Zuid-Afrika: Goldco nieuwe goudgigant

JOHANNESBURG, 13 OKT. Door een fusie van twee Zuid-Afrikaanse mijnhuizen is het afgelopen weekeinde het grootste goudbedrijf ter wereld ontstaan. Gold Fields en Gencor besloten samen te gaan in een nieuw concern, Goldco, dat op de aandelenbeurs een totale waarde van 17 miljard rand (een kleine 7,5 miljard gulden) zal hebben.

Hoewel er in feite sprake is van een overname, door Gold Fields van Gencor, spreken de beide partijen over een fusie. De transactie zal op 1 januari ingaan. Gold Fields, dat op zijn beurt weer een onderdeel vormt van de Zuid-Afrikaanse Rembrandt-groep, krijgt een belang van 35 procent in Goldco en Gencor 20 procent. De andere aandelen zijn gespreid.

De twee ondernemingen zeggen tot hun stap te zijn gekomen om de neergang in de goudsector, ten gevolge van de gedaalde goudprijs, een halt toe te roepen. “We hebben een overeenkomst gesloten die tot een van de meest opwindende bedrijven ter wereld zal leiden”, zei een lyrische Alan Wright, een van de topmannen van Gold Fields.

Analisten in Johannesburg verwachten dat de fusie verdere uitstraling zal hebben op de Zuid-Afrikaanse goudindustrie. Zuid-Afrika is de grootste goudproducent ter wereld. Het samensmelten van de twee goudbedrijven leidde vanmorgen op de beurs van Johannesburg tot een sterke stijging van de vraag naar aandelen. David Hall, een broker bij ING Barings, sprak van een “brilliante zet” door Gold Fields en Gencor, “dit geeft goede vooruitzichten”.

De mijnen van Goldco zullen na de fusie goed zijn voor een gezamenlijke jaarproductie van vier miljoen ounces, hetgeen tegen de huidige (tamelijk lage) marktprijzen een waarde vertegenwoordigt van 1,3 miljard dollar. De mijnreserves van Goldco bedragen een geschatte 120 miljoen ounces. Gencor beschikt over drie grote mijnen in de provincie Vrijstaat, te weten Beatrix, Oryx en St. Helena en één mijn in de provincie Mpumalanga (Evander Gold Mines).

Gold Fields heeft drie grote mijnen in de omgeving van Johannesburg: Driefontein, Kloof en New Wits. Ook beider buitenlandse activiteiten vallen onder de deal: Gold Fields bezit in Ghana de Tarkwa goudmijn, Gencor heeft een belangrijk aandeel in een Canadees bedrijf, Eldorado Gold.

De twee concerns hebben hun andere mijnactiviteiten (niet-goud, kolen etc.) niet bij de fusie betrokken. Gencor bracht eerder zijn winning van niet-edele metalen al onder bij Billiton, een metaalproducent die in 1994 van Shell werd overgenomen voor 1,2 miljard dolllar. De niet-edele metalen zijn nu onder de naam Billiton genoteerd aan de Londense effectenbeurs. Van Gencor blijft, na de fusie met Gold Fields in 1998, alleen nog een houdstermaatschappij over, uitgezonderd de platinawinning.

Een van de grootste problemen waar de Zuid-Afrikaanse mijnbouw op dit moment mee worstelt is de inefficiënte productie. Ten tijde van de apartheid waren de loonkosten dusdanig laag dat bedrijven niet de noodzaak inzagen te investeren en te rationaliseren. Nu vakbonden in het 'nieuwe Zuid-Afrika' hun looneisen stellen en de directies niet langer om loonsstijgingen heen kunnen wreekt zich de desinvestering.

De mijnwerkersvakbond NUM verzet zich tegen fusies omdat deze gepaard gaan met verlies aan arbeidsplaatsen. Om aan de bezwaren van de vakbonden tegemoet te komen hebben Gold Fields en Gencor een aanbod gedaan aan New Africa Investments (Nail), een zakenconsortium van zwarte zakenlieden, om een aandeel van 5 à 10 procent in Goldco te kopen (de mijnwerkers in Zuid-Afrika zijn bijna allemaal zwart). Nail, geleid door ex-NUM-leider tevens ex-ANC coryfee Cyril Ramaphosa, poogt nu in alle sectoren van de Zuid-Afrikaanse economie ook op topniveau door te dringen met het zogenoemde Black Empowerment Program.