Over financiën en sociale gezicht; Kabinet twist over partijprogramma's

DEN HAAG, 23 OKT. Bewindslieden van PvdA en VVD in het kabinet-Kok twisten openlijk over de verkiezingsprogramma's van hun partijen.

Inzet van de strijd tussen de ministers Zalm en staatssecretaris De Grave (beiden VVD) enerzijds en minister Melkert (PvdA) anderzijds zijn onder meer de financiële onderbouwing van het PvdA-verkiezingsprogramma en het sociale gehalte van het VVD-programma.

Minister Melkert (Sociale Zaken) vindt het VVD-programma “een gevaar voor paars II”.

Melkerts staatssecretaris F. de Grave (VVD) acht dat “bewijsbaar onjuist” en verwijt Melkert “spelverruwing”. Minister G. Zalm (VVD, Financiën) noemt de uitlatingen van Melkert “niet gelukkig”. “Ik vind dit geen subtiele benadering van Melkert, maar dit past geheel in zijn stijl”, aldus Zalm.

Melkert deed zijn uitspraken gisterochtend in vraaggesprekken met een tweetal dagbladen. De Grave reageerde gisteravond tijdens een spreekbeurt in Emmen. Minister Zalm weersprak de kritiek van Melkert vanmorgen tegenover deze krant.

Volgens Zalm hebben de uitlatingen van de prominente PvdA'er geen invloed op de samenwerking tussen PvdA en VVD. “Ik vind het niet gelukkig wat Melkert doet, maar het is niet zo dat de verhoudingen binnen het kabinet hierdoor worden verstoord.”

Zalm bestrijdt de kritiek van Melkert dat de VVD zich met zijn programma isoleert en daarmee continuering van de huidige coalitie in gevaar brengt. “Het programma van de VVD is juist door de stevige combinatie van lastenverlichting en tekortreductie een aardige continuering van het beleid van het huidige kabinet. Als wij de enige zijn die met ons programma het beleid van Paars-I willen voortzetten, dan zou dat natuurlijk sneu zijn. Maar ik denk dat die situatie zich bij de formatie wel rechttrekt.”

Voor Zalm is de kritiek van Melkert ook kritiek op het beleid van de zittende coalitie. “Als je zegt dat het programma van de VVD a-sociaal is, terwijl wij de lijn van het kabinet voortzetten, dan veroordeel je ook het kabinetsbeleid”. Volgens Zalm zal de kwaliteit van de verschillende verkiezingsprogramma's pas na de doorberekening van het Centraal Planbureau later dit najaar duidelijk zijn. “Dan moet iedereen met de billen bloot.” Zelf constateert hij dat in het PvdA-programma “onduidelijk” is, hoe anderhalf miljard gulden aan nieuw beleid voor sociale zekerheid wordt gefinancierd.

Zalm bestrijdt dat de bezuinigingen in het VVD-programma “ongedekte cheques” zijn, zoals Melkert beweert. Hij meent dat het verminderen van afdrachten aan de Europese Unie “via gerichte inspanningen zeer goed tot stand kan worden gebracht”.

Pagina 3: Aanval Melkert op programma VVD

Melkert opende gisterochtend de aanval op de VVD door de liberalen te verwijten een “programma voor de ééntonners” te hebben geschreven. “De lasten worden verlicht van mensen die vanaf tweemaal modaal verdienen, zonder dat er werkgelegenheid wordt geschapen”, zei hij tegen de Volkskrant. Ook ergerde hij zich aan de bezuinigingen van “ruim een half miljard” op ontwikkelingssamenwerking die de VVD zou hebben ingeboekt onder het kopje 'Overige'. “Het zijn versluierde boodschappen, nodig om degenen vanaf twee keer modaal aan meer geld te helpen”, aldus Melkert.

Staatssecretaris De Grave, een van de auteurs van het VVD-programma, reageerde gisteren in Emmen op “mijn minister Melkert” door op te merken: “Hier moet sprake zijn van een misverstand. De VVD acht het, gelet op de economische situatie, verantwoord de koppeling voor 100 procent door te voeren. Daarmee volgen de uitkeringen gewoon de algemeen welvaartsontwikkeling. Uitkeringen zijn toch niet boven de 1 ton?” “Ik weet, ook in de politieke strategie geldt de aanval als de beste verdediging (..) maar bij spelverruwing volgt, zo weet Feyenoord-fan Melkert, een gele kaart.”

Overigens leverde De Grave tijdens zijn spreekbeurt ook forse kritiek op het CDA dat “een zwieper van formaat naar links heeft gemaakt”. In het verkiezingsprogramma van de christen-democraten las hij “een lange beloftenlijst met een bezuinigingsparagraaf die optisch ergens op lijkt maar bij nadere bestudering boterzacht is”. De Grave verweet het CDA ook bezuinigingen op de sociale zekerheid weer te willen terugdraaien. “'De markt heeft geen moraal', aldus de nieuwe CDA-leider bij de presentatie van het CDA-programma. Het zal je maar gezegd worden als je één van de vele miljoenen Nederlanders bent die zijn boterham verdient in juist die marktsector.”