Zaak van fondsenwerving; Onderzoek Clinton krijgt een vervolg

WASHINGTON, 15 OKT. De Amerikaanse minister van Justitie, Janet Reno, heeft meer tijd nodig om te onderzoeken of president Clinton zich schuldig heeft gemaakt aan illegale fondsenwerving.

Dat maakte Reno gisteren bekend. Een eerste onderzoek naar de zaak, dat gisteren werd afgerond, heeft geen overtreding van de wet aan het licht gebracht. President Clinton, die deze week een officiële reis door Zuid-Amerika maakt, reageerde gisteren in Brazilië gereserveerd op Reno's besluit om het onderzoek te verlengen. “Ik heb al het mogelijke gedaan om me aan de wet te houden, en daar heb ik een goed gevoel over”, zei hij. Hij toonde zich bereid om zich persoonlijk door onderzoekers van justitie te laten ondervragen.

De president zei dat hij “geen goed gevoel” had over de “openlijke, uitdrukkelijke en aanmatigende pogingen om dit hele proces te politiseren”. Hij doelde daarmee op de Republikeinen in het Congres, die minister Reno onder zware druk zetten om het onderzoek over te dragen aan een onafhankelijke aanklager.

Het Witte Huis droeg gisteren zestig nieuwe videobanden van bijeenkomsten van Clinton met politieke geldschieters over aan het Congres en het ministerie van Justitie. Vandaag zouden de banden openbaar worden gemaakt. De openbaarmaking van 44 van dergelijke videobanden leidde vorige week tot grote opschudding in Washington, vooral omdat het Witte Huis maandenlang had ontkend dat zulke opnames bestonden.

Het onderzoek van justitie concentreert zich op de vraag of Clinton de wet heeft overtreden die fondsenwerving in overheidsgebouwen verbiedt. Niet alleen gaat justitie na of hij vanuit het Witte Huis per telefoon geldschieters heeft benaderd, als dat het geval blijkt wordt ook onderzocht wat hij hun dan heeft gevraagd.

De videobanden kunnen mogelijk licht werpen op de vraag of Clinton tijdens de koffiebijeenkomsten om financiële steun heeft gevraagd. Ook onderzoekt justitie of de president en de vice-president ervan op de hoogte waren dat geld dat werd ingezameld als algemene fondsen voor de Democratische Partij (soft money) heimelijk werd gebruikt als geld voor de campagne van de kandidaten Clinton en Gore (hard money). Reno moet verder de afweging maken of de wet, die uit de vorige eeuw stamt en bedoeld is om te voorkomen dat ministers hun ambtenaren onder druk zetten om campagnebijdragen te doen, wel van toepassing is op telefoongesprekken, op vrijwillige campagnebijdragen en op gesprekken vanuit de woonvertrekken van het Witte Huis en het presidentiële vliegtuig Air Force One.

Het vervolgonderzoek waar Reno gisteren toe besloot kan uitmonden in de aanstelling van een onafhankelijke aanklager. Naar vice-president Gore is ook een dergelijk vervolgonderzoek gaande. Tot uiterlijk 2 december heeft Reno de tijd om te besluiten of ze over voldoende belastende aanwijzingen beschikt om aanstelling van zo'n aanklager te rechtvaardigen. Een onafhankelijke aanklager kan hoge functionarissen als de president aanklagen zonder ruggespraak met het ministerie.

Reno is de afgelopen weken hard gekritiseerd door de Republikeinen omdat ze nog geen onafhankelijke aanklager heeft aangesteld. Volgens Newt Gingrich, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, heeft de minister zich “een dwaas” getoond. Vandaag zou Reno over haar optreden aan de tand gevoeld worden door de commissie van Justitie van het Huis van Afgevaardigden.