Tok Pisin

In Papoea Nieuw-Guinea spreken ze, volgens Alfred Hartemink (NRC Handelsblad, 9 oktober), “een soort Engels”, Tok Pisin geheten. Hartemink, die blijkbaar in Papoea Nieuw-Guinea verblijft, is bezig deze 'eenvoudige' taal te leren om 'met andere eenvoudige mensen van gedachten te kunnen wisselen.'

Behalve veel aan het Engels ontleende woorden kent het Tok Pisin 'van die typische woorden' als tingting voor 'gedachten' en kakaruk voor 'kip'. Met dit soort woorden kun je 'mooie zinnen' maken als Kaikai bilong tingting en Pukpuk i kaikaim rokrok na em tingting inzat kakaruk. (Hartemink geeft helaas geen vertaling maar volgens zijn eigen woordenlijstje moeten deze zinnen zoiets betekenen als 'Het eten van de gedachten' en 'De krokodil eet de kikker en zijn gedachten zijn in de kip'. Erg poëtisch allemaal, maar misschien moet Hartemink toch nog eens goed studeren op zijn Tok Pisin.)

Woorden als rokrok worden door taalkundigen 'reduplicaties' (verdubbelingen) genoemd, een verschijnsel dat in veel talen voorkomt. Het woord kakaruk is waarschijnlijk een klanknabootsend woord, een al even normaal taalkundig verschijnsel. Niets typisch aan dus. Wat wel typisch is, is dat Hartemink, ongehinderd door enige kennis, een zouteloos stukje schrijft waarin zo ongeveer alle vooroordelen over creooltalen te vinden zijn die er over deze talen bestaan. Het zijn 'eenvoudige' talen, voor 'eenvoudige' mensen, met van die 'typische' woorden, waarmee je natuurlijk alleen over 'eenvoudige' zaken kunt spreken. Dat er in Papoea Nieuw-Guinea verschillende kranten in het Tok Pisin verschijnen en dat deze taal ook in het parlement wordt gebruikt, is Hartemink kennelijk ontgaan. Daarvoor schiet zijn kennis van deze 'eenvoudige' taal blijkbaar toch tekort.