Ook Mitsubishi betaalde afpersers

TOKIO, 23 OKT. De Japanse politie heeft gisteren drie functionarissen van autofabrikant Mitsubishi gearresteerd wegens illegale betalingen aan twee afpersers die eveneens zijn opgepakt. Mitsubishi is hiermee het achtste grote bedrijf in Japan dat dit jaar in een schandaal rond afpersers verzeild is geraakt.

Justitie verdenkt de medewerkers van Mitsubishi ervan de afgelopen twee jaar 9 miljoen yen (150.000 gulden) te hebben doorgespeeld aan sokaiya, afpersers. Sokiaya kopen aandelen in een bedrijf en eisen vervolgens geld met het dreigement anders de jaarlijkse vergadering van aandeelhouders te zullen verstoren of gevoelige informatie naar buiten te brengen.

Na de arrestatie gisteravond is justitie vandaag met een grootscheeps onderzoek begonnen op het hoofdkantoor van Mitsubishi Motors in Tokio. De president van Mitsubishi, Takemune Kimura, zei vanmorgen tijdens een persconferentie dat het bedrijf waarschijnlijk sinds 1991 zelfs 23,5 miljoen yen (380.000 gulden) naar afpersers heeft doorgesluisd. Kimura noemde de arrestaties van zijn medewerkers “uitermate betreurenswaardig”.

Justitie lijkt dit jaar een groot offensief te hebben ingezet tegen de sokaiya en tegen bedrijven die zwichten voor hun dreigementen. Dit jaar zijn tot dusver zaken aangebracht tegen de vier grootste effectenhuizen van Japan, Nomura, Daiwa, Nikko en Yamaichi, tegen een van de grootste banken, de Dai-Ichi Kangyo Bank, tegen de warenhuisketen Matsuzakaya, het voedselconcern Ajinomoto en nu als laatste Mitsubishi Motors. Al deze bedrijven behoren tot de top van het Japanse bedrijfsleven.

Deze acht zaken overtreffen ruimschoots de 'oogst' van de veertien voorgaande jaren, waarin in totaal slechts zes zaken aan het licht kwamen. In 1982 is naast het afpersen zelf ook het betalen van afpersers strafbaar gesteld.

Afgelopen dinsdag besloot de regering de straffen te verhogen voor leidinggevende functionarissen van bedrijven die toestemming geven voor het betalen van afpersers. Directieleden kunnen nu een maximum gevangenisstraf van 10 jaar (was zeven) tegemoet zien en een boete van 10 miljoen yen (ruim 160.000 gulden, was tot dusver 3 miljoen yen). Dit jaar zijn al zo'n twintigtal functionarissen van bedrijven opgepakt.

Sokaiya zijn nauw gelieerd aan de Japanse georganiseerde misdaad, de yakuza. In Japan luidt de officiële benaming van deze groepen 'gewelddadige organisaties' en de huidige acties tegen de sokaiya gaan dan ook vergezeld van gewelddadige oprispingen. Half augustus werd het hoofd van de afdeling klantenadvisering van effectenhuis Yamaichi 's nachts in de buurt van zijn huis met messteken om het leven gebracht. De politie is nog steeds op zoek naar de dader. De politie heeft inmiddels wel een yakuza-lid gearresteerd op verdenking van de moord, eveneens met een mes, deze zomer op de vrouw van een advocaat van een van de effectenhuizen.