Geen status meer voor vluchtelingen die Irak bezoeken

ROTTERDAM, 21 OKT. Een meerderheid in de Tweede Kamer wil de Iraakse vluchtelingen in Nederland die Irak bezoeken (voor bijvoorbeeld vakantie of familiebezoek) hun vluchtelingenstatus afnemen.

Dit blijkt uit uitlatingen van de fractiespecialisten van CDA, D66 en VVD. Het ministerie van Justitie zegt echter dat het heel moeilijk is om te bewijzen dat de vluchtelingen inderdaad hun vaderland bezoeken en dat alleen met harde bewijzen tot maatregelen kan worden overgegaan.

Gisteren bevestigden de twee Turkse consulaten in Nederland dat alleen al dit jaar tot nog toe 1.500 transitvisa's zijn verstrekt aan Iraakse vluchtelingen. Een woordvoerder van het consulaat in Deventer zei dat de vluchtelingen “vrijwel allemaal” deze visa gebruiken om Noord-Irak in en uit te komen. Vele honderden in Nederland woonachtige Iraakse vluchtelingen zouden op deze manier Irak hebben bezocht.

Vluchtelingen genieten in Nederland bescherming omdat ze in eigen land gegronde redenen hebben vervolgd te worden. “Als ze in eigen land op vakantie gaan is die bescherming blijkbaar niet nodig. Trek die vluchtelingen-status dan maar in”, zo verklaarde het VVD-Kamerlid J Rijpstra vanochtend desgevraagd. De VVD zal bij het eerstkomende Irak-debat de zaak aankaarten.

Ook D66-Kamerlid B. Dittrich is voor intrekking van de vluchtelingenstatus als blijkt dat de betreffende Irakezen hun vaderland bezoeken. “Dan is dat reden voor hard ingrijpen.” Dittrich heeft staatssecretaris Schmitz (Justitie) schriftelijke vragen gesteld waarin hij om opheldering vraagt: “Bent u van mening dat Irakezen die indertijd in Nederland mochten blijven omdat zij gegronde vrees voor vervolging in Irak te duchten hadden, hun verblijfstitel kunnen behouden, indien blijkt dat zij Irak vrijwillig hebben bezocht en de Iraakse autoriteiten hen niet hebben vervolgd?”

Ook het CDA is voor intrekking van de vluchtelingenstatus als blijkt dat de Irakezen hun vaderland kunnen bezoeken omdat ze daar geen gevaar lopen vervolgd te worden. De PvdA was onbereikbaar voor commentaar.

Pag.7: Justitie: geen bewijs vakantiereizen

Het ministerie zegt dat het niet kan optreden tegen dit soort reizen omdat justitie niet over voldoende bewijzen beschikt. “We kunnen er niets tegen doen”, aldus de zegsman van het departement. “We hebben hele zware bewijslast nodig om er tegen op te kunnen treden. Met alleen vermoedens en geruchten kom je er niet.”

De woordvoerder: “Als je het niet echt kunt bewijzen houdt het op. Als men via een ander land naar het land van herkomst reist (Turkije, red.) en vervolgens via datzelfde land weer terugkeert, is het al helemaal héél moeilijk te bewijzen dat de vluchtelingen in Irak zijn geweest.”

Volgens het ministerie is het vaker voorgekomen dat politieke vluchtelingen in Nederland bezoek afleggen aan hun vaderland. Het departement trekt alle tips na, aldus de woordvoerder. Tot nog toe is er echter geen enkele politieke vluchteling de status ontnomen “omdat we niets hard konden bewijzen.”

De woordvoerder van het departement vraagt zich overigens af of het helpt om de vluchtelingen hun status te ontnemen. “Stel je ontneemt hun de vluchtelingenstatus. Daar is het probleem niet mee opgelost. Je kunt ze immers niet zomaar terugsturen naar Irak!”

Iraakse vluchtelingen gaan naar Irak ondermeer om familie te bezoeken, om geld te brengen en om Irakezen mee terug te nemen naar Europa, zo valt te vernemen uit Iraakse en Turkse kringen in Nederland.

Naast Iraakse vluchtelingen blijken ook Iraanse vluchtelingen hun land van herkomst te bezoeken. Uit onderzoek is komen vast te staan dat tenminste tientallen in Nederland woonachtige Iraniërs Iran hebben bezocht, aldus de zegsman van het ministerie van Justitie. Het merendeel van deze Iraanse vluchtelingen is echter al genaturaliseerd en beschikt over een Nederlands paspoort.

De woordvoerder bevestigde vanochtend dat het departement, in tegenstellingen tot eerdere verklaringen, al langer op de hoogte was van aanwijzingen dat Iraakse vluchtelingen in Nederland in eigen land met vakantie gaan, maar dat het ontbreekt aan harde bewijzen hiervoor. Het departement heeft de zaak in onderzoek. Het kabinet komt eind deze week met een plan van aanpak voor de Iraakse vluchtelingen.