VS dreigen schepen uit Japan te weren

WASHINGTON/TOKIO, 17 OKT. Een handelsconflict tussen de Verenigde Staten en Japan dreigt ernstig te escaleren door de dreiging van Washington Amerikaanse havens voor Japanse schepen te sluiten wegens het niet betalen van een boete door Japanse reders.

De Amerikaanse commissie voor zeetransport, een onafhankelijk overheidsorgaan, bereidt een opdracht voor aan de kustwacht om Japanse vrachtschepen uit de havens in de VS gaat weren. Bovendien zou de douane Japanse schepen die al in de havens liggen aan de ketting moeten leggen. De commissie besloot gisteren unaniem tot een dergelijke maatregel, die alleen door president Clinton ongedaan kunnen worden gemaakt. Het zouden de eerste sancties van de VS tegen Japan in tien jaar zijn.

De afgelopen maand besloot de commissie om 100.000 dollar per Japans schip te heffen als tegenmaatregel voor wat ze discriminerende praktijken tegen Amerikaanse schepen in Japanse havens noemt. Overleg over de kwestie heeft nog niets opgeleverd. De totale boete is opgelopen tot vier miljoen dollar. De commissie kwam tot het besluit, nadat Japanse rederijen hadden laten weten de boete niet te betalen.

Presidentieel woordvoerder Mike McCurry zei gisteren dat de VS en Japan nog met elkaar onderhandelen en dat het Witte Huis de commissie voor zeetransport daarom heeft gevraagd nog even te wachten met actie. President Clinton heeft de bevoegdheid het besluit van de commissie ongedaan te maken om redenen van nationale veiligheid, maar zijn woordvoerder weigerde te voorspellen of dat ook zal gebeuren.

Volgens analisten weigeren de Japanse reders betaling van de boete om de Japanse regeirng onder druk te zetten handelend op te treden. De reders zouden begrip hebben voor de Amerikaanse klachten. Het gaat onder meer om de praktijk van 'voorafgaand overleg' die elk buitenlands schip verplicht over de geringste procedurewijzigingen te onderhandelen, waardoor de kosten oplopen. Volgens de reders betreft het geen conflict met hen maar met de Japan Harbor Transportation Association, een machtige organisatie waarin stuwadoors, terminaloperators en vakbonden zijn verenigd.

Volgens ingewijden in Tokio maken zogenoemde 'yakuza' (gangsters) verandering van de praktijken in de haven moeilijk. De Japanse minister van handel Takao Fujii, die het conflict “betreurenswaardig” noemde, ontkende vanmorgen dat yakuza in de haven een rol spelen.

Woensdag was de laatste dag waarop Japan moest melden hoeveel schepen er in september Amerikaanse havens hebben aangedaan en om de boete te betalen. De boetes hebben in Japan al voor veel ophef gezorgd. Tokio beschouwt ze als een schending van de onderlinge handels- en scheepvaartovereenkomsten met de VS. Drie Japanse rederijen zijn er zwaar door getroffen, Het zijn Nippon Yusen, Mitsui O.S.K. Lines en Kawasaki Kisen Kaisha.

De aandelenkoersen op de effectenbeurs van New York gingen kort na de bekendmaking van eventuele maatregelen hard naar beneden. (AFP, AFP, Reuter)