Nederland goed vertegenwoordigd op Buchmesse

De 49ste Frankfurter Buchmesse, die gisteravond in het bijzijn van de presidenten van Duitsland en Portugal en de voorzitter van de Europese Commissie geopend werd, heeft 9.587 deelnemers uit 107 landen. Het jaarlijkse 'Schwerpunkt' is Portugal.

FRANKFURT A/M, 15 OKT. Zoals Europese filmfestivals beginnen met bespiegelingen over de Dood van de Cinema, zo vangt de jaarlijkse Frankfurter Buchmesse steevast aan met waarschuwende geluiden over de Toekomst van het Boek. Was het vijf jaar geleden nog de opkomst van de elektronische media die door boekhandelaars en uitgevers als grootste bedreiging werd gezien, tegenwoordig is het de eventuele loslating van de vaste boekenprijs.

Op een persconferentie voorafgaand aan de Buchmesse drong de voorzitter van de vereniging van Duitse boekhandelaren, Gerhard Kurtze, er gistermiddag op aan dat de Europese Commissie zich snel positief zou uitspreken over handhaving van de voor de boekhandel zo essentiële horizontale prijsbinding. Maar een paar uur later hield Jacques Santer, de voorzitter van de EC, zich op de vlakte. In zijn toespraak bij de officiële opening van de 49ste Frankfurter Buchmesse verzekerde hij dat de EC “de zaak zorgvuldig zal bekijken”, en daarbij “rekening zal houden met het belang van boeken als economische en culturele goederen.”

Wie de opzet van de 49ste Buchmesse ziet, zou niet zeggen dat er iemand is die zich zorgen maakt over de toekomst van het boek. Het aantal deelnemende uitgevers en boekhandelaren is gestegen met 3,7 procent ten opzichte van vorig jaar: 9.587 standhouders uit 107 landen presenteren de komende dagen meer dan 306.000 titels, waarvan er 80.000 nieuw zijn en ongeveer 10.000 'gedrukt' op cd-roms en andere elektronische informatiedragers. Alleen al het oversteken van het immense, door moving walkways verbonden hallencomplex kost een half uur - en dan heb je nog geen boek ingekeken.

“Het gevoeligste waarnemingssysteem voor de drastische veranderingen in de boekenwereld” werd de Buchmesse gisteren door Gerhard Kurtze genoemd; en Jorge Sampaio, de president van het dit jaar als themaland verkozen Portugal, had het in zijn openingspraatje over de 'Olympische Spelen van het boek'. Behalve een markt voor de aan- en verkoop van rechten op boeken uit zestig landen (10.000 titels, nu ook gepubliceerd op Internet: www.buchmesse.de) en een ontmoetingsplaats voor ons-kent-ons, is het Messe-terrein de komende dagen ook een cultureel centrum. Schwerpunkt Portugal presenteert zich met behulp van een speciaal paviljoen en een groot aantal tentoonstellingen; de Turkse auteur Yasar Kemal krijgt zondag de Vredesprijs van de Duitse boekhandel uit handen van de net 70 geworden Günter Grass; en vele andere auteurs, onder wie de winnares van de Bookerprijs 1997 Arundhati Roy, discussiëren met elkaar over thema's als 'auteurs rond de wereld' en 'de politiek van het vertalen'.

Nederland, dat met 269 standhouders op vijf na de grootste inbreng heeft op de Buchmesse, is ook verder goed vertegenwoordigd - en niet alleen doordat er tot in de trams naar het Messe-terrein gepraat wordt over de geplande fusie van Wolters Kluwer en Reed Elsevier. Het Literair Produktie en Vertalingen Fonds deelt brochures uit met Engelse samenvattingen van recente Nederlandse romans. Reeds vertaalde auteurs als Oscar van den Boogaard en Margriet de Moor (wier Herzog von Ägypten vanmorgen weinig lovend werd besproken in de Frankfurter Allgemeine) zijn te vinden in de kraampjes van hun Duitse uitgevers. En Maarten 't Hart doet vrijdag een openbaar interview. In de geschreven versie van de openingsspeech van Buchmesse-directeur Peter Weidhaas figureerde 't Hart overigens als voorbeeld van een 'belangrijk auteur' tussen Grass, Kemal, Roy, Ribeiro en Ignatieff. Maar toen Weidhaas gisteren zijn tekst uitsprak, bleek de naam van 't Hart vervangen door die van de Roemeense postmodernist Mircea Cartarescu.