Wisselvallig begin beslissingstweekamp

ROTTERDAM, 21 OKT. Toen Jan Timman en Predrag Nikolic ongeveer vier uur bezig waren aan de eerste partij van hun beslissingstweekampje om het kampioenschap van Nederland pakte een ervaren schaakwaarnemer zijn jas en hij verliet het pand met de woorden “Timman wint. Als dit niet gewonnen is, heeft het geen zin meer om te schaken.“ Thuisgekomen zag de waarnemer op Teletekst dat het remise was geworden.

De gewaagde en ambitieuze strategie van Timman was na een grove fout van Nikolic in alle opzichten geslaagd. In het eindspel leek Timman alle positionele voordelen te hebben die hij maar wensen kon. Als het schaakspel rechtvaardig zou zijn, zou het genoeg moeten zijn voor de winst.

Is het spel niet rechtvaardig of is het gewoon moeilijker dan waarnemers soms denken? Timman liet achteraf weten dat hij niet het idee had dat hij een duidelijke winstkans had gemist. Of hij dat meende is nog maar de vraag. Hij heeft een enorme ervaring met tweekampen en die heeft hem misschien geleerd dat je daarin beter niet het achterste van je tong kan laten zien, om de tegenstander geen inzicht in eventuele zielsproblemen te geven.

Die zielsproblemen zou je na deze eerste partij bij beide spelers aanwezig kunnen achten, want het was een wel erg wisselvallige partij. Na een voor Nikolic bevredigend verlopen opening had Timman zich al met remise verzoend, toen kwam hij plotseling in groot voordeel en aan het eind moest hij weer oppassen dat hij niet verloor.

Het is de tweede keer dat Timman tegen een Bosniër een beslissingstweekamp om het Nederlands kampioenschap moet spelen. Vorig jaar was het tegen Ivan Sokolov. Timman won en werd daardoor voor de negende keer kampioen. In juni van dit jaar kwamen Nikolic en Timman in het kampioenschap gelijk bovenaan. De plicht om een beslissingstweekamp van vier partijen te spelen wordt door de schakers niet als een onaangename last ervaren. De winnaar krijgt 15.000 gulden, de verliezer 10.000.

Het Feyenoord-stadion waarin het kampioenschap werd gespeeld is voor een tweekamp wat groot en daarom is nu verhuisd naar het Rotterdamse kantoor van de sponsor Broekhuis Trainingen, een automatiseringsbedrijf dat voor de openingsplechtigheid de computer Deep Blue Junior had uitgenodigd, de draagbare versie van de grote computer die Kasparov versloeg. Junior speelde een vluggertje met de van TV bekende kindervriend Graaf Schacula (Hans Böhm) en won.

Wit Timman-zwart Nikolic, eerste partij

1. Pg1-f3 f7-f5 2. d2-d4 Pg8-f6 3. g2-g3 e7-e6 4. Lf1-g2 d7-d5 5. c2-c4 c7-c6 6. 0-0 Lf8-d6 7. b2-b3 Dd8-e7 8. Pf3-e5 0-0 9. Lc1-f4 Pf6-g4 10. Pe5xg4 Ld6xf4 11. g3xf4 f5xg4 12. e2-e3 De7-h4 13. f2-f3 In de kandidatenmatch Gelfand-Nikolic, Sarajevo 1991, deed Gelfand in bijna dezelfde stelling voorzichtiger eerst De1 en dan pas f3. Timman was daar ook, hij speelde een match tegen Hübner. 13...g4-g3 14. h2xg3 Dh4xg3 15. Pb1-c3 Pb8-d7 16. Pc3-e2 Dg3-h4 17. Dd1-e1 Dh4-e7 18. Ta1-c1 b7-b6 19. e3-e4 Ambitieus, maar het centrum dat Timman hier neerzet zou, zoals Euwe het vroeger uitdrukte, een reus op lemen voeten kunnen zijn. 19...Lc8-a6 20. Lg2-h3 Tf8-f6 21. Kg1-h2 Ta8-f8 22. Tf1-g1 Tf6-h6 23. De1-g3 Kg8-h8 24. Dg3-g5 Tf8-f6 25. Pe2-g3

Nu zou Timman na 25...Thg6 25. Dh4 Th6 remise door herhaling van zetten hebben gemaakt, want 26. Ph5 vond hij te riskant. 25...d5xc4 Een vreselijke zet, waarna wit in groot voordeel komt. 26. e4-e5 Tf6-f7 27. Dg5xe7 Tf7xe7 28. b3xc4 Het wilde 28. f5 verdiende een kansje, maar het is begrijpelijk dat Timman het rustig doet. 28...Th6-h4 29. Pg3-e2 Pd7-f8 30. Kh2-g3 Th4-h6 31. Tg1-d1 Kh8-g8 32. Td1-d3 Th6-g6+ 33. Kg3-f2 Tg6-h6 34. Kf2-g3 Th6-g6+ 35. Kg3-h2 Tg6-h6 36. Td3-a3 La6-c8 37. Kh2-g3 Th6-g6+ 38. Kg3-f2 Tg6-h6 39. Kf2-g2 Th6-g6+ 40. Kg2-f2 Tg6-h6 41. Lh3-g2 Te7-c7 42. Ta3-c3 Lc8-b7 43. Tc3-a3 Lb7-c8 44. Ta3-c3 Timman vond 44. Td3 sterker. 44...Lc8-b7 45. a2-a4 Hier lijkt het scherpe pionoffer 45. f5 kansrijk. 45...c6-c5 Nu is alles weer in orde voor zwart en wit moet zelfs oppassen, want zijn pionnen zijn kwetsbaar. 46. Tc1-d1 c5xd4 47. Pe2xd4 Lb7-a6 48. Pd4-b5 La6xb5 49. a4xb5 Tc7-f7 50. Td1-d4 Th6-h4 51. Tc3-a3 g7-g5 52. c4-c5 b6xc5 53. Td4-a4 Th4xf4 54. Ta4xa7 Pf8-d7 55. Lg2-h3 g5-g4 56. Lh3xg4 Tf4xg4 57. Ta7xd7 Tf7xd7 58. f3xg4 Remise