CO2-voorstel van Clinton valt slecht in EU en Japan

WASHINGTON, 23 OKT. De geïndustrialiseerde landen moeten de uitstoot van het belangrijkste broeikasgas CO2 tussen het jaar 2008 en 2012 stabiliseren op het peil van 1990, met daarna reducties. Dat is het Amerikaanse voorstel voor een wereldwijde overeenkomst voor beperking van het zogenoemde broeikaseffect die begin december in het Japanse Kyoto gesloten moet worden. Europa en Japan wijzen het Amerikaanse voorstel, dat gisteren door president Clinton werd gedaan, van de hand.

De Europese Unie wil in 2010 een vermindering bereiken van 15 procent ten opzichte van het peil van 1990. Japan is voor een vermindering met vijf procent in 2012. Een woordvoerder van de Europese Commissie zei dat de VS “met een aanzienlijk substantiëler voorstel moeten komen”. De Nederlandse minister De Boer (Milieu), een van de gangmakers achter het Europese voorstel, toonde zich zeer teleurgesteld. Greenpeace sprak van een 'zwarte woensdag'.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Kinkel, zei dat zijn land een eventueel akkoord niet uit zal voeren als niet besloten wordt tot een serieuze aanpak van het broeikaseffect. De Japanse premier toonde zich teleurgesteld en zei dat binnen het Amerikaanse voorstel “ruimte is voor aanvullende inspanningen”. Een regeringswoordvoerder zei dat het voorstel van Clinton stof voor “diepgaande discussies” vormt.

Clinton, die zijn voorstel bekendmaakte in een toespraak voor de National Geographic Society in Washington, wees er op dat de Verenigde Staten, met minder dan vijf procent van de wereldbevolking, verantwoordelijk zijn voor een kwart van alle uitstoot van broeikasgassen. Hij zei dat de VS het voortouw moeten nemen bij bestrijding van het broeikaseffect. Voor het eerst stelde hij voor om de industrie te verplichten om de uitstoot van CO2 terug te dringen.

Een coalitie van Amerikaanse vakbonden, de auto-industrie, oliemaatschappijen en stroombedrijven vindt dat de president veel te ver is gegaan. Zij schetsen dramatische scenario's die zullen voortvloeien uit de afgedwongen beperking van de uitstoot: banenverlies, economische malaise, scherpe verhoging van belastingen en benzineprijzen.

Pagina 5: 'Voorstellen Clinton slecht voor Amerikaanse economie'

Het Amerikaanse bedrijfsleven verwijt Clinton bovendien dat hij de industrie in de Westerse landen verplichte beperkingen op wil leggen, zonder daaraan de harde voorwaarde te verbinden dat ook de ontwikkelingslanden zich tot reductie van CO2-uitstoot te verplichten. Volgens de Republikeinse senator Chuck Hagel zijn de maatregelen die Clinton voorstelt “verwoestend” voor de Amerikaanse economie.

Voorbereidende besprekingen over het klimaatverdrag worden dezer dagen gehouden in Bonn, maar overeenstemming over de inhoud van het verdrag tekent zich nog niet af. Het voorstel dat Clinton gisteren bekendmaakte is voor Washington het uitgangspunt voor de onderhandelingen over het verdrag.

Vier jaar geleden beloofde Clinton dat vrijwillige beperking de CO2-uitstoot aan het eind van de eeuw zou terugbrengen tot het niveau van 1990. Maar in feite is de Amerikaanse uitstoot, vooral door de grote economische groei, gestaag toegenomen tot zo'n 8 procent boven dat niveau. Clinton kondigde gisteren aan vijf miljard dollar beschikbaar te zullen stellen voor energiebesparing en ontwikkeling van nieuwe technologieën. Verder pleitte hij voor een internationaal systeem voor het verhandelen van emissierechten. Daarmee zouden landen en bedrijven aan hun verplichtingen tot vermindering van de CO2-uitstoot ook kunnen voldoen door vermindering van uitstoot in andere landen. Clinton zei dat de ontwikkelingslanden op de een of andere manier moeten meewerken aan de bestrijding van het broeikaseffect in de wereld.

De woordvoerder van de Amerikaanse president zei later dat reducties in de uitstoot van CO2 die het huidige voorstel van de president te boven gaan voor “ernstige economische schade” kunnen zorgen.

De Republikeinse leider in het Huis van Afgevaardigden, Newt Gingrich, zei dat kritisch naar de voorstellen gekeken zal worden aangezien “nog niet vaststaat” dat CO2 voor klimaatverandering verantwoordelijk is.

Volgens het Witte Huis heeft Clinton de afgelopen dagen telefonisch overleg gevoerd over de kwestie met onder meer de Britse premier Blair, de Japanse premier Hashimoto, de Duitse bondskanselier Kohl en de Canadese premier Chretien.

De Nederlandse minister van Economische Zaken, Wijers, die dinsdag een officieel bezoek aan Washington bracht, erkende vooruitlopend op de bekendmaking van Clinton dat Europa “hoog heeft ingezet” en dat de doelstelling van de vermindering van de CO2-uitstoot die de EU voorstaat “wel erg ambitieus” is. Volgens Wijers zou het “een ramp voor de mensheid” zijn als de bijeenkomst in Kyoto mislukt en er geen klimaatverdrag uit de bus komt. Als de VS en Japan zich niet bij het verdrag zouden aansluiten, aldus Wijers, zou het voor Europa , “zelfmoord” zijn om dat wel te doen.