Geen gentleman kan zonder accessoires

Als finishing touch van het pak wacht mannen een zee aan accessoires. Het aanbod reikt van brillen, manchetknopen en dassen tot riemen, bretels en horloges. Enkele zoekenden zien heil in dasspelden en pochetten.

Menig kledingbijbel die mannen de weg wil wijzen in de wereld van de accessoires opent met het basisstuk: de riem. En zoals veel accessoires blijkt zelfs de riem een controversieel garderobestuk te zijn. Paul Keers, auteur van A Gentlemans Wardrobe, schildert de riem zelfs af als een accessoire voor het klootjesvolk. Hij houdt een pleidooi voor de met geitendarm afgewerkte bretels. In zijn optiek zijn deze veel eleganter dan een riem en vormen bretels 'the best possible way to keep up appearances'. Wie desondanks opteert voor een riem dient ervoor te zorgen dat de broekriem donkerder is dan het pak waarbij hij wordt gedragen.

Engelsen denken het patent te hebben op de wetenschap wat wel en niet kan ten aanzien van accessoires en zijn qua keuzemogelijkheden dan ook veruit superieur. Wie zich het fraaiste wenst op het gebied van antieke manchetknopen, handgemaakte leren attachékoffers en fraaie paraplu's moet naar Londen reizen. In het land waar een plensbui de bevolking dagelijks boven het hoofd hangt, zijn paraplu's serious business. Swaine Adeney, Brigg & Sons in Old Bond Street is een van Londens oudste winkels waar onkreukbare heren uitleg geven over handvatten van leer, hoorn, walnoot of rozenhout. Naam en adres kunnen in een koperplaatje worden gegraveerd, zodat de eerlijke vinder weet waar hij dit honderden ponden kostende wapen tegen de elementen kan afleveren. Sommige paraplu's zijn op het oog identiek en onderscheiden zich alleen in het doek. Bij de één is dat zwart nylon, bij de ander vier maal zo dure zijde. Nylondoek ervaart de Britse gentleman als stof voor de dommen. Volgens een medewerker klinkt de regen immers nergens mooier dan op zijde: “It sounds like a little drum.”

Wie geen kunststof boven zijn hoofd duldt, zal zeker geen kunststof aan de hand willen voelen. Voor mannen met een beetje gevoel voor esthetiek is het ondenkbaar over straat te gaan met een hardschalige plastic attachékoffer. Werkend Nederland is helaas van dat gevoel verstoken. Nergens floreert de terreur van de plastic attachékoffer beter dan hier. Niet iedereen zal zich, zoals modeontwerper Karl Lagerfeld, de handgemaakte koffers van het Parijse bagagehuis Goyard gunnen, maar er zijn alternatieven. Afgezien van het prijzige aanbod van Vuitton en Hermès brengen tal van Italiaanse merken, het Duitse Goldpfeil en het Spaanse Loewe internationaal gewaardeerd kofferwerk.

Van deze klinkende namen moet de ware kenner echter niets hebben, die zweert bij maar één, in de marge opererend merk: Barrow & Hepburn. De firma brengt high quality leather goods die al sinds 1780 met de hand worden gemaakt. Door oude leerlooierstechnieken ontstaat een duurzaam soort leer met de sterkte van een paardenzadel. Aanvankelijk specialiseerde het atelier zich in bagagewerk voor de happy few met manshoge hutkoffers. Met het armlastiger worden van de happy few slonk de omvang van de koffers. Maar de schaalverkleining maakt Barrow & Hepburn niet minder trots: “We maken nog altijd de attachékoffers voor leden van het Britse koninklijk huis en ministers.”

Een fraaie paraplu en handgemaakte leren koffer lijken het ideale middel om de allure van gentleman te verwerven, maar Keers verwijst naar een 19de-eeuws etiquetteboek dat stelt: 'A gentleman is known by his gloves'. Vroeger had een Brit van stand een royale collectie handschoenen. Het ritje te paard werd gedaan met rendierleren handschoenen, voor de jacht werd gekozen voor exemplaren van chamois en Londen vereiste exemplaren van beverhuid. Ondanks een tanende belangstelling bieden gespecialiseerde winkels nog een keur aan handschoenen, desgewenst gevoerd met de huid van bedreigde diersoorten, maar ook met kasjmier of goed isolerende zijde.

Meer in het oog lopend dan de handschoen is het accessoire voor de pols. Voor veel mensen moeten horloges meer doen dan de tijd weergeven. In de eerste plaats draagt een uurwerk identiteitssignalen uit. In ontwerpers- en mediakringen gedijen de strakke klokjes van Georg Jensen en Ole Mathiesen, het vastgoedwereldje is vergroeid met zijn Rolex en Breitling is synoniem met iets te snelle jongens. Ook minder ostentatieve merken hebben hun eigen adepten. Klassiekers als Jaeger LeCoultre, Patek Philippe en IWC tikken, bij voorkeur nog mechanisch, bij lieden die kiezen voor ingetogen en prijzige perfectie.

Waar de dasclip houvast lijkt te bieden aan lieden die een suggestie van netjes aan de dag willen leggen, vormt de kleurrijke pochet de reddingboei voor heren die iets langer voor de spiegel staan dan hun zoons normaal vinden. Nadat Adriaan van Dis het taboe doorbrak door bij de VPRO met een pochet te verschijnen, durfden ook Charles Groenhuijsen c.s. zich met de kleurige zijden lapjes op te fleuren. Voor ego's als Mulisch, Mens en Oltmans lijkt het pochet zelfs onontkoombaar. Buiten de landsgrenzen vergalopperen ijdele soortgenoten zich minder vaak. Doorgewinterde dandys als Gianni Agnelli en Karl Lagerfeld houden vast aan het credo: less is more.

ADRESSEN

AMSTERDAM

Bobb Juweliers, Utrechtsestraat 27. 020-6258137. Voor tweedehands en nieuwe horloges uit het betere segment, o.a. IWC, Jaeger Le Coultre en Cartier. Ook de wat minder prollerige modellen van Breitling en Rolex.

The English Hatter, Heiligeweg 40. 020-6234781. Van hoed tot sjaal, van das tot manchetknoop.

Hoeden M/V, Herengracht 422. 020-6263038. O.a. Borsalino

Mulberry Company, P.C. Hooftstraat 46. 020-6738086. O.a. tassen

Pauw Mannen, Van Baerlestraat 88-90. 020-6710967. Koffers van Barrow & Hepburn, sjaals van Etro en Petronius. Zilveren manchetknopen, riemen en kleurrijke bretels.

Silverplate/De Kofferkamer, Nes 89. 020-6248339. Gespecialiseerd in antieke koffers van o.a. Louis Vuitton, Dupont, Cartier en Mappin & Webb.

LONDEN

Barrow & Hepburn, 25 Bury Street. Handgemaakte leren attachékoffers.

Bentley, 190 Walton Street. Buitensporig duur adres voor antieke leren attachékoffers, hutkoffers van Louis Vuitton en antieke sigarenkokers.

Grimaldi, Royal Arcade, 28 Old Bond Street. Even fraaie als onbetaalbare leren en krokodillenleren attachékoffers.

Paul Smith, Floral Street 41 t/m 44. Kleurrijke 'classic with a twist' jasjes, truien, sokken en een keur aan accessoires.

Swaine Adeny & Brigg, 10 Old Bond Street. Voor een ontmoeting met het fenomeen gentleman-verkoper.

PARIJS

Hermès, 24, rue du Faubourg St. Honoré. Toevluchtsoord voor Japanners en lieden die niet zonder das met dierenmotief kunnen.

Old England, 12, Blv des Capucines. Uitgelezen collectie Britse kledingattributen: strohoeden, dassen, reukwaters, schoenen en spanners.

NEW YORK

Bergdorf Goodman Men, 745 Fifth Avenue. Volgens chairman Ira Neimark: 'For the sort of men who dine at the best restaurants, stay at the best hotels, and join the best clubs'. Accessoires van vrijwel alle grote Engelse, Italiaanse en Franse specialisten.

Brooks Brothers, Madison Avenue 346. Sinds 1818, Amerika's oudste kledingwinkel. Voor boxershorts, dassen en kamerjassen.

Polo Ralph Lauren, 650 Madison Avenue. Uitgebreide collectie van Laurens Purple Label: o.a. krokodillenleren riemen, zijden bretels en reeksen dassen.

Tender Buttons, 143 East 62nd Street. Duizenden soorten knopen, van hoorn tot rendiergewei.

Uncle Sams Umbrella Shop, 161 W 57th Street. Uw lievelingsexemplaar kan hier ook gerepareerd worden.