Tekort aan mensen dreigt in zorgsector

DEN HAAG, 23 OKT. Binnen de gezondheidszorg dreigt een tekort aan gekwalificeerd personeel. Thuiszorg, geestelijke gezondheidszorg en gehandicaptenzorg krijgen daar al op korte termijn mee te maken.

Dit blijkt uit het jaarlijkse rapport 'Gezondheidszorg in tel' dat vandaag door een onderzoeksgroep onder leiding van oud-minister prof. dr. B. de Vries (Sociale Zaken) is gepubliceerd. Het rapport is opgesteld in opdracht van vrijwel alle belangenorganisaties in de gezondheidszorg.

Bovendien moet de sector snel een begin maken met een actief loopbaanbeleid om adequaat te kunnen reageren op de vergrijzing van het huidige personeelsbestand. Naar verwachting is binnen tien jaar een kwart van de werknemers 50 jaar of ouder.

Volgens de opstellers van 'Gezondheidszorg in tel' is tot 2002 voor de sectorjaarlijks 2,5 procent meer geld nodig. Daarbij gaan ze uit van een daadwerkelijke capaciteitsuitbreiding met 2 procent per jaar. Het verschil tussen de beide percentages bestaat uit een voor de sector specifieke prijsstijging van 0,8 procent.

De onderzoekers gaan er daarnaast vanuit dat er jaarlijks 0,3 procent kan worden 'verdiend' door binnen de sector doelmatiger te werken. Voor 1998 is voor de gezondheidszorg, exclusief geneesmiddelen, ruim zestig miljard gulden beschikbaar, zo'n 1,5 procent meer dan in 1997.

Bij het vaststellen van het groeipercentage is geen rekening gehouden met extra geld voor het beperken van de wachttijden in de gezondheidszorg. Volgens De Vries, vanmorgen tijdens een toelichting op het rapport, heeft de sector al zijn handen vol om straks de gevraagde groei “waar te maken”. Daarvoor is op korte termijn waarschijnlijk niet voldoende personeel beschikbaar.

Binnen de sector werken bijna 800.000 mensen, waarvan zo'n 60 procent in deeltijd. De sector kent een jaarlijks verloop van ruim 10 procent. Samen met een daadwerkelijke capaciteitsuitbreiding met 2 procent vergt dat jaarlijks een instroom van zo'n 100.000 nieuwe werknemers. Dit stelt de sector voor grote problemen, aldus De Vries.

Een klein deel van die arbeidsplaatsen kan maar door 'schoolverlaters' worden bezet, omdat anders bijna de helft van hen voor een baan in de gezondheidszorg zou moeten kiezen.

In de afgelopen jaren is het aantal opleidingsplaatsen voor onder meer verplegend en verzorgend personeel gedaald. Daar moet volgens De Vries snel verandering in komen. Omdat de meeste opleidingen drie tot vier jaar duren, moeten er op korte termijn ingegrepen worden.

Ook moet door bijscholing de mobiliteit van het zittende personeel worden vergroot en dienen actief herintreders te worden geworven.