Literatuurkwartet

Je hebt misschien geen tijd meer om ze te lezen, maar je kan altijd nog met ze kwartetten: Nederlandse schrijvers. Omdat de moderne mens nauwelijks meer tijd heeft voor literatuur, bedachten copywriter Lisette Eijsbouts en bibliothecaris Wouter van Riemsdijk als geheugen-opfrissertje Het Nederlands Literatuurkwartet.

Het spel bevat twaalf kwartetten van vier kaarten, thematisch geselecteerd onder noemers als 'schrijvers van de jaren vijftig en zestig' (Koolhaas, Mulisch, Nooteboom en Krol) of 'Interbellum' (Coolen, Slauerhoff, Vestdijk en Theun de Vries). De samenstellers van het spel schrijven in een korte verantwoording: 'Met de uitgave van dit kwartet hebben wij getracht een overzicht te geven van belangrijke auteurs uit de Nederlandse literatuur, waarbij wij niet de pretentie hebben volledig te zijn.'

Commercieel is het literatuurkwartet in elk geval een succes: er zijn inmiddels al 17.000 exemplaren van gedrukt. Nadat een eerste oplage voor de zomer al aansloeg bij de bibliotheken, hebben de samenstellers in september ook de boekhandels bediend. Maar wie het kaartspel doorvlooit, valt toch wel op dat enkele vooraanstaande auteurs ontbreken. Zo hebben W.F. Hermans en Gerard Reve de laatste 48 niet gehaald, en schittert ook Nescio door afwezigheid. Wèl kaarten van Nicolaas Matsier en Ronald Giphart, maar níet van Jan Wolkers en A.F.Th. van der Heijden.

Zijn de verhoudingen zo niet wat erg scheef getrokken?

'De weduwe van Hermans was zo kort na zijn dood nog niet in de stemming om mee te werken', legt Eijsbouts uit. Maar hadden de samenstellers die goedkeuring dan nodig om een kaartje te vervaardigen met tien regels tekst over leven en werk van de schrijver, en een foto? 'We hadden het best kunnen doordrukken. Maar dit project komt voort uit hobbyisme, dan heb je niet zo'n zin de mensen voor het blok te zetten.' Reve vroeg een te hoog bedrag, Wolkers reageerde niet op brieven, Van der Heijden wilde niet meedoen en voor de absentie van Nescio is 'geen reden'.

Ondanks deze omissies schiet het spel volgens Eijsbouts haar doel niet voorbij. 'De andere samensteller, Van Riemsdijk, is bibliothecaris en komt vaak mensen tegen die niet weten wat ze moeten lezen. Mensen hebben het steeds drukker en de hedendaagse literatuur gaat vaak aan ze voorbij. Dit kwartet frist hun geheugen op: wie is nou ook weer wie? We hebben de selectie van schrijvers voorgelegd aan Kees Fens en die vond het goed.' Het spel wordt niet alleen gespeeld door ontleesde, druk bezette volwassenen. Inmiddels hebben ook scholen uit Deventer en Enschede het kwartet aangeschaft. Worden daar geen kinderen grootgebracht met flinke gaten in hun literatuurkennis? Eijsbouts kan zich er niet druk om maken. 'Die mag hun leraar dan aanvullen.'