Patiënt passeert de huisarts bij bezoek specialist

ROTTERDAM, 14 OKT. Een kwart van de patiënten die een specialist bezoekt, beschikt niet over een verwijsbriefje van de huisarts. De ziektekostenverzekeraars controleren nauwelijks of patiënten wel over een dergelijke verwijzing van een huisarts beschikken.

Dat blijkt uit een onderzoek van de Consumentenbond en het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nivel).

Minister Borst (Volksgezondheid), die vandaag het boek Waar zou Nederland zijn zonder de huisarts in ontvangst neemt, noemt het “zorgelijk” dat de verzekeraars accepteren dat patiënten hun huisarts passeren. Zij ziet voor de huisarts een belangrijke rol weggelegd als 'poortwachter' die moet bepalen wanneer specialistische zorg voor patiënten daadwerkelijk noodzakelijk is. Specialisten moeten daardoor gevrijwaard blijven van klachten die eenvoudig kunnen worden behandeld. Bovendien moet worden voorkomen dat de kosten van de gezondheidszorg onnodig oplopen.

Specialisten weigeren volgens het onderzoek zelden patiënten zonder verwijsbrief. Vaak wordt achteraf toestemming gevraagd aan de huisarts, zodat de verzekeraar de kosten alsnog vergoedt. Huisartsen houden bij doorverwijzingen vooral rekening met de wensen van de patiënt en minder met de lange wachtlijst voor de specialist, aldus het onderzoek.

De meestgenoemde reden om de specialist zonder tussenkomst van de huisarts te bezoeken, is dat de patiënt al eerder contact met hem heeft gehad. In andere gevallen denken patiënten zelf het beste te weten of zij specialistische hulp nodig hebben. Tijdwinst en het uitsparen van een huisartsconsult worden minder vaak genoemd.

De oogarts (61 procent) wordt in de meeste gevallen zonder doorverwijzing bezocht, op afstand gevolgd door de algemeen chirurg (34 procent), de gynaecoloog (32 procent), de KNO-arts (29 procent), de huidarts en de orthopedisch chirurg (beide 27 procent). Specialismen die minder vaak worden bezocht zonder doorverwijzing zijn de internist (18 procent), de neuroloog (11 procent) en de radioloog (4 procent).

Particulier verzekerden zijn niet in alle gevallen verplicht een verwijsbrief te halen. Zij stappen vaker op eigen initiatief naar de specialist dan ziekenfondsverzekerden, voor wie een verwijsbrief wel verplicht is.