Luxe consument wil steeds meer, anders en beter

De westerse consument is veeleisend, kritisch en grillig. Hij wil steeds meer, steeds anders en steeds beter. 's Werelds grootste voedingswarenbeurs, de Anuga in Keulen is daar op 275.000 vierkante meter een goede weergave van.

KEULEN, 15 OKT. Het is 'booming bussiness' zegt één van de dames op de uitpuilende stand van Deli Ostrich uit België. Onder de 6.540 bedrijven die zijn vertegenwoordigd op de Anuga, de vakbeurs voor de voedingsindustrie die deze week in Keulen wordt gehouden, zijn er meer die in struisvogelvlees, wilde zwijnen, everzwijnen, reebokken en hinden doen, maar Deli Ostrich uit het Vlaamse De Haan gaat verder. Het bedrijf betrekt op grote schaal vlees van kangeroes, krokodillen, springbokken, blesbokken en koedoes uit Zuid-Afrika en Zimbabwe om tegemoet te komen aan de verlangens van de klant. “Soms hebben we ook kameel, slang en krokodil, alligator om precies te zijn. Maar dat is niet altijd voorradig.”

Het bedrijf is sedert 1953 gespecialiseerd in wild en gevogelte, maar de moderne, beter gesitueerde consument laat zich de afgelopen zeven jaar steeds meer exotic game meat smaken. Het 'seizoen' begint in april en zwakt in de zomer flink af om in het najaar weer aan te trekken en af te stevenen op een hoogtepunt aan het eind van december. “Ik denk dat het vooral te maken heeft met het rundvlees, waar problemen mee zijn. De prijs van struisvogelvlees sluit daar ongeveer op aan. Het is het rode vlees van de 21-ste eeuw.”

Voor de klant kan het nooit gek genoeg zijn, zo laten de op 275.000 vierkante meters uitgestalde voedingswaren zien. The Greenery, verkooporganisatie van de gefuseerde Nederlandse groente- en fruitveilingen, toont witte komkommers en baby-paprika's. Het Franse sud'n'sol levert tomaten, die eerst 'half gedroogd worden en vervolgens gemarineerd in puur natuurlijke oliën met fijne verse kruiden'. De gemarineerde tomaat is bedoeld om te worden verwerkt in salades en pasta's, maar doet het ook goed op brood of als tapa.

De klant van nu wil 'exotische' producten die als zodanig herkenbaar zijn. Bananenchips uit Mauritius of de Filippijnen, gemberkip uit Japan, komkommerpikkels uit Iran en berevlees in blik van Midnight Sun Delicacies uit het Finse deel van Lapland. “Consumenten, vooral die in Duitsland en Frankrijk zijn meer en meer gevoelig voor de herkomst van levensmiddelen en verlangen garanties voor wat betreft de origine van de producten. Die moeten afkomstig zijn uit een bekend en betrouwbaar land,” zegt dr. ir. W. de Wit, directeur industrie en handel van het departement van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Vandaar wellicht de belangstelling voor wodka's, pannekoekenmix, bier, bronwater, honing, bessenlikeuren, koekjes, worsten en vleeswaren, die door het bestuur van het district Tjoemen in hart van Siberië worden gepresenteerd.

De stelling van De Wit wordt waarschijnlijk nog het sterkst bewezen door de Italianen, die met 995 verschillende bedrijven de grootste buitenlandse inbreng vormen op de Anuga, gevolgd door Frankrijk met 434 en Nederland met 304. De Italianen doen hun best om aan te tonen dat elke stad en elk dorp zijn eigen pasta, kaas en ham heeft. Die pasta-industrie is er ook de grootste ter wereld. De onafzienbare rijen pastaboeren - van Giordani tot Agnesi en van Chiari & Forti tot La Molisana - produceren jaarlijks 2,8 miljoen ton, waarvan 15 procent wordt geëxporteerd.

Nederland is weliswaar de derde, grootste vertegenwoordiger op de beurs, maar laat dat nauwelijks zien. De totale 'agrosector', waar tien procent van de beroepsbevolking een boterham in verdient, vormt een kwart van de Nederlandse uitvoer van goederen. Deze export is van 34 miljard in 1980 toegenomen tot 75 miljard gulden vorig jaar. Overigens vormt de sierteelt de daarbij belangrijkste productgroep. Duitsland neemt een derde van de totale export af en is daarmee veruit de belangrijkste exportbestemming. Het aandeel van Nederland in de wereld-exporthandel in agrarische producten bedraagt 8 procent. Nederland neemt daarmee na de Verenigde Staten en Frankrijk de derde plaats in. Dat die Nederlandse inbreng niet als zodanig zichtbaar is op de Anuga heeft echter te maken met het feit dat het moeilijk of onwenselijk is het product een Nederlands tintje te geven. Vandaar dat een aantal producenten zich schuilhouden achter hun buitenlandse vertegenwoordiging.

De klant weet niet alleen wát hij wil, maar maakt ook steeds duidelijker hóe hij het wil. Een duidelijk voorbeeld daarvan is de 'foodcorner freshopper', die op termijn de slagerij in de supermarkt moet vervangen. Het is een gigantische koeletalage van vleeswaren met een bedieningstableau aan de voorkant. De klant kan daarop intikken hoeveel ham of boerenmetworst hij afgesneden en verpakt wil hebben. De volautomatische slagerij van het nieuwe bedrijf Foodcorner International in Loosdrecht is ontwikkeld door Prolion - bekend van de melkrobot - en wordt gemaakt door Fokker Special Products in Hoogeveen. Cebeco Meat Products en Schuitema participeren in het project. Foodcorner International rekent ongeveer drie ton voor het apparaat. De klanten van een filiaal van C1000 in Zwolle beleven eind januari de primeur. “Het apparaat komt tegemoet aan de steeds verdergaande eisen van consument en overheid. Het snijden van vlees buiten een gekoelde ruimte mag formeel niet, maar het gebeurt overal,” zegt Wim Moons van Foodcorner. “In dit apparaat gebeurt dat gekoeld, kiemvrij snijden wel. Bovendien wordt het mes na elke keer 'slicen' gereinigd. Je moet het zien als een geconditioneerde ruimte, waar de klant zijn bestelling kan doen.”

De innovatie trekt veel belangstelling op de Anuga. “Dat is natuurlijk leuk, maar ook zorgelijk. We zijn nog in een testfase, terwijl de vraag enorm is. Maar als het een succes wordt kunnen we uitbreiden tot meer producten. Waarom zou zo'n apparaat geen kaas, gebak of salades kunnen snijden?”