Wederopstanding

DEZE ZOMER wankelde Helmut Kohl. Althans dat was de indruk die de verzamelde Duitse media in de komkommertijd wilden wekken. Zelfs 's kanseliers vertrouweling en toeverlaat minister van Financiën Theo Waigel, de man die het land naar de euro voert, scheen de leider uit te dagen.

Eén CDU-congres verder zit Kohl weer rechtop in het zadel. Waigel is gewoon aan het werk. De 'jonge wilden' - de partij-veertigers die vorige week nog over de leiding schamperden - loofden Kohl, samen met de rest van de achterban, als de man zonder wie de partij, Duitsland en, in wijder verband, Europa niet verder kan. Edmund Stoiber, Beierens eerste man en populistisch pleitbezorger van een desnoods verlate maar altijd harde euro, kwispelstaartte in de pers dat de Europese munt bij landsman Waigel en coalitiegenoot Kohl in uitstekende handen is.

De façade van Kohls politieke huis mag met vereende krachten zijn opgeknapt, dat er binnen nog heel wat moet gebeuren, lijdt geen twijfel. In Europa's sterkste economie is de afgelopen jaren het een en ander misgegaan. De geldstroom naar de voormalige DDR was groter dan verwacht, de resultaten waren een stuk minder, alsof de formele scheiding van Ost und West uit de tijd van de Koude Oorlog pas nu reële betekenis heeft gekregen. Het opheffen van de achterstand in het oosten laat zich, ondanks de indrukwekkende inspanningen, inmiddels eerder in generaties dan in jaren uitdrukken.

Maar ook het Duitse westen, symbool van de succesvolle Europese verzorgingsstaat, raakte in het ongerede. Chronische massawerkloosheid ontwrichtte de vertrouwde arrangementen, jarenlange voorspoed had de slijtage in de constructie aan het oog onttrokken, zelfgenoegzaamheid verhinderde tijdige renovatie. Het is vooral de laatste gemoedsgesteldheid die Kohl wordt verweten. De routineuze omgang met de macht in de partij, in het land en zelfs daarbuiten zou de politieke tastzin van de man hebben aangetast, een bekend verschijnsel wanneer tegenspraak en kritiek nog slechts fluisterend worden geuit.

KOHL EN ZIJN partij zijn momenteel niet populair in eigen land. Of de tijd tot de Bondsdagverkiezingen van over een jaar voldoende is om de zaken voor de CDU recht te zetten, is onzeker. Het zwarte-pietenspel met de SPD over hoognodige belastinghervormingen is in een impasse geëindigd. De partijen aan de macht dreigen de rekening gepresenteerd te krijgen. Maar Kohl zal proberen boven de problemen uit te tornen, zoals hij zo vaak heeft gedaan, deze week opnieuw. Het Steh-auf-Männchen in Bonn heeft in zijn lange carrière voor vele verrassingen gezorgd. Wie gokken wil, zit met een inzet op de kanselier nog niet zo slecht.