Met losse veter op weg naar de laatste Spelen

In Amsterdam werd zaterdag de eerste schaatsmarathon om de KNSB-cup verreden. Onder de A-rijders Bart Veldkamp, de enige 'Nederlander' die zeker is van deelname aan de Olympische Spelen in Nagano.

AMSTERDAM, 20 OKT. In zijn felrode pak rijdt Bart Veldkamp ontspannen zijn rondjes op de sfeervolle Jaap Eden-baan. Van dichtbij zijn de rijders gemakkelijk te herkennen. Ook Veldkamp, met nummer 54 op zijn been geplakt. “Veters afplakken Bart!”, roept een klein ventje goedbedoeld vanuit het publiek, wanneer vlak voor zijn neus Veldkamp halverwege de race van honderd ronden al rijdend een losse veter strikt.

Als de marathonschaatsers aan de overkant van de baan schaatsen, reduceert de mist hen tot schimmen. Kromgebogen jagen ze elkaar achterna. De flarden mist boven de ijsbaan zorgen voor een spookachtig decor. Wanneer Veldkamp na een klein uur om de veertiende plaats moet sprinten, probeert zijn vader aan de andere kant van de baan de strijd op de laatste meters te volgen. Feilloos herkent Hans Veldkamp, met een dampende kroket aan zijn mond, het silhouet van zijn zoon. “Er zat er nog één voor”, stelt hij vast.

Bart Veldkamp eindigde zaterdagavond als vijftiende in de eerste wedstrijd om de KNSB-cup. René Ruitenberg rijdt dit seizoen in het oranje pak van de titelverdediger. Hij slaagde er niet in om Jan-Maarten Heideman van zijn tweede overwinning van het seizoen af te houden. Ruitenberg eindigde als tweede, achter de nieuwe aanwinst van de Klerk's-ploeg van Frans Oudevest. Heideman won vorige week in Assen de openingswedstrijd van het seizoen. Daar stond niks op het spel, maar werd wel duidelijk dat Heideman dit seizoen de te kloppen marathonschaatser is in het ruim negentig rijders tellende peloton. Vorig jaar was hij de eerste marathonschaatser die zijn geluk op klapschaatsen beproefde. Zijn vertrouwen in de revolutionaire schaats werpt vruchten af. Vorig seizoen bleef het bij één zege, in Utrecht, nu heeft hij na twee wedstrijden al twee zeges op zak.

Langs de baan keek Bart Veldkamp toe hoe de kopgroep nog vijf ronden extra reed. “Hij is de enige die kan schaatsen op die dingen”, zegt Veldkamp als Heideman op klapschaatsen winnend over de streep gaat. Ook de Hagenaar staat op klapschaatsen, zowel bij de schaarse marathons die hij dit seizoen rijdt als bij het langebaanschaatsen, waar alles in het teken staat van zijn laatste Olympische Spelen. In Nagano wil de olympisch kampioen op de 10.000 meter van Albertville (1992) nog één keer schitteren, op de vijf en de tien kilometer.

In tegenstelling tot zijn Nederlandse collega's kan Bart Veldkamp zich met een Belgische licentie op ideale wijze voorbereiden op de Winterspelen, die van 8 tot en met 22 februari in Japan worden gehouden. Afgelopen zomer kreeg hij een Belgisch paspoort. Veldkamp wilde zich niet langer onderwerpen aan de keiharde selectieprocedure voor Nederlandse schaatsers voorafgaand aan de grote toernooien. Als Belg is hij zeker van een ticket voor Nagano.

“Dat is een enorm groot voordeel”, zegt Veldkamp na afloop van de schaatsmarathon in Amsterdam. Tot en met december kan ik de ideale training volgen. Die andere jongens kunnen in december ongeveer drie weken niet veel trainen en moeten zich steeds tijdens wedstrijden bewijzen. Voor hen staat het einde van dit jaar in het teken van wedstrijden rijden en herstellen. Dat brengt een hoop wedstrijdspanning met zich mee. Voor mij is het ook niet belangrijk dat ik de worldcupwedstrijden slecht rijd. En op de Spelen zie ik wel welke Nederlandse jongens er staan.”

Bijna vier jaar geleden, voor de Olympische Spelen in Noorwegen, zat Veldkamp nog in de Nederlandse ploeg en had hij na de selectie voor de Spelen niet veel puf meer over. “Dit is voor mij de ideale manier om naar de Spelen te gaan. En zo gaat het in het buitenland overal. St⊘relid en Shirahata weten nu ook al dat ze naar de Spelen gaan en kunnen zich ook optimaal voorbereiden. Ik ben nu van die stress af en dat is voor mij het belangrijkst.” Een ontspannen voorbereiding ging ook vooraf aan gouden medailles op de vijf en de tien kilometer bij de WK allround in Nagano, in februari. Waar geen enkele schaatser uit de Nederlandse kernploeg dat aandurfde, schaatste Veldkamp een maand eerder de Elfstedentocht. Ook in de marathon van Amsterdam deed Veldkamp weer “specifieke duurconditie” op.

Voordat de cyclus wereldbekerwedstrijden begint, schaatst Veldkamp alleen de marathons van Haarlem en Eindhoven. Hij zou er graag eentje winnen. “De 22ste misschien, dan ben ik jarig.” In de toekomst zal Veldkamp, die 30 jaar wordt, zich meer gaan toeleggen op de marathon. Het is de bedoeling dat er volgend jaar een marathonploeg wordt geformeerd. Vader Veldkamp is de beoogde teambaas. “De opzet is dat Bart na de Spelen nog één jaar langebaan rijdt om zich vervolgens toe te leggen op de marathon.”

Vrijdag vertrekt Veldkamp voor drie weken naar Zuid-Afrika. Net als vorig jaar gaat hij zich in Dullstroom, tussen Pretoria en het Krugerpark, voorbereiden op het langebaanseizoen. Op het trainingsmenu staan hardlopen, fietsen en skeeleren. Vader Hans Veldkamp reist naar Japan, om banen te selecteren waar Veldkamp zich kan voorbereiden op de Olympische Spelen.