ALLES GLANST AAN MICHAEL JORDAN

Michael Jordan is met zijn vrouw, kinderen en Chicago Bulls in Parijs neergestreken. Het mag niemand ontgaan in de Franse hoofdstad. Met zijn zoete woorden en zachte stem streelt hij vooral de media. Michael on Tour is de beste promotie voor de toekomst van Jordan als zakenman.

Zijn bruine, kaalgeschoren hoofd glanst, zijn gezicht glanst, zijn ogen glanzen en zijn tanden glanzen. Alles glanst aan Michael Jordan. Hij kan heel boos kijken en hij kan heel vriendelijk kijken. Hij lacht breeduit en hij grijnst ondeugend. Hij heeft de oogopslag van een charmeur en de mimiek van een acteur. Zijn ster straalt altijd. Eenvoudig omdat hij een hele mooie man is. Hij is een stralende man die licht geeft.

Wanneer hij spreekt, spreekt een goddelijke man. Zijn stem is rustig, zijn woorden kiest hij weloverwogen en zijn antwoorden zijn nooit kortaf en stemmen tot tevredenheid. Is hij een man met een groot zelfvertrouwen? Is hij nou zo'n man die de hele wereld aankan? Misschien is hij wel door mediatrainers gepolijst. Misschien is het een grote verkooptruc. Of is Jordan toch gewoon Jordan? Gewoon nog altijd Michael Jeffrey Jordan van Wilmington, North-Carolina, zoon van James en Deloris Jordan.

Wanneer hij daar staat op de glanzend gelakte houten basketbalvloer van sportpaleis Bercy in Parijs, roept hij niet alleen gevoelens van bewondering op maar ook van verwondering. Hij is zo mooi, zo groot en sterk en hij is ook zo lang (1 meter 98). Omringd door nog veel langere, maar veel minder mooie mannen lijkt hij een man die zojuist uit de kosmos is afgedaald om de kleine mensen van de planeet aarde zoetheid en wijsheid te brengen. Jordan schudt handen met oude bekenden en mensen die bekenden van hem willen zijn. Iedereen wil bij Jordan zijn, iedereen wil zijn vriend zijn. Hij weet het, je ziet het aan zijn houding: aha, weer iemand die mijn vriend wil zijn.

Hij zet een Franse baret op zijn hoofd, roept when you're in France, do as the French en loopt de arena uit. Op de tribune bij de ingang heeft een vijftigtal fotografen de beste positie ingenomen om Michael Jordan in Parijs te vereeuwigen. Mike, Mikie, Michael, roepen ze in de hoop dat hij in hun lenzen kijkt. Jordan laat zijn ogen glanzen en loopt door, gevolgd door een leger van journalisten en fotografen die hem nooit meer uit het oog willen verliezen. In de perszaal krijsen cameralieden van een tiental tv-stations alsof ze Jezus in beeld hebben. “Weg, weg, uit beeld, zakken, verdomme!” Chaos en rumoer rondom een basketballer. Jordan is achter een tafel met een batterij aan microfoons gaan zitten. Hij is de rust zelve. Hij kent de taferelen en zal zich er ook ditmaal niet door van de wijs laten brengen. Hij is immers gekomen om een boodschap te verkondigen: Geloof in Michael Jordan!

Bijna onvermijdelijk wordt de persconferentie geopend met de vraag of Jordan overeenkomst ziet met de verering van zijn persoon en die van prinses Diana, die voortdurend op de vlucht was voor de pers en ten slotte de dood vond. Zo agressief als de media in Parijs en zo agressief als de veiligheidsmensen zijn, is dat niet verontrustend, vraagt een journalist. Jordan is duidelijk: “Diana was een prinses, ik ben een basketbalspeler. Zij leefde geïsoleerd. Zij moest zich voortdurend verschuilen, dat hoef ik nauwelijks. Dat zou ik niet kunnen. Ik stel zelf mijn grenzen. Ik weet wanneer ik me zelf moet beschermen. Ik stel me open zoveel ik kan. Daarom ben ik hier en morgen ben ik er weer. Ik ben er voor u allemaal. Openheid voorkomt veel narigheid. Ik wilde zelf naar Parijs. Ik wist wat me te wachten stond. Ik hoop dat jullie me dan ook verder met rust laten, zodat ik ook aan sightseeing kan doen.”

Naar Disneyland Paris wilde hij met zijn twee zoontjes, naar de golfbaan van La Boulie bij Versailles wilde hij alleen en naar de Champs Elysées met zijn vrouw. Bij twee vorige bezoeken aan Parijs, in 1985 en 1990, had hij dat nog gemakkelijk kunnen doen. Maar toen was hij nog niet zo immens populair in Frankrijk. Een paar uur na de persconferentie blijkt dat een deel van de pers het verzoek van Jordan heeft genegeerd. Met tientallen scharen de fotografen zich tussen de menigte voor het hotel van Jordan en de Chicago Bulls. De strenge veiligheidsmaatregelen en de brute veiligheidsmensen zijn niet toereikend. De volgende dag is Jordan er weer, weer een persconferentie, en nog altijd is hij de rust zelve. “Ik dank u dat u me zo met rust heeft gelaten. Nu heb ik tenminste iets van Parijs kunnen zien”, zegt hij met zijn zware stem. Het cynisme giert door de zaal, maar slaat nauwelijks aan bij de overspannen persmenigte. “Oké, u doet uw werk en ik doe mijn werk. Zo, laat ons verder gaan met ons werk.” Hij knikt naar de jongen die de persconferentie leidt. Het spervuur aan vragen kan beginnen.

Of hij echt wel zeker aan zijn laatste seizoen als basketballer begint? Jordan knikt bevestigend en legt uit dat hij als man van 34 jaar fysiek en mentaal bijna aan het einde van zijn krachten is. Nog één keer kampioen van de NBA worden en dan stoppen. “Phil Jackson (de coach, red.) stopt aan het einde van dit seizoen bij de Bulls, dan doe ik dat ook. Deze zomer heb ik besloten nog één jaar door te gaan omdat Jackson doorgaat. Zonder Jackson kan ik niet verder. Ik ga niet met een nieuwe trainer een nieuw team opbouwen. Het is Chicago or no Chicago.” Maar als Dean Smith naar Chicago komt? De trainer van de universiteit van North-Carolina, die een paar weken geleden opstapte bij de Tar Heels, was begin jaren tachtig de man die Jordan de kracht van teambuilding leerde, die hem leerde met media en publiciteit om te gaan en hem vertelde onder alle omstandigheden bij zichzelf naar binnen te kijken. Dean Smits was zijn leermeester. Maar, antwoordt Jordan: “Wanneer Dean Smith komt, zou dat mooi zijn voor de Bulls. Maar ik kan en wil niet meer met een nieuw team beginnen. Ook niet met Smith.”

Wanneer Jordan niet meer voor de Chicago Bulls speelt, wat moet hij dan nog? Is basketbal niet zijn leven? Heeft hij niet geleerd van de tijd tussen 1994 en 1996 toen hij uit het basketbal stapte om het als honkballer te proberen? “Dat waren andere omstandigheden”, antwoordt hij rustig. “Ik was in de war door de dood van mijn vader. Ik moest afstand nemen van alle lawaai om me heen. De dood van mijn vader deed me beseffen dat ik alleen maar bezig was geweest met mezelf. Ik rende maar door. Ik kon niet meer stoppen met rennen. Ik was rijk en succesvol en toch had ik verdriet. Ik ben gaan honkballen omdat mijn vader dat vroeger altijd van me wilde. Daarom. Ik heb er van geleerd. Ik ben weer gaan basketballen en werd weer even succesvol. Nu weet ik wie ik ben. Nu wacht ik rustig af wat er komen gaat. Ik ben er klaar voor.”

Maar Jordan weet zeker dat hij veel zal missen. “De competitie, met anderen tegen anderen spelen om te winnen. Ik zal de reizen met de ploeg missen, de gezelligheid, het groepsgevoel. Ik zal geen duidelijk doel meer hebben, zoals nu. Ik zal in het begin de aandacht missen, want als je zoveel aandacht gewend bent, is het gauw te stil. En ik zal jullie van de media missen.” Jordan kijkt ondeugend over de microfoons heen en grijnst. “Dat meen ik. Zonder jullie ben ik veel minder waard.” Het zijn woorden die herinneren aan die herfstdag in 1994 toen hij een persconferentie belegde om zijn afscheid als basketballer aan te kondigen. Jordan weet donders goed wat hij moet zeggen om het volk mild te stemmen.

Honkballen bij de Chicago White Sox was een onderdeel van het rouwproces na de moord op zijn vader. Het waren achttien maanden van onzekerheid, maar ook van bezinning, waarin hij meer aandacht aan zijn vrouw Juanita en zijn kinderen Jeffrey, Marcus en Jasmine kon besteden. Hij kon meer thuis zijn en meer golf spelen, zijn tweede passie. “In die tijd heb ik pas ingezien wat kinderen bezighoudt. Ik was zelfs mijn eigen kindertijd vergeten. Ik ben naar mijn zoon gaan kijken die honkbalde. Ik praatte met ze. Ik voelde me eindelijk trots op mijn kinderen. Door mijn kinderen heb ik ook gezien waarom kinderen gek kunnen zijn op een sport, wat ze mooi vinden aan spelers als ik.”

Kinderen zijn voor Jordan goud waard. Liever nog dan in de aandacht staan als sterbasketballer, gaat hij met kinderen op stap. Hij geeft basketbalkampen, leert de kinderen het spel en vertelt hen hoe het leven van een ster er uit ziet. Michael Jordan is van de jeugd geworden. Geen Amerikaanse jongen die niet een pet, een shirt of schoenen van het merk Air Jordan draagt. De Europese jeugd is niet achtergebleven. Wie niets van Michael Jordan draagt, hoort er niet meer bij. Het sportartikelenmerk Nike vaart er wel bij. En nog altijd zoekt Nike naar nieuwe ontwerpen van Air Jordan-spullen. “Het gebeurt vaak dat de Nike-designers bij mij thuis langskomen en een poosje met mij over de producten praten. Ze kijken naar mijn auto's, gaan bij mij naar het toilet om een beter idee te krijgen over wie ik ben. Mijn persoonlijkheid proberen ze te vertalen in de producten”, zei Jordan in een interview Der Spiegel.

De artikelen van Air Jordan zijn wel erg duur, bekent Jordan in Der Spiegel. “Ik heb veel kritiek gekregen. Verschillende ouders hebben me gevraagd waarom die schoenen zo duur moesten zijn. Nu zijn er verschillende Jordan-schoenen in diverse prijscategorieën. Daarnaast zal ik binnenkort een percentage van wat ik verdien op de verkoop van Air Jordan, schenken aan instellingen voor kinderen.” Sinds kort mag Jordan zich ook Chief Executive Officer noemen. Het is een nieuwe functie van de basketballer in het bedrijf van Nike. “Het is een manier om in contact te blijven met basketbal als ik ben gestopt. Ik heb het dan niet nodig om coach of tv-commentator te worden. Ik kan doen wat ik zelf wil doen”, verklaarde Jordan in Parijs. “Hopelijk blijft mijn naam nog jaren bekend bij de jeugd.”

In de film Space Jam, waarin hij samen met de stripfiguren als Bugs Bunny en de Looney Tunes de belangrijkste rollen vervult, toonde Jordan zijn grote kracht als entertainer. Het was ook weer een manier om de jeugd aan zich te binden.

Jordan is de best betaalde sportman ter wereld. Deze zomer verlengde hij zijn contract met de Chicago Bulls voor één jaar, hetgeen hem 33 miljoen dollar oplevert. Gevoegd bij reclamecontracten en zijn rol in de succesfilm Space Jam overstijgt zijn inkomen dit jaar het bedrag van 100 miljoen dollar. Volgens schattingen van Amerikaanse economen zal het nieuwe merk Michael Jordan binnenkort naar de derde plaats op de sportartikelenmarkt stijgen, achter Nike en Reebok.

Zittend achter de batterij microfoons kijkt hij de mensen die zijn boodschap moeten overbrengen doordringend aan. Hij streelt ze met zoete woorden en zachte stem. Alle superlatieven heeft de grootste sportman van de laatste tien jaar over zich heen gekregen. En het is zo: hij is mooi, hij is prachtig, hij is meer dan een sportman. Hij gaat op weg naar zijn laatste wereldtitel, zegt hij. En dan? “I spread my wings and fly away.”