Vertrouwelijk akkoord over Total

BRUSSEL, 17 OKT. Frankrijk en de Verenigde Staten hebben een vertrouwelijke overeenkomst gesloten dat het Franse olie- en gasbedrijf Total niet door sancties zal worden getroffen wegens investeringen in Iran. Dit zeggen goed ingelichte Europese topdiplomaten in Brussel.

Het akkoord tussen Washington en Parijs betekent volgens de Brusselse diplomaten dat het miljardencontract van Total met Iran niet valt onder de Amerikaanse wetgeving. Deze maakt het mogelijk buitenlandse ondernemingen te straffen die zaken doen met Iran.

Het akkoord is gesloten voordat Total vorige maand een overeenkomst aanging met Iran, de Russische onderneming Gazprom en het Maleisische bedrijf Petronas voor de ontwikkeling van een aardgasveld in Iran. De New York Times meldde gisteren dat strafmaatregelen tegen het Russische Gazprom voor de Verenigde Staten zelf grote problemen zouden opleveren, omdat Washington zelf de Russische economie wil versterken en omdat de Amerikaanse investmentbanker Goldman Sachs een leidende rol speelt bij financieringstransacties. De krant citeert de Amerikaanse onderminister voor Economie, Stuart Eizenstat, die zegt dat als de VS Iran willen aanpakken, onbedoeld ook anderen worden getroffen.

Volgens topdiplomaten in Brussel is het vertrouwelijke akkoord tussen Frankrijk en de VS de reden dat de Europese Unie zich bij de onderhandelingen met de VS over de betrokken Amerikaanse wetgeving niet bezorgd toont over de mogelijkheid van Amerikaanse sancties tegen Total.

De EU weigert de geldigheid te erkennen van Amerikaanse wetgeving buiten het grondgebied van de Verenigde Staten. Volgens de zogeheten Amerikaanse D'Amato wetgeving kunnen strafmaatregelen genomen worden tegen ondernemingen die zaken doen met Iran en Libië.

Eerder deze week ontkende de Amerikaanse regering dat zij heeft ingestemd met de aardgasleiding van Turkmenistan door Iran naar Turkije, waarbij de Brits/Nederlandse oliemaatschappij Shell een leidende rol wil spelen.

Europese diplomaten onderstrepen dat het contract van Total met Iran geen enkele rol speelt bij de onderhandelingen tussen de VS en de EU om een oplossing te vinden voor het geschil over Amerikaanse extraterritoriale wetgeving, waardoor ook ondernemingen die zaken doen met Cuba door sancties van de VS getroffen kunnen worden. Volgens de diplomaten dreigt er gezien het akkoord tussen de Franse en de Amerikaanse regering in het geheel geen sanctie tegen Total.

Eerder deze week hebben de VS en de EU twee dagen tevergeefs getracht een oplossing te vinden voor hun geschil over de Amerikaanse wetgeving.

Functionarissen van de Europese Commissie zeiden gisteren dat daarbij voorlopig besloten is de aanvankelijk gestelde einddatum voor de onderhandelingen van 15 oktober terzijde te schuiven en volgende week in de marge van onderhandelingen bij de OESO in Parijs verder te praten. Maar vertegenwoordigers van de EU-lidstaten hebben gistermiddag besloten dat een hardere opstelling aangenomen moet worden tegenover de VS.

Pagina 4: EU oneens over beleid ten aanzien van de VS

De onderhandelaars van de EU hebben daarom een maand 'denkpauze' ingelast voordat opnieuw kan worden onderhandeld. Ze zijn geërgerd over het gebrek aan bereidheid van de Amerikaanse regering om tegemoet te komen aan de Europese eis dat Europese ondernemingen niet getroffen kunnen worden door Amerikaanse strafmaatregelen omdat zij zaken doen met Iran, Libië of Cuba. Het feit dat de Amerikaanse regering onder grote druk staat van het Amerikaanse Congres doen ze af als een probleem van de Amerikaanse regering, dat hen verder niet aangaat.

Tussen de EU-lidstaten is wel verdeeldheid over de vraag hoe hard de kwestie verder gespeeld moet worden. Een aantal lidstaten is het niet eens met de opstelling van de Europese Commissie, die een klacht tegen de Amerikaanse wetgeving bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) niet wil activeren zolang bedrijven in de EU niet door daadwerkelijke Amerikaanse sancties zijn getroffen. In april besloot de EU een ingediende klacht op te schorten omdat de VS zich bereid toonden het geschil door middel van onderhandelingen op te lossen.

Functionarissen van de Europese Commissie zeiden eerder deze week dat de EU bereid is de vervaldatum van de klacht in april volgend jaar te laten passeren, omdat daarna altijd de klacht opnieuw bij de WTO kan worden ingediend. Maar een aantal lidstaten wil de VS confronteren met een ultimatum : als voor april de extraterritoriale effecten van de Amerikaanse wetgeving niet verdwijnen gaat de klacht tegen de VS door. Andere lidstaten, waaronder Duitsland, willen echter een voorzichtiger aanpak en steunen het standpunt van de Europese Commissie.