Bekeerling

Een bekeerling is iemand die van eerdere overtuigingen overgaat tot nieuwe, soms diepere inzichten of (geloofs)opvattingen. De aanduiding bekeerling houdt geen depreciatie of 'sneer' in. De dichter/schrijver Willem Jan Otten deed onlangs - in Vrij Nederland, de Volkskrant en een uitzending van de IKON - verslag van een innerlijke ontwikkeling, waar het woord bekering zonder meer op van toepassing is.

Volgens Marjoleine de Vos rekende hij echter buiten een bastion van 'zekerweters', die het niet accepteren als iemand een bekering doormaakt. Om die reden zou ook Ottens toneelstuk De nacht van de pauw zijn neergesabeld. “Het geschreeuw, ook in deze krant, over 'de bekeerling Otten' zonder ook maar ergens serieus op in te gaan, is alleen maar geborneerd”, schrijft zij opgewonden (NRC Handelsblad, 20 oktober).

Ook ik zou volgens De Vos tot dat bastion van schreeuwende zekerweters behoren. Alsof ik een probleem heb met de bekering van Otten en zijn openbare getuigen ervan. Welnee, het is juist interessant als een kunstenaar inzicht verschaft in wat hem beroert. (Over zijn jongste toneelstuk heb ik geen mening, aangezien ik er pas in november heenga.)

Marjoleine de Vos acht zich bevoegd te oordelen over de vraag of andere mensen in hun leven wel eens een serieuze gedachte aan religie hebben gewijd. Het zal een gave zijn. Maar maakt dit haar tegelijk bevoegd mij gedachten toe te schrijven - en aan te rekenen - die ik niet koester? Anders dan zij veronderstelt vind ook ik het bijvoorbeeld 'een zegen dat er kunst gemaakt wordt die veel vragen stelt' (wie niet?). Het is bovendien zeer welkom als kunstenaars nadenken over en zich mengen in maatschappelijke en ethische kwesties.

Dat heeft Otten de afgelopen jaren gedaan. Hij uitte bijvoorbeeld herhaalde malen bedenkingen tegen euthanasie en abortus. Naar aanleiding van de recente omstreden uitspraken van kardinaal Simonis over hetzelfde onderwerp stelde ik daarom de vraag: 'Zouden nieuwe gelovigen als Willem Jan Otten (...) wel doorhebben in welk gezelschap zij zich bevinden?'

Een kwestie van legitieme nieuwsgierigheid, aangezien Otten nadrukkelijk aan het debat over euthanasie en abortus deelneemt. Een soortgelijke vraag stelde ik aan de juriste-publiciste Dorien Pessers, die in mijn ogen een kruistocht voert tegen wat zij aanziet voor doorgeschoten zelfbeschikkingsrecht.

Ik heb een ander standpunt dan Otten en Pessers over kwesties aangaande menselijke autonomie, maar in tegenstelling tot sommige religieuze groeperingen zou ik mijn mening hierover aan niemand willen opleggen. Marjoleine de Vos verbasterde mijn vraag aan Otten en schreef dat ik van hem 'eiste' dat hij in het openbaar afstand nam van de uitspraken van Simonis. Het komt niet in me op zoiets te 'eisen' en nog veel minder komt het in me op iemand via associatie op één lijn te stellen met de kardinaal.

De Vos gaat echter nog verder, te ver. Uit het bovenstaande, door haar tendentieus geparafraseerde, citaat trekt ze tot mijn grote spijt de conclusie dat ik sommige gedachtes, vragen, morele standpunten zou willen ... verbieden. In godsnaam: op welke grond? Polemiseren is mooi, maar valse beschuldigingen maken een debat vrijwel onmogelijk.