Amsterdamse VVD grote bestrijder armoede

Het reserveren van geld voor de armen in Amsterdam, had alleen de steun van GroenLinks. Maar na een 'spontane' uitspraak van de VVD-fractievoorzitter Houterman, breekt de raad alsnog zijn spaarpot open.

AMSTERDAM, 24 OKT. De minima in Amsterdam krijgen de komende vijf jaar vijftig miljoen gulden extra, dankzij “een uitglijer” van VVD-fractievoorzitter F. Houterman. De gemeenteraad steunde gisteren, tegen de zin van het college van B en W, bij de algemene beschouwingen een motie voor het extra geld voor de armoedebestrijding.

Voor de begrotingsbehandeling wilde alleen GroenLinks geld vrijmaken voor de armoede, zo bleek uit de bijdragen van fractievoorzitters. Maar een spontane uitspraak van Houterman op de lokale televisiezender AT5 zorgde voor een opmerkelijk politiek spel. “We hebben nu eens niet een van de vele luchtballonnetjes van Houterman doorgeprikt maar ingepikt”, aldus SP-raadslid H. van Bommel. PvdA-fractievoorzitter E. van der Laan glunderend: “Dit was helemaal niet de bedoeling van Houterman, maar we hebben het mooi omarmd.”

Operatie Schoon Schip heette het plan van Houterman: de gemeente moest eenmalig de schulden van minima in Amsterdam kwijtschelden of aflossen. Het plan was eigenlijk bedoeld voor de komende verkiezingen. Maar toen wethouder Van der Aa (Sociale Zaken) tijdens het televisiedebat aan Houterman vroeg of hij niet nu al geld wilde vrijmaken, antwoordde die 'spontaan' ja. Het geld kon wel uit de algemene reserve komen.

Zo ging het plan de algemene beschouwingen van deze week bepalen. Mag Amsterdam haar spaarpot openbreken voor de armen? Nee, vond wethouder Peer. Operatie Schoon Schip heeft zijn sympathie, maar de spontane inval van Houterman voor de camera van AT5 beviel hem minder. “Amsterdam moet vlees op de botten houden voor betere tijden.” Met uitzondering van de afwezige CD reageerden alle fracties in de gemeenteraad enthousiast dat de VVD nu ineens aandacht had voor armoedebestrijding, maar iedereen vond het plan om massaal schulden te saneren slecht doordacht. Het bedrag van tien à twintig miljoen gulden was een slag in de lucht.

Volgens PvdA-raadslid B. Irik was er wel een miljard nodig om Operatie Schoon Schip goed uit te voeren. Bovendien vonden veel raadsleden dat ook juist minima zonder schulden een extratje verdienen.

Maar nu de VVD opeens oog bleek te hebben voor armoede, wilde de gemeenteraad graag van de gelegenheid gebruik maken. Dus diende de raad een motie in om het geld dat Houterman ter beschikking wilde stellen “te verzilveren”. Nu ze het allemaal zo eens waren, werd niet alleen voor dit jaar tien miljoen gulden vrij gemaakt, ook voor de periode na de gemeenteraadsverkiezingen werd maar meteen veertig miljoen gulden gereserveerd. De gehele gemeenteraad, inclusief de VVD, stemde voor de motie.

De raad vond de stappen van Houterman wonderlijk. Algemeen heerste de gedachte dat Houterman zich had vergaloppeerd voor de AT5-camera en dat de VVD-fractie helemaal niets extra's voor de armoede hadden willen doen. “Ik denk toch dat het een beetje uit de hand is gelopen”, zei D66-raadslid E. de Jong. “Een beetje schizofreen” was het plan van 'Ferry' Houterman wel. Want wil de landelijke VVD niet juist de uitkeringen verlagen en de periode voor de WW verkorten? Dat leidt volgens De Jong per definitie tot meer mensen met meer schuld. De Jong sprak van dokter Ferry Jekyll en mister Ferry Hyde. Dokter Ferry Jekyll had “op een avond zitten denken wat hij zijn kiezers dit jaar nu eens kon schenken”, terwijl mister Ferry Hyde de landelijke VVD-lijn onderstreept.

Houterman vond zelf dat er van politieke nederlaag geen sprake was. Hijzelf en wethouder Van der Aa hadden voor de armen in Amsterdam in drie dagen tijd toch maar mooi vijftig miljoen gulden verdiend. “Misschien was mijn idee voor schuldsanering niet zo goed doordacht. Maar voor de armen is er dankzij mij nu extra geld.”

Toch stemde Van der Aa uiteindelijk tegen de motie om vijftig miljoen gulden voor de armen beschikbaar te stellen. “Ik ben loyaal met het college, maar je kunt wel aan mijn gezicht wel zien hoe blij ik er mee ben.” Van der Aa zal nog uitwerken waar het extra geld naar toe gaat. Zijn budget voor armoedebestrijding voor komend jaar is nu verhoogd van tachtig naar negentig miljoen gulden.

Dat geld zal vooral worden ingezet voor een voorziening waarmee minima grote uitgaven voor bijvoorbeeld een wasmachine kunnen doen, voor een fonds waarmee de woonlasten verlaagd worden èn schuldsanering zoals nu al bij de sociale dienst en de gemeentelijke kredietbank Crediam gebeurt.