The Secret of NIMH

The Secret of NIMH (Bluth, 1982, VS), morgen, RTL4 13.35-15.05u.

Of het nou The Secret of NIMH is, of The Secret of N.I.M.H. daar zijn, getuige de discussies op de ruim tien aan deze film gewijde homepages op het Internet, zelfs de meest verstokte fans nog niet uit. De tekenfilm van Don Bluth is ook ruim vijftien jaar nadat hij uitkwam nog steeds populair bij een trouwe schare animatieliefhebbers: de meeste van deze homepages zijn vorige week nog bijgewerkt.

Het is verbazingwekkend hoeveel trivialia en wetenswaardigheden erop zijn verzameld. Zo is bijvoorbeeld te lezen dat in Japan de Bluth-mania ook buiten de virtuele wereld is doorgedrongen: in het zogenaamde Parque Espana in Shima schijnen, vergelijkbaar met de Mickey's en Goofy's in Disney World, enkele pluchen Bluth-creaties rond te lopen.

NIMH (1982) was de eerste animatiefilm die voormalig Disney-tekenaar Bluth voor zijn in Ierland opgerichte Bluth-Sullivan Animation Studio maakte. Hij verliet Disney in 1979, zogenaamd uit onvrede met het artistieke beleid, hoewel hij in werkwijze (de basis van elke film ligt in handmatig uitgevoerde schetsen) en stijl (de bekende 'Disney-ogen') niet zoveel afwijkt van Disney producties.

De film (naar het boek Mrs. Brisby and the Rats of NIMH (1971) van kinderboekenschrijver Robert C. O'Brien (1918-1973) gaat over de jonge muizenweduwe Mrs. Brisby die het samen met 'de ratten onder de rozenstruik' opneemt tegen een boze boer die hun nest in de akker wil omploegen. Wijlen haar echtgenoot Jonathan heeft de ratten vrijgelaten uit een soort laboratorium voor dierproeven en ze heeft dus wel iets van ze tegoed. Een uitgelezen kans voor Bluth om een thema als vivisectie onder de aandacht van zijn publiek brengen. Toch wordt de film nergens door pedagogisch-moralisme gedomineerd. NIMH is vooral een sierlijk en zwierig getekende animatie.

Ondanks Bluth's onmiskenbare kwaliteiten waren zijn films nooit zulke doorslaande successen als de in dezelfde periode geproduceerde films uit de Disney-fabriek. Na An American Tail (1986) en All Dogs go to Heaven (1989) ging het langzaam bergafwaarts met de creaties van de Disney-dilettant. Inmiddels heeft Bluth weer onderdak gevonden bij een grote Amerikaanse studio. Voor de Fox Animation Studio (20th Century Fox) maakte hij Anastasia, een muziaal spookje over de Russische prinses Anastasia Romanov. Anastasia gaat in Amerika op Thanksgiving in première en wordt in Nederland als Kerstfilm verwacht.