Spektakel op de helling

De wintersportgebieden zijn allang niet meer voorbehouden aan de traditionele skiër. De nieuwe machthebbers van de piste zijn de snowboarder en de snowbiker, die met duizelingwekkende snelheid de bedaagde skiër passeren. De sneeuwavonturier sluit naadloos aan bij de trend van 'multisport' in de sneeuw: 's ochtends skiën, 's middags downhill-biken en de volgende dag een free ride buiten de piste. Maar de ouderwetse skiër slaat terug: op lange, smalle carve-skies is hij bijna net zo spectaculair als de echte snelle jongens op de hellingen.

Ooit was bergwandelen avontuurlijk. Aan touwen over gletsjers lopen heette extreem. Nu verspreiden klimhallen zich over Nederland even onstuitbaar als de varkenspest. Voor de kano geldt hetzelfde: niet langer gewoon in een eigentijdse holle boom de rivier af, maar eskimoteren in de branding. Of raften in een snelstromende rivier en, als dat niet gevaarlijk genoeg is, canyoning in de bergen. Overal zoekt de jeugdige buitensporter naar nieuwe kicks. Alles moet sneller en gevaarlijker en dat botst soms met de oude garde. De strijd tussen de generaties heeft zich verplaatst van de huiskamer naar de natuur.

Ook op de sneeuwhelling heerst oorlog. De nieuwe machthebber van de piste is de snowboarder en - nog zeldzaam - de snowbiker, die zich met zijn mountainbike op aparte pistes beweegt. Met duizelingwekkende snelheid slingeren de snowboarders zich langs de zich wezenloos concentrerende mannen en vrouwen op de ski's. In kleding en gedrag spotten zij met de 'ouderwetse' skiër. De voorzichtige skiër glijdt keurig in bochten naar beneden en neemt geduldig plaats in de lange rij voor de sleep- of stoeltjeslift op weg naar een volgende afdaling. De durfal zoekt de steilste hellingen of gaat naar zogenoemde Buckelpisten, afdalingen met veel bulten die veel techniek en lichaamsbeheersing vergen. Of hij waagt een afdaling door de Tiefschnee, buiten de piste, wat eigenlijk verboden is en in elk geval ernstig wordt ontraden. De jeugd dringt zich op en baant zich roekeloos een weg door het duffe gestuntel op de piste. En met hun onhandig brede planken staan ze hinderlijk in de weg bij de liften als ze al niet eenvoudigweg voordringen.

De sneeuwavonturier sluit naadloos aan bij de trend van 'multisport' in de sneeuw. De moderne wintersporter is een eclecticus: 's ochtends skiën, 's middags downhill-biken, de volgende dag sleeën en langlaufen en weer een dag later carven, op smalle, snelle skies. Laatste trend bij snowboarders: een free ride door de zachte, losse, niet aangedrukte sneeuw, buiten de pistes - avontuurlijk, spectaculair en gevaarlijk. Soms kan snowboarden daar zelfs onverantwoord zijn. Off piste is er geen enkele controle van mensen die het gebied en de omstandigheden kennen. Wanneer de temperatuur hoog is en de sneeuw zacht, kan de sneeuw gemakkelijk worden verschoven door de plankglijders; het gevaar van zich ontwikkelende lawines is groot. Ook zijn in de dikke sneeuw eventuele spleten niet te zien.

De snowboarder wordt door het sneeuwestablishement uiterst serieus genomen. Een aantal wintersportoorden heeft geprobeerd skiër en snowboarders in vreedzame cohabitation samen te houden. Daar zijn nu speciale pistes met springplanken en halfpipes, zoals we die in de stad kennen van skaters. De Zwitserse plaatsen Davos, Laax en Saas Fee kennen zelfs een echte snowboardscene met evenementen, zoals houseparty's, die aan de verlangens van jongeren tegemoet moeten komen. Ook is de behuizing van de vakantievierende snowboarders goedkoop gehouden: ze kunnen overnachten in containers en kleine cabines. In de Franse Alpen blijven de traditionele wintersportoorden niet achter. Val d'Isere en Val Thorens kennen in december voor de plankglijders tal van attracties, in het jargon side events genoemd.

Maar de ouderwetse skiër laat zich niet kennen. Carven is het avontuurlijke, sensationele antwoord van de ski op het snowboard: skilatten van verschillende, maar vooral bijzondere afmetingen en modellen. Lang en smal zijn ze, al naar gelang de wensen voor het gebruik, en vooral getailleerd. Carveskiën verschilt technisch eigenlijk niet zo veel van het traditionele skiën, maar door de diepere taillering van de carveski kun je meer in de bocht hangen en stuurt de ski de bochten beter op de kanten.

Wie weet, zo moeten de marketingjongens van de sneeuwindustrie hebben gedacht, kunnen we de enigszins duffe uitstraling van het reguliere skiën een stimulans geven. Want zo goed als het snowboarden loopt, zo slecht dreigt het het skiën te vergaan. Het aantal mensen dat regelmatig op wintersport gaat, loopt terug. Onzekerheid over sneeuw, volle pistes met ongewenst gevaarlijke snowboarders, lange wachttijden voor de liften en overvolle autowegen zijn daar debet aan. Aan de weersomstandigheden valt weinig te sleutelen, maar aan het tanende imago van skiën des te meer. Voor die quantumjump voorwaarts moeten de 'carveski's' zorgen.

Er zijn gradaties in carveski's, van stijve tot flexibele ski's, van easycarves tot sportcarves en funcarves. De easycarve is geschikt voor de beginnende tot redelijk gevorderde skiër, die de bochten niet altijd op de kanten stuurt. Deze ski heeft doorgaans minder taillering dan de sportcarve en is soepeler. Hierdoor kan de bocht ook nog slippend worden gestuurd en is minder geschikt voor de agressieve skiër.

De sportcarve is geschikt voor de allround skiër die onder alle omstandigheden de bochten ritmisch aan elkaar kan skiën. De ski is stabiel bij hoge snelheden en geeft een goede grip op harde pistes. De funcarve is de meest getailleerde carveski. Door deze diepe taillering geeft hij, geskied op de kanten, het meest ultieme carvegevoel. Hangend in de bocht lijkt het alsof je op een snowboard staat. Technisch goede skiërs kunnen bij hoge snelheden extreme hoeken bereiken en met de handen of zelfs met de heupen laag over de piste scheren. Technisch zeer goede skiërs en wedstrijdskiërs skiën al jaren zo.

Maar wie zo maar weg denkt te kunnen skiën op carves, ligt snel op zijn rug. Wie op carves wil skiën, moet zijn techniek aanpassen en een stap doen in de richting van de snowboarder. De houding van lichaam, benen en voeten lijkt veel op de houding die snowboarders innemen. Degene die het carven eenmaal onder de knie heeft, zal merken dat deze ski de gebruiker meer snelheid en plezier geeft en hem - mits hij beschikt over een goede techniek - kracht bespaart. Zo wordt de conservatieve skiër de kans geboden mee te gaan met de jeugd. De carveski voldoet aan het dwangbeeld van deze tijd: snel en spectaculair. Carve, carve, carve, wie niet carft telt niet meer mee.

INFORMATIE

Skisportweek

Nationale Skisportweek, 20 t/m 26 okt. Een groot aantal skibanen, regionale skiverenigingen en langlauf- en rolskiverenigingen door heel Nederland biedt speciale lessen en geeft demonstraties Sneeuwfit, carve-skiën, bigfoot, snowboarden en rolskiën. Buitenbanen van Bergschenhoek en Bleiswijk geven carve-clinics. Indoorskibaan Alpine Sport Den Hoorn organiseert skinight en snowboardnight, met demonstraties en video.

Skihapp '97

Europa's grootste wintersport-vakantiebeurs. Demonstraties van Salzburger skileraren, die halsbrekende toeren laten zien op een indoor-skipiste. Carve-skiën, snowboarden, alpine skiën zijn onderdelen van deze demonstratie. Skihapp '97: Ahoy' Rotterdam, 16 t/m 19 okt.

Ski-Inn

Op de sneeuwvakantiebeurs Ski-Inn kan de bezoeker alles te weten komen over voordelige trein- of touringcararrangementen. Nieuw is een treinarrangement naar Wallis in Zwitserland. Ook de 'betaalbare' bestemmingen in Oost-Europa zijn vertegenwoordigd. Tussen de rekken wintertruien en -broeken is het goed snuffelen.

Ski-Inn IJsselhallen Zwolle, vr 17 en za 18 okt, 12-21u. Ski-Inn Brabanthallen 's-Hertogenbosch, do 23 t/m za 25 okt 12-21u en zo 26 10-18u. Inl 013-4561806. Toegang ƒ 15, kind 5 t/m 12 en 65+ ƒ 8

SnowRail

Met het nieuwe SnowRail pakket regelt NS Travel de treinreis naar uw winterbestemming en de accomodatie ter plekke. Houders van NS/OV-jaarkaarten krijgen 10 procent korting wanneer zij rechtstreeks telefonisch boeken.

*NS Travel 030-2977240

ANWB

ANWB Den Haag. Allerlei informatie. Nieuw: ANWB Skiselect Europa 1998 op CD-ROM. Gemaakt voor Windows 3.x en Windows 95. Deze maakt uitzoeken van een winterbestemming gemakkelijk. Keus uit meer dan 250 plaatsen in 14 Europese landen. Voor alle informatie ANWB Helpdesk 070-3147143.

NSV

Nederlandse Ski Vereniging. Den Haag. Tel: 070-3101100. Fax: 070-4273113. Reisverzekeringen: telefoon 070-3101112. Reizen: 070-3101110. Informatiecentrum 0900-8212106. Sneeuwlijn 0900-35026080.

Tijdschriften

Ski Magazine en Snowboard Magazine, officiële organen van Nederlandse Ski Vereniging. Telefoon 035-6232756.

Tochten

Edward Bekker, ski en alpinisme. Tochten, off-piste instructieweken met video-analyse, avontuurlijke off-piste safariweken, toerskitocht in de middernachtzon van Zweeds Lapland en boven de Noorse fjorden in mei, lawinecursussen. Verder expedities, bergsportverzekeringen. Informatie boekingen: tel/fax 070-3614354. Expedities: 045-4051823, fax: 045-4053845.

Ski-atlas

In de Nederlandse Ski-atlas staat informatie over meer dan 240 skigebieden en 450 wintersportplaatsen, prijzen van ski-abonnementen van het nieuwe seizoen, logiesmogelijkheden, snowboard- en langlaufinformatie. Ook inlichtingen over heli-skiën in Canada en relatief onbekende gebieden in de Pyreneeën. Alle gebieden geïllustreerd met panoramakaart. De ski-atlas 1998 verschijnt eind okt. ƒ 59,90. Cd-rom ƒ 49,50. Inl 035-6953666