Een tikje traag

'In naam van Oranje bedankt', stond er geschreven op een bord langs de snelweg waarop ik vaak rijd.

Dit bord heeft me maandenlang geïntrigeerd. Weken eerder stond er op dezelfde plek een ander, even raadselachtig bord. Namelijk: 'Hier timmert Oranje aan de weg!' Het heeft mij, als Egyptisch inwoonster van Nederland, jaren gekost eer ik erachter kwam waarom oranje, overigens een oerlelijke kleur, zo belangrijk voor Nederlanders is. Het was en is nog steeds de naam van de koninklijke familie. Dan vraag je je wel eens af waarom een koninklijke familie een kleur als achternaam gebruikt.

In Kairo zijn er nieuwe woonwijken waar de straten een nummer, bij wijze van namen, hebben. Mijn zus woont in zo'n straat. Straat 115. Telkens wanneer ik haar adres op een envelop schrijf, vraag ik me af waarom ze dit in godsnaam doen. Waren alle namen op zodat er niets meer dan nummers over waren, of hebben de gemeenteambtenaren zo weinig fantasie dat ze werkelijk geen namen meer wisten te verzinnen? In het geval van de koninklijke familie zou je denken dat die zeker genoeg geld had om zich elke gewenste achternaam toe te eigenen. Waarom dan een kleur als achternaam? En als het per se een kleur moest wezen, waarom dan deze felle, agressieve kleur. Volgens mij hadden ze dan veel beter 'Blauw', of 'Zwart' of 'Beige' kunnen heten. In deze kleuren en in nuances daarvan lopen toch de meeste mensen op straat gekleed, en niet in oranje. Naamsverandering is tegenwoordig toegestaan, dus wanneer de koninklijke familie meer aansluiting bij de bevolking zoekt is het misschien geen gek idee om toch te overwegen een andere kleur aan te hangen.

Maar om terug te komen op de kwestie van borden langs de snelweg. Het had mij dus veel tijd gekost om achter de koninklijke associatie met de kleur oranje te komen. Vele jaren later ontdekte ik dat 'Oranje', behalve een koninklijke familie, ook nog het nationale elftal van Nederland was. Dit soort ontdekkingen had ik natuurlijk veel sneller kunnen doen wanneer ik meer belangstelling voor voetballen en voor koninklijke families had gehad. Maar misschien ben ik zelf ook een tikkeltje traag.

Met deze informatie in mijn achterhoofd probeerde ik telkens in de auto een verklaring te vinden voor de vreemde borden.

'Aan de weg timmeren' kan ook een figuurlijke betekenis hebben, dat wist ik. Dus de koninklijke familie, of het nationale voetbalteam van Nederland timmert aan deze weg! Maar waarom deze weg speciaal? En wat heeft dat oranje hemd op het bord te betekenen. Zou het betekenen dat het elftal hier ergens in de buurt traint als voorbereiding op een belangrijke wedstrijd? Of zou de koninklijke familie met een of andere campagne bezig zijn?

Ik heb me er werkelijk urenlang het hoofd over gebroken en nog kon ik de bedoeling van die borden niet begrijpen, tot ik op een gegeven moment opmerkte dat de wegwerkers oranje, fluorescerende hesjes droegen. Toen begreep ik het eindelijk en viel alles op zijn plaats.

Die dag dat ik dat ontdekte was ik erg blij. Ik was er op eigen houtje in geslaagd een van de raadsels van het bestaan op te lossen. Het is net of er een lampje in je hoofd plotseling aangaat. Dit zijn prachtige momenten in het leven van een migrant. Je krijgt niet alles met de paplepel ingegoten, en als je er in slaagt iets nieuws te ontdekken ervaar je eventjes een gevoel van overwinning. Een overwinning op je onwetendheid.

Maar naast die blijdschap voelde ik ook iets van diepe droefenis. Ik besefte dat ondanks al mijn inspanningen om te integreren in de Nederlandse samenleving er nog zo veel dingen zijn die ik niet weet, eenvoudige, algemeen bekende dingen. Ik ben er nu dus achtergekomen dat ze, tijdens werkzaamheden aan de snelweg, schrijven: 'Hier timmert Oranje aan de weg', en na afloop van de wegdekreparaties: 'In naam van Oranje, bedankt', schrijven. Maar langs hoeveel andere dingen rij ik nog zonder de betekenis daarvan te begrijpen, en hoe lang duurt het nog voor ik dit alles zal ontdekken?