Dani maakt enige doelpunt; Ajax toont Udinese twee gezichten

AMSTERDAM, 22 OKT. Ondanks een superieure eerste helft verkeert Ajax na de thuiswedstrijd tegen Udinese nog in onzekerheid over het bereiken van de derde ronde in het UEFA-Cuptoernooi. Een 1-0 overwinning geeft immers geen enkele aanleiding om de return in het Stadio Friuli zorgeloos tegemoet te zien. Zij het dat Udinese risico's moet nemen om de achterstand goed te maken. “Er wacht ons in Italië nog een heel moeilijke wedstrijd”, beaamde trainer Morten Olsen. “We zullen daar een topprestatie moeten leveren om te voorkomen dat we worden uitgeschakeld.”

Het duel tussen het internationaal vermaarde Ajax en de Italiaanse nieuweling op het Europese podium had gisteravond twee gezichten. Ajax vertoonde een merkwaardige wisselvalligheid die de ploeg in de return nog duur kan komen te staan. Gezien het gebrek aan internationale ervaring lag het voor de hand dat Udinese moeite zou hebben met de offensieve strijdwijze van Ajax. Desondanks was het toch weer verbazingwekkend dat ook deze Italiaanse ploeg, die zo aanvallend is ingesteld, met een naïeve tactiek de wedstrijd naar zijn hand dacht te zetten.

De verdedigers van Udinese stelden zich voornamelijk op in het centrum van de defensie, waardoor ze de vleugels ongedekt hielden. Dat was voor Peter Hoekstra en de verrassend als rechtsbuiten opgestelde Dani in de eerste helft heerlijk voetballen. Vanuit de achterste linie werden ze rechtstreeks in stelling gebracht. Sunday Oliseh kon Peter Hoekstra met een lange pass talloze keren aanspelen. Al gebeurde dat nog wel eens onzuiver. Het perfecte positiespel deed denken aan een van de beste Europa-Cupwedstrijden van de laatste jaren, die in het Bernabeu-stadion tegen Real Madrid. De spelers van Udinese werden van het kastje naar de muur gestuurd. Maar Ajax verzuimde het veldoverwicht uit te drukken in treffers.

Dani ontwikkelde zich als vervanger van de geblesseerde Babangida tot de beste Ajacied. Hij maakte ook het enige doelpunt, een kopbal uit een voorzet van Jari Litmanen. De techniek en de passeerbewegingen van de Portugese dribbelaar waren een lust voor het oog. Ofschoon hij vooral linksbenig is en dus op een vreemde positie stond. “Daarom zal ik als rechtsbuiten vaak naar binnen moeten snijden”, keek hij vast vooruit op een volgend optreden. “Het is de vraag of dat tegen elke tegenstander kan. Ik stond in de jeugd weleens rechtsbuiten. Bij Ajax heb ik nu al heel wat omzwervingen door het elftal gemaakt. Maar hier speelde ik nog nooit.”

In de rust stelde Udinese-trainer Alberto Zaccheroni orde op zaken. Het middenveld werd beter bezet en op de vleugels kregen Hoekstra en Dani plotseling een dubbele dekking. Het had de tactische uitgangsstelling moeten zijn, maar buitenlandse trainers en scouts vallen wel vaker door de mand als ze de grens overgaan en met andere spelsystemen worden geconfronteerd. En dat pleit weer voor de Nederlandse trainersschool.

Zaccheroni herstelde zijn fout en deed dat zo gedegen dat Ajax de kluts kwijt raakte. Olsen zou later spreken over de “tweede bal” die niet meer aankwam. De Deen bedoelde dat Ajax in tweede instantie steeds balverlies leed. Dat kwam doordat de Italianen de ruimte tussen de linies beter gingen bezetten. “We konden geen druk meer uitoefenen”, zei Olsen. “We hadden moeite met de omschakeling van balverlies naar balbezit. We misten de kracht die je daarvoor nodig hebt. De tegenstander werd agressiever en we liepen veel meer achter de bal aan dan in de eerste helft. Udinese heeft bewezen waarom de ploeg in het UEFA-Cuptoernooi speelt.” Vooral centrumspits Shota Arveladze toonde zich weinig balvast. Olsen blijft de Georgiër de hand boven het hoofd houden. Wellicht omdat hij de alternatieven niet veel beter vindt. Wellicht omdat hij zijn aanwinst mentaal wil sparen. Pas een kwartier voor tijd moest Arveladze het veld ruimen voor Benni. Arveladze is sterk in de kleine ruimte, maar hij wordt minder nauwkeurig als hij grote afstanden moet overbruggen. Als een verdediger hem fel op de huid zit heeft hij de neiging te gaan rommelen. De aankoop van Trabzonspor, die in de eerste helft een strafschop verdiende toen hij door Genaux aan zijn pols werd vastgehouden, is er mede verantwoordelijk voor dat de doelpunten bij Ajax niet meer als rijpe appelen van de boom vallen. Na de duels tegen Heerenveen, Willem II en NAC was het gisteravond de vierde keer dat de minimale score (1-0) werd bereikt.

In de eerste helft hing er nog een grote overwinning in de lucht. Arveladze, Hoekstra (“Die bal op de paal had erin gemoeten”) en zelfs verdediger Danny Blind verzuimden treffers toe te voegen aan de voorsprong die Dani op het scorebord had gebracht. Kort voor rust had Udinese desondanks een royale kans om langszij te komen. Olivier Bierhoff, de man van de golden goal in de EK-finale tegen Tsjechië en onlangs Duitslands redder in nood tegen Albanië, schoot rakelings naast na een voorzet van Thomas Helveg.

In de tweede helft kreeg Ajax nauwelijks kansen. Wel liepen Frank de Boer en Dani tegen gele kaarten op. Onthutsend veel balverlies door onzuivere passes degradeerde Ajax van grootmeester tot een beginneling. Alleen Oliseh was dicht bij een doelpunt. Zijn afstandsschot ketste via de paal naast het doel. Bierhoff, die door dezelfde Oliseh werd bewaakt, kopte uit een vrije trap over.

Udinese-trainer Zaccheroni keek tevreden terug op het eindresultaat. “In de eerste helft zijn we te veel onder de indruk geweest van Ajax. Na rust hebben we ons eigen spel proberen te spelen. Daar zullen we in Udine mee verder gaan.”