Verkleutering

Voor de vaste luisteraars van Radio 1 waren het droeve dagen. De nieuws- en sportzender was de afgelopen week het slachtoffer van het speciale project 'de Maand van de Radio'. Het thema dat Hilversum had bedacht was het jaar 2030. Tal van programma's werden in dat kader van dat jaar geplaatst.

Plichtsgetrouw kweet EO-presentator Paul Kurpershoek zich dinsdagmiddag van de hem opgelegde taak in een vraaggesprek met de heren Rabbae (GroenLinks) en Pinto (VVD) over de multiculturele samenleving in 2030. Eerst mochten beide heren zeggen wat ze hopen en vervolgens wat ze verwachten voor dat jaar, maar al gauw ging het debat over de vraag of VVD-leider Bolkestein de mogelijkheid van een dubbele nationaliteit voor Turken en Marokkanen zou accepteren, waarvan Pinto zich een voorstander betoonde. Met 2030 had het toen niet zoveel meer te maken, wat Kurpershoek ook probeerde.

In het programma Eén op één op woensdagmorgen kwam de voorzitter van de Club van tien miljoen aan het woord, die vindt dat Nederland nu al veel te vol is. “Vrouwen krijgen kinderen om traditionele, religieuze en financiële redenen, of omdat de man het wil”, meende hij. Als ze maar voldoende geëmancipeerd zouden zijn, dan stopt dat kinderen krijgen vanzelf en dan kunnen we weer wandelen en fietsen zonder dat we steeds mensen tegenkomen. “Er moet geen hek om de dieren in ons land, er moet een hek om de mensen.” Hij draafde maar door, zonder dat hij veel weerwerk kreeg van presentator Felix Meurders, die zich nog wel afvroeg hoe we een hek om de paus konden zetten.

Het leed op Radio 1 vond zijn hoogtepunt in het nieuwsspel dat elk uur werd uitgezonden, van 's morgens zeven tot 's avonds zeven. Radio 2 dankt zijn succes aan de gezelligheid met spelletjes en bellende luisteraars. Dat succes moest dus kennelijk gekopiëerd om ook Radio 1 populairder te maken. Wie de radio tijdig aanzette voor het nieuwsbulletin, kreeg niet alleen een reclameblok te verteren, maar moest ook nog een spelletje aanhoren - met alle jingle-herrie die daarbij schijnt te moeten horen. 'Waarvan was minister Van Mierlo het eerste halfjaar van 1997 voorzitter? Van de Europese Unie, van de West-Europese Unie of van D66?' 'Het ruimteveer dat onlangs van Cape Canaveral werd gelanceerd werd gekoppeld aan een ruimtestation. Was dat de Atlanta, de Discovery of de Mir?' 'In welk televisieprogramma sprak Joop van Tijn voor het eerst het woord 'neuken' uit. In Hoepla, Zo is het toevallig ook nog een keer of in Open en Bloot?'

Wat beweegt serieuze programmamakers tot dergelijke fratsen? Nemen ze de luisteraar wel serieus? Moet hij met prijzen tot het afstemmen op de nieuws- en sportzender worden verleid? Elk uur werd een cd uitgedeeld, getiteld The best of Den Uyl, Wiegel en Van Agt, alledrie in 2030 waarschijnlijk volledig vergeten. De dagwinnaars konden meedingen naar de hoofdprijs: een driedaagse reis voor twee personen naar een Europese hoofdstad van eigen keuze, inclusief een bezoek aan het parlementsgebouw van die stad, aldus het persbericht van de NOS. Van de presentatoren begreep ik dat de keus beperkt was tot de landen van de Europese Unie.

Tot overmaat van ramp bleek de communicatie tussen luisteraar en de studio niet steeds even soepel te verlopen, ondanks de 120 lijnen. Soms was de fax vastgelopen, dan weer kon geen verbinding worden verkregen met de winnaar (“de techniek laat ons in de steek”), zodat de spelletjes-minuten nog onbeluisterbaarder werden.

Radio 1 zou er beter aan doen zich te beperken tot het maken van degelijke programma's, waarin de actualiteit op de voet wordt gevolgd en waar nodig uitgediept en toegelicht. Door de infantilisering van het programma-aanbod wordt de indruk gewekt dat het nieuws dat gebracht wordt ook niet serieus hoeft te worden genomen.