie zie je in elke goedkope soap dat sporen worden veiliggesteld. Dat is in Beverwijk dus niet gebeurd. Alle in beslag genomen wapens waren op een hoop gegooid.”

Zonder openlijk te willen verwijzen naar 'Beverwijk' hebben de besturen en de officiële supportersverenigingen de wedstrijd tussen Ajax en Feyenoord, de eerste onderlinge wedstrijd na de dood van Picornie, aangegrepen voor een actie tegen het geweld. De voetballers zullen morgen spelen in shirts, waarop de namen van de sponsors zijn vervangen door de tekst 'voetbal verziek het niet'. Dat ritueel zal zich vervolgens bij elke competitiewedstrijd in het betaalde voetbal herhalen tot en met het duel tussen Feyenoord en Ajax in april.

Morrend legde de F-Side van Ajax zich neer bij het idee dat ze de klassieker tegen Feyenoord, volgend jaar april in De Kuip, niet mogen bezoeken. In De Ajax Ster legde de F-Side zijn mening uit: “Met lichte tegenzin nemen we een gematigd standpunt in. Hier verbinden we de uitdrukkelijke voorwaarde aan: EENS MAAR NOOIT WEER.”

Kanker Rotterdam

Peter Goedbloed, voorzitter van de officiële supportersvereniging van Ajax, spreekt echter van een 'missie'. Van harte onderschrijft hij het pleidooi van Ajax-voorzitter M. van Praag 'een jaar van bezinning' in te lassen. “De dood van Carlo Picornie heeft iedereen, tot en met de politiek aan toe, met de neus op de feiten gedrukt”, zegt Goedbloed.

De maatregelen rond de duels tussen Ajax en Feyenoord moeten uiteraard leiden tot meer dan bezinning alleen. “Deze actie is een signaal naar twee partijen, naar de grote meerderheid van voetbalminnende supporters in Nederland en naar de kwaadwillenden”, zegt Goedbloed. “In het jaar van bezinning laten we aan de hooligans zien dat morele grenzen zijn overschreden. Wij zijn vastbesloten het kwaad de kop in te drukken. De extreme groepering onder de supporters moet beseffen dat we hun acties niet langer tolereren.”

De wens is de vader van de gedachte, want bij de hardcore-fans van Ajax en Feyenoord is van bezinning op het geweld geen sprake. Niets wordt nagelaten elkaar te jennen en de scheldpartijen ontaarden soms in racistisch en discriminerend taalgebruik. De Ajax Ster beschrijft ene Niek: “Zoals elk normaal mens moeten wij ons af en toe even terugtrekken voor een kleine boodschap. Bij Niek wordt dit ritueel voorafgegaan door een luide en voor alle omstanders goed verstaanbare mededeling: 'Ik ga even mijn feyenoorder een hand geven'.”

Soms is het redelijk onschuldig. Zoals in een parodie op het lied van de Nederlandse popgroep Het Goede Doel: 'Een keer trek je de conclusie, Feyenoord is een illusie, Feyenoord is een droom, een pakketje schroot met een dun laagje chroom.' De volgende tekst werd echter door een anonieme lezer doorgegeven aan het Meldpunt Discriminatie Amsterdam. Op de melodie van Tol Hanse's Big City: 'Waar ter wereld ik ook kwam, nergens trof ik zoveel homo's als in 't kanker Rotterdam. Want ze lopen hand in hand, zijn van de verkeerde kant.'

In een ingezonden brief schrijft directeur J.M. Silversmith van het Meldpunt Discriminatie Amsterdam in De Ajax Ster: “Cliënten zijn van mening dat een dergelijke berichtgeving de onderlinge verhoudingen tussen de verschillende supportersverenigingen verder onder druk zet. Terwijl het nu juist van groot belang is dat de georganiseerde supporters het goede voorbeeld geven.”

Verontwaardigd wijst De Ajax Ster deze 'belachelijke aanklacht' van de hand. “Anti-Feyenoord songs bestaan al zolang wedstrijden worden gespeeld tussen deze twee ploegen. Wie zijn wij dan om dat tegen te houden, dan wel te stimuleren? Publiceren wij deze songs niet, dan worden zij evengoed gezongen. (...) Als wij, als Ajax-supporters, alle discriminerende en beledigende songs van alle supporters in Nederland die ons worden toegewenst letterlijk zouden nemen, dan zitten wij wekelijks bij een bureau als het uwe.”

Het Meldpunt zou ook kunnen surfen langs de andere websites, die zich met Ajax associëren. Zo klinken op de site van de F-Side Army radicalere geluiden. “Jammer dat die dildo's uit Rotterdam zich ook op deze pagina gaan uitleven. Loggen die handel, e-mail adres op deze pagina zetten en genadeloos mail-bomben.” De hartenkreet van een zekere Danny ('Ajax heeft de hardste hooligans') op deze website wordt vanuit Rotterdam op uiterst grove wijze beantwoord met termen als stinkjoden, pleurismongolen en kankerimbecielen. Met als dringend advies: “Het is maar goed voor jullie dat je niet naar de hoofdstad (bedoeld wordt Rotterdam, red.) komt in april anders hadden we jullie allemaal de jodennek omgedraaid. Met Palestijnse groeten, de beste supporters van het land.”

De providers van de website F-Side Army distantiëren zich nadrukkelijk van dit taalgebruik. Onder de titel 'SVP Ophouden jullie zijn bekend' dreigt de F-Side Army met “verdere stappen dan het aangeven van de desbetreffende provider” als dergelijke berichten nog eens in de chatbox verschijnen. Die noodkreet verraadt vooral dat niemand greep lijkt te hebben op de hardcore onder de hooligans. “Wij hebben ook niet de pretentie dat we iedere Ajax-supporter vertegenwoordigen”, zegt Goedbloed.

De Brabantse voorzitter weet dat hij in de Ajax Ster in weinig vleiende bewoordingen wordt beschreven. “Juist nu het bestuur van Ajax eindelijk luistert naar onze wensen, worden wij door de F-Side als een verlengstuk van hen gezien”, beseft Goedbloed. Toch nuanceert hij de aanvallen uit die hoek. “De echte harde kern bestaat uit niet meer dan dertig man, die niet te stuiten zijn. Ik weet om wie het gaat, de Arena is net een groot dorp. Belangrijker is echter dat politie en justitie ze kent. Bij die instanties is een intensivering van het lik-op-stukbeleid zichtbaar. Daar vloeiden bijvoorbeeld de arrestaties enkele weken geleden van enkele criminelen in de Arena uit voort. Als je dergelijke elementen consequent uit de harde kern verwijdert, wordt ze een wesp zonder angel.”

Poppenkast

Die hooligans worden sinds de veldslag in Beverwijk scherp in de gaten gehouden door het zogeheten supporters-criminaliteitsteam (supcri-team) van de Amsterdamse politie, die al tientallen F-Siders voor verhoor naar het bureau heeft laten komen. Ook de websites op Internet worden intensief gevolgd en dat verklaart tevens de terughoudendheid bij de harde kernen in zowel Amsterdam als Rotterdam. Op verzoek van een voorman van de F-side meldt zich ene Kees, al vijftien jaar lid van de harde Ajax-kern. “Als ik mijn ware naam zeg, krijg ook ik het supcri-team achter me aan”, zegt hij over de telefoon. Met 'de poppenkast' die morgen in de Arena wordt opgevoerd, heeft hij geen enkele affiniteit.

“Ik vind Van Praag een toffe voorzitter”, zegt Kees. “Maar sinds hij ook bij de KNVB zit, is Michael een oude chagrijn geworden. Ik voel me niet aangesproken door zijn ideeën, zolang we zelf niet mogen meedenken. Als Van Praag met ons praat, is hij best voor rede vatbaar. Maar zie ik hem op tv dan spreekt hij bobo-taal waar ik geen moer van begrijp. Toch komt-ie met zijn poffertjes-porum wel naar ons vak. Daar heb ik dan wel weer waardering voor. Maar die hele campagne slaat nergens op. Met een paar spandoeken en een videoclip neem je de haat tussen Amsterdam en Rotterdam niet weg. Zo ben ik nu eenmaal opgegroeid. Mijn opa gooide stront naar die Rotterdammers, ik stenen, dat is het enige verschil.”

Op wie zal Kees morgenavond zijn aversie tegen Feyenoord botvieren nu de Rotterdamse supporters ontbreken in de Arena? Het zal niet meer worden dan het uitfluiten van Feyenoord. In rondborstig Amsterdams dialect: “Wij hadden die wedstrijd in De Kuip toch al willen boycotten. Niet in het kader van bezinning, want dat zegt me niks. Maar vooral uit zelfbescherming. Zolang die lafbekken de dader van de moord op Carlo niet aangeven, wordt mijn anti-Feyenoord gevoel alleen maar sterker. Mijn bloed gaat koken als ik aan die gasten denk.”

“Nu lopen die mietjes te janken in de rechtszaal, terwijl ze allemaal in Beverwijk zijn geweest. Ze weten dondersgoed wie Carlo heeft vermoord. Wees nu ook een held en geef jezelf aan. Maar nee, ze houden allemaal hun bek dicht. Wij wilden na Beverwijk een gesprek organiseren met de harde kern van Feyenoord, maar niemand reageerde. Denk je dan echt dat Van Praag en Van den Herik dat wel voor elkaar krijgen? Nu pronken ze met onze ideeën, want in Amsterdam beseft iedereen heus wel dat het in Beverwijk uit de hand is gelopen.”

Kees was er zelf niet bij. Hij was die bewuste dag op weg naar Waalwijk, waar Ajax tegen RKC speelde. Zijn vriendin heeft hem namelijk uit die “hasj-, coke- en pillenwereld” vandaan weten te slepen. “Want daar komen de echte mafkezen vandaan”, weet Kees. “Reken maar dat er heel wat poeiertjes door die neuzen zijn gegaan voor ze elkaar in dat weiland hebben getroffen”, zegt hij. “Het begint met drank en het eindigt met rode hypnol. Daar doe ik niet meer aan mee. Ik loop liever door een stad als Utrecht. Dan is het ook sensatie als je een groep Utrecht-supporters tegenkomt.”

De supporters van Feyenoord staan niet te trappelen om hun visie te geven. Ze hebben andere zorgen aan hun hoofd nu het hun club zo slecht gaat. Maar de spreekkoren in Manchester ('Jordi is een jood') spraken boekdelen, hoewel Herman Veenman, voorzitter van de supportersvereniging van Feyenoord nog van een 'volksfeest' sprak. Met “gemengde gevoelens” legt bestuurslid Ton Strobant van de supportersclub zich neer bij het verbod morgen naar de Arena te reizen. Maar in De Kuip, waar de wedstrijd op een groot beeldscherm is te volgen, zullen ze hem ook niet zien.

“Daar heeft niemand in Rotterdam behoefte aan. Laat het maar lekker stil blijven in de Arena als Feyenoord scoort. Al vrees ik dat we dat niet zullen meemaken.” Strobant erkent de visie van een vooraanstaande F-Sider. “Voor de Amsterdammer is de rivaliteit tussen Ajax en Feyenoord een spelletje, de Rotterdammer ontketent meteen een oorlog.” Strobant verwoordt vooral het Calimero-gevoel in Rotterdam. “De jarenlange hegemonie van Ajax heeft in Rotterdam voor grote frustraties gezorgd.”

“Feyenoord werd altijd achtergesteld, ook door de media. De provocerende uitspraken van Louis van Gaal ('wij zijn de besten, van Rotterdam, van Eindhoven, van de hele wereld', red.) wierpen olie op het vuur.” Toch is ook de harde kern van Feyenoord geschrokken van de gebeurtenissen in Beverwijk, zegt Strobant. “Wij proberen sindsdien de betrekkingen tussen de supporters van Ajax en Feyenoord te normaliseren. Het dédain waarmee over Feyenoord wordt gesproken, helpt daar helaas niet aan mee.”