SLEPEND CONFLICT

Het artikel van Michaja Langelaan in W&O van 13 september bewijst dat onderzoek naar leervorderingen door een Schooladvies- en Begeleidingsdienst (SABD) niet waardenvrij is.

“Door een slepend conflict tussen basisschool De Akker en een ouderpaar, is de negenjarige Adriaan al sinds januari van dit jaar verstoken van onderwijs. Toen de SABD werd ingeschakeld (...), meenden de ouders dat deze dienst veel te ver ging door wel het gedrag van hun zoon en hun wijze van opvoeden bij het het advies te betrekken, maar niet de pestcultuur in de klas.”

Het voorbeeld geeft goed aan dat het bij de diagnostiek niet alleen gaat om toepassing van rationele kennis. Het denken en handelen van de diagnosticus wordt ook beïnvloed door de context waarbinnen de diagnostiek plaatsvindt. Een analyse van de normen en waarden, en de doelstellingen en belangen van de betrokkennen behoort dan ook een vast onderdeel te vormen van het diagnostisch proces. Dat vereist het zoeken van antwoorden op vragen als: Wat zijn de normen en waarden, doelstellingen en belangen van de bij het onderzoek betrokken personen en/of instanties? Komen deze normen etc. met elkaar overeen of is er sprake van verschillen en conflicten? In hoeverre vormen deze normen etc. een onderdeel van het probleem? Psychologen en pedagogen geven vaak weinig aandacht aan het beantwoorden van deze vragen. Beantwoording ervan is echter vaak beslissend voor het welslagen van de 'ingreep' of 'behandeling'.

Als sociale wetenschappers een bijdrage willen leveren aan het oplossen van praktische problemen (en zelfs conflicten) zullen ze uit hun geïsoleerde laboratoria en universitaire werkkamers moeten afdalen naar het leven van alledag. Bij psychodiagnostiek op school dienen keuzes gemaakt te worden tussen consensus en conflict, tussen distantie en het nemen van eigen verantwoordelijkheid. Het geval van Adriaan is een schoolvoorbeeld van hoe het mis kan gaan.