Jerzy Buzek is nieuwe premier Polen

WARSCHAU, 18 OKT. De 57-jarige Jerzy Buzek van Kiesactie Solidariteit (AWS) is gisteravond tot premier van Polen benoemd. De partijen die zijn kabinet moeten vormen, zijn het echter over veel zaken nog niet eens.

Pas enkele minuten voordat Buzek naar het presidentieel paleis vertrok om door president Aleksander Kwásniewski tot premier te worden benoemd, wisten de nieuwe coalitiepartners een voorlopig akkoord te bereiken. De coalitie bestaat uit de Kiesactie Solidariteit (AWS), een losse coalitie van conservatieve en (extreem)-rechtse groeperingen, en de Vrijheidsunie (UW) van het voormalige intellectuele kader van vakbond Solidariteit. Samen hebben de partijen 261 van de 460 zetels in de Sejm, de Poolse Tweede Kamer; 161 voor de AWS, 60 voor de UW.

Tussen de partijen bestaat nogal wat oud zeer, en bovendien zijn er accentverschillen. Solidariteit is conservatief in sociale kwesties en neigt tot protectionisme in de economie. De UW is in sociale kwesties liberaler, maar gelooft in de vrije markt.

De partijen zijn het nog niet eens over de invulling van een aantal posten in het kabinet en het parlement. Zo wil de UW dat haar grijze eminentie Tadeusz Mazowiecki voorzitter van het parlement wordt. Ook wil de UW dat haar leider Leszek Balcerowicz de enige vice-premier wordt, met een zware verantwoordelijkheid voor de economie. De AWS wil drie vice-premiers.

Buzek krijgt twee weken om deze verschillen glad te strijken. President Kwásniewski, die afkomstig is uit de ex-communistische SLD, moet dan een cohabitation aangaan met zijn politieke tegenstanders. Kwásniewski zei gisteren de keus voor Buzek “gepast” te vinden “wegens zijn competentie en zijn vermogen een meerderheid te vinden in het parlement”. In de nieuwe Poolse grondwet, die gisteren van kracht werd, levert de president veel van zijn macht in.

De protestant Jerzy Buzek, een 57-jarige hoogleraar in de chemie, komt uit de streek Silezië in Zuid-Polen. Hij was in 1980 mede-oprichter van Solidariteit, de eerste vrije vakbond in het Oostblok. Nadat de communistische autoriteiten in 1981 de staat van beleg uitriepen, leidde hij onder de schuilnaam Karol de ondergrondse structuur in Silezië. Buzek was dit jaar verantwoordelijk voor het economische programma van de AWS, maar is nauwelijks bekend. Bij de verkiezingen voor de Sejm stemden slechts 1.500 kiezers op hem. Zijn uitverkiezing heeft hij met name te danken aan zijn nauwe band met Marian Krzaklewski. Krzaklewski is de werkelijke leider van de AWS, maar is niet geïnteresseerd in het premierschap. (AFP, AP, Reuter)