'Bende van Nijvel gewone misdadigers'

BRUSSEL, 21 OKT. De Belgische justitie moet het onderzoek naar de zogeheten bende van Nijvel richten op het klassieke misdadigersmilieu. Dat concludeert de parlementaire commissie die het onderzoek doorlichtte naar de nooit ontmaskerde bende van Nijvel.

In tegenstelling tot hardnekkige geruchten die jarenlang de ronde deden, is er volgens de commissie geen bewijs dat extreem-rechtse groeperingen als Westland New Post en Front de la Jeunesse gelieerd zouden zijn met de bende, die bij brutale overvallen op supermarkten in de jaren tachtig 28 doden maakte. De commissie constateert wel dat een aantal sporen naar banden tussen de bende van Nijvel en (ex-)rijkswachters met extreem-rechtse sympathieën onvoldoende is onderzocht. Ook constateert de commissie fouten bij de rijkswacht.

Anders dan de parlementaire commissie die het onderzoek naar verdwenen kinderen doorlichtte, de zogeheten commissie-Dutroux, wijst de 'bendecommissie' geen individueel verantwoordelijken aan voor het falende onderzoek. “Om niet op voorhand mensen schuldig te verklaren”, aldus commissievoorzitter Tony van Parys gisteren. Wel wil de commissie dat mensen die gefaald hebben sancties opgelegd krijgen.

De 'bendecommissie' zoekt de fouten in het onderzoek in een gebrek aan communicatie en coördinatie tussen de parketten. De 'bendecommissie' beveelt aan om voor zware criminele feiten, zoals die van de bende van Nijvel, tijdelijk een nationaal parket op te richten die het onderzoek coördineert. Maar hiervoor zou politiek geen meerderheid bestaan.

Ook doet de commissie de aanbeveling de rijkswacht en de gerechtelijke politie te integreren. Ze sluit daarmee aan bij de voorstellen van de commissie-Dutroux. Onderzoeksrechters moeten volgens de commissie beter worden opgeleid en meer verdienen, opdat ze niet overstappen naar beter betaalde banen maar zich kunnen specialiseren.

Het meer dan duizend pagina's tellende eindverslag is niet het eerste. Ook in 1990 kwam een 'bendecommissie' tot aanbevelingen over modernisering van justitie en hervorming bij politie. Dit leidde onder meer tot demilitarisering van de rijkswacht en de oprichting van het comité P, dat politiediensten controleert. De aanbevelingen voor justitie werden echter nauwelijks opgevolgd. De tweede 'bendecommissie', die vorig jaar zomer van start ging, baseert haar conclusies onder meer op een rapport van de criminologen Cyriel Fijnaut, die ook geraadpleegd werd in de IRT-affaire, en Raf Verstraeten.