Morieljes, vis en automaten

De Heldere fazantenbouillon met cantharellen en morieljes kost E 5,77 en de Hazenrugfilet met een jeneverbessaus E 18,10. Bij de Frisse creatie van mango staat een prijs van E 6,64. Het wijnarrangement is geprijsd op E 16,73, het driegangen lunchmenu op E 26,36. Dit zijn prijzen in euro's op de menukaart van Hotel Restaurant Figi in Zeist.

Voor het gemak van de gasten zijn daarnaast ook de prijzen in guldens vermeld: afgeronde bedragen zoals ƒ 12,50 voor de soep, ƒ 39,50 voor het hoofdgerecht, ƒ 14,50 voor het dessert, ƒ 36,50 voor de wijn en ƒ 57,50 voor de lunch.

Euro's komen pas op 1 januari 2002 in omloop, maar bij Figi kan nu al betaald worden in euro's die het hotel zelf uitgeeft. “Eigenlijk zijn het een soort bioscoopbonnen”, vertelt directeur Jos Ruijs. De gasten van het hotel kunnen de euro's kopen bij de receptie en er mee betalen in het restaurant, de expressobar, het café, het theater en de bioscopen die tot het complex behoren.

Net als de 'echte euro's' die in 2002 in omloop komen, zijn de hotelbonnen beschikbaar in waardes van 5, 10, 20 en 50 euro. Ze zijn voorzien van echtheidskenmerken en kunnen dus niet zomaar gefotokopieerd worden. De waarde is vastgesteld op 2,16 gulden en dat is goedkoper dan de toekomstige euro, die vermoedelijk iets meer dan 2,20 gulden waard zal zijn.

Ruijs vatte vorig jaar het plan op om prijzen in euro's op de menukaarten te vermelden. Toen begin dit jaar een BBC-ploeg hiervan tv-opnames kwam maken en vervolgens vroeg of er ook euro's beschikbaar waren om echt mee te betalen, bedacht Ruijs dat het een aardige promotie zou zijn om eigen euro's van het hotel te introduceren. In ieder geval heeft het aandacht getrokken.

Bovendien komt Figi onverwachte problemen op het spoor. Zoals de bankbiljettenteller, die wel guldensbiljetten, maar geen euro's kan tellen. Ruijs is van plan ook eigen euro-munten uit te geven en om al eind 2001 aanpassingen in de guldensprijzen door te voeren die het mogelijk maken om afgeronde bedragen op de menukaart te kunnen zetten zodra de euro in omloop komt.

Hotel Figi is een uitzondering. In het midden- en kleinbedrijf bereiden nog slechts weinig ondernemingen zich voor op de euro. Grote concerns, zoals multinationals, banken en financiële instellingen, hebben hele stafafdelingen opgezet die zich bezighouden met de overgang op de euro. Het gaat om technische en administratieve operaties, waarmee deze concerns op 1 januari 1999 klaar moeten zijn. Dan gaat de 'girale' overgang op de euro (dat wil zeggen het gebruik in banktransacties) van start en hoewel pas begin 2002 de bankbiljetten in omloop komen, heeft een aantal Europese multinationals, waaronder Siemens, Daimler Benz en Philips, al aangekondigd vanaf 1999 met hun bedrijfsvoering over te schakelen op euro's. KLM zal bijvoorbeeld vanaf 1999 desgewenst vliegkaartjes in euro's uitgeven. Deze grote bedrijven zullen naar verwachting hun kleinere toeleveranciers en afnemers aanmoedigen om ook vanaf 1999 te factureren in euro's.

Het midden- en kleinbedrijf (MKB), de ruggengraat van de Nederlandse economie, is nog niet zo ver. Daar wordt de komst van de euro vooral als lastige en kostbare klus beschouwd die even vooruitgeschoven kan worden. Volgens een recent onderzoek is nog slechts twaalf procent van het MKB begonnen zich op de komst van de euro voor te bereiden. Dat is alarmerend weinig, oordelen EMU-adviseurs. Het gaat immers ook voor kleine bedrijven om grote aanpassingen in de administratie, de automatiseringssystemen, de kassa's, de marketing en de prijsstelling.

Hoewel banken en branche-organisaties inmiddels steeds meer brochures beschikbaar hebben, klagen ondernemers in het MKB over gebrekkige informatie. Het Nationaal Forum voor de Introductie van de Euro, een bundeling van betrokken instellingen gecoördineerd door het ministerie van Financiën, krijgt veel kritiek omdat het zo weinig van zich laat horen. Maar ook Kamers van Koophandel of plaatselijke bankfilialen, zo is de ervaring van kleine ondernemers, weten zich met praktische vragen over de euro soms nog geen raad.

De euro vraagt ook om psychologische voorbereiding. Daarom beginnen sommige bedrijven nu al hun prijzen in guldens en euro's te vermelden, zodat het personeel en de klanten kunnen wennen. Schmidt Zeevis in Rotterdam bijvoorbeeld, een beroemde viswinkel die tevens aan veel restaurants in Nederland dagelijks verse vis levert, heeft wekelijkse prijslijsten in twee valuta's. Bij Schmidt, vertelt woordvoerdster Simone Everaars, heeft men nu al gemerkt dat de gevolgen van werken met de euro aanmerkelijk groter zijn dan men had verwacht.

Een kleine onderneming die dagelijks met de euro bezig is, is EPS Transactiesystemen in Nieuwkoop. Geen wonder, want dit bedrijf is gespecialiseerd in automaten en die moeten straks allemaal omgeschakeld worden. Daarvoor heeft EPS, dat onder meer automaten van Mars Cashflow verkoopt, een handig systeem bedacht, zegt algemeen manager ir. Rob Dirksen. Met de aansluiting van een eenvoudig computertje kunnen straks de prijzen van de versnaperingen die uit de automaten komen en de herkenning van euro-munten worden aangepast. Verder moet het bakje dat de munten verzamelt worden verwisseld. De 'automatenvuller' die zorgt voor het dagelijkse onderhoud, kan deze handelingen binnen een paar minuten verrichten. EPS is ook al bezig om geldautomaten, bijvoorbeeld in parkeergarages, te vervangen door nieuwe modellen die de euro-biljetten kunnen verwerken.

Maar veel andere ondernemingen in het MKB wachten af. Dat kan onverstandig ondernemerschap zijn. Want het staat vast dat de tijdsdruk en de verwarring straks enorm zullen zijn.

Teleac zendt op 3, 10 en 17 november 'Ondernemen met de euro' uit (Nederland 2).