'Fundis' roeren zich weer bij Groenen

Een ontwerp-program verdeelt de Duitse Groenen als vanouds in Realos en Fundis. Lastig voor fractieleider Joschka Fischer, die wil gaan regeren met de SPD.

BONN, 18 OKT. Bij de Groene Partij in Duitsland is brand uitgebroken. Net nu fractieleider Joschka Fischer regeren in Bonn met de SPD binnen handbereik ziet liggen, heeft het partijbestuur een ouderwets utopisch verkiezingsprogramma op tafel gelegd.

Alles staat erin waar de eens rebelse Fischer vroeger vóór, maar nu tegen is. De Bundeswehr moet worden gehalveerd, want afschaffing van het leger moet het doel blijven van de Groenen. De uitbreiding van de NAVO met Oost-Europese landen wordt afgewezen. Tenslotte is de partij nog altijd voor opheffing van de NAVO.

Bovendien maakt partijvoorzitter Jürgen Trittin, vertegenwoordiger van de linkervleugel, er geen geheim van dat het ministerie van Buitenlandse Zaken beter kan worden opgeheven. Een dolksteek voor Fischer, die zo graag minister van Buitenlandse Zaken in de eerste rood-groene regering hoopt te worden.

Het programma-ontwerp, dat de Groene Partij begin deze week presenteerde met het oog op de verkiezingen volgend jaar, heeft niet alleen de strijd tussen de realistische vleugel (Realos) en het fundamentalistische linkse kamp (Fundis) flink doen oplaaien. Achter het verkiezingsprogramma gaat ook een hevige persoonlijke rivaliteit schuil tussen de twee topfiguren in de partij: Fischer en Trittin.

Fischer leidt de 49 leden tellende fractie van Bündnis 90/Die Grünen in de Bondsdag. Trittin vindt als voorzitter zijn machtsbasis in de partij. Het is in Bonn geen geheim dat de Spitze in de Bondsdag onder leiding van Fischer in de loop der jaren met beide benen op de grond is komen te staan. De Groene parlementariërs zijn realistisch en compromisbereid geworden. Het nieuwe realisme heeft de Groenen inmiddels tot derde partij van Duitsland gemaakt, die op ruim twee keer zoveel stemmen kan rekenen als de liberale coalitieparner FDP.

De Groenen organiseren bijeenkomsten met bankiers. Lang niet alles draait meer om Eko (het milieu) en het belastingconcept van de Groenen staat dichter bij de regerende CDU dan bij de sociaal-democraten. Dankzij de inspanningen van Joschka Fischer stemde zijn fractie in de Bondsdag zelfs in met het sturen van Duitse soldaten naar Bosnië in het kader van de NAVO-vredesmacht SFOR. Een unicum voor een partij die als pacifistisch bekend staat.

De fractie is echter voor het overgrote deel van de idealistische achterban van de partij een tikkeltje tè realistisch, zo blijkt uit het verkiezingsprogramma. Zwaar teleurgesteld was de 49-jarige Fischer dan ook toen hij het ontwerp van het bestuur onder ogen kreeg. Een “terugval in de jaren tachtig” noemden andere Realos het document. Tijdens een bijeenkomst in Bonn waar het gedeelte over de buitenlandse politiek werd besproken, waarschuwde Fischer zijn partij voor een “totale afgang” bij de verkiezingen. Het “wantrouwen tegen een rood-groene regering” wordt hierdoor alleen maar bevestigd, zei hij geërgerd.

Hij werd bijgevallen door Daniel Cohn-Bendit ('Rode Danny'), die voor de Groenen in het Europees Parlement zit. “Zelfs als heel Europa, Rusland en Amerika door rood-groen worden geregeerd, zullen er nog conflicten zijn die niet vreedzaam kunnen worden opgelost”. Daarom kunnen we de Bundeswehr “niet tot nul terugbrengen”, zei Cohn-Bendit, die in de jaren zestig in de studentenbeweging net zo'n beroepsrevolutionair was als Fischer. Het is tragisch voor Joschka. De zoon van streng katholieke ouders ontwikkelde zich van taxichauffeur tot een van de beste redenaars in de Bondsdag. De “heimelijke oppositieleider” verschijnt bij zijn mars door de instituties nog uitsluitend in driedelig pak. Maar bij de meerderheid van zijn partij wil Fischers realisme nog altijd niet aanslaan.

De SPD reageerde verontwaardigd op het verkiezingsprogramma. Zo komt er nooit een coalitie tot stand, luidde het commentaar uit het Erich-Ollenhauer-Haus in Bonn. Gelukkig voor Fischer beginnen ook andere Groenen zich te roeren. In Hessen hebben de partijleden het programma massaal afgewezen.

Vandaag beraden de Realos zich op een listige strategie om het verkiezingsprogram te torpederen. Daarin staat overigens ook dat de benzineprijs omhoog moet van 1,70 mark per liter naar 4,30 mark. Ook geen populair verkiezingsthema.