Willem Smith over Kathleen Ferrier

The Rape of Lucretia: WISPCD 25966/25977 (vanaf begin nov.) Das Lied on der Erde live (17-5-52, Wenen): WISPCD 25963 The Italian recital (6-2-51, Milaan): WISPCD 25965; distr: Channel Classics.

SOEST, 13 OKT. “Kathleen Ferrier hoorde ik als jochie thuis, mijn ouders draaiden haar platen vaak - het Largo van Händel, Art thou troubled?, Che faro, een kerstplaat met Silent night en O come all ye faithfull. Toen Ferrier aan keelkanker overleed was ik elf. Ik heb haar dus nooit in het echt gehoord, maar door haar platen en cd's heb ik gevoel dat ik haar ken. Ferrier beroert mij op een manier die niet is te begrijpen.”

Willem Smith (55) uit Soest brengt op zijn privélabel WISPCD begin november zijn derde cd-produktie uit met opnamen van de Engelse alt Kathleen Ferrier(1912-1953). Het is een buitengewoon geïnspireerde en met veel heftigheid gezongen radio-opname van The Rape of Lucretia van Benjamin Britten, in 1946 uitgevoerd in de Amsterdamse Stadsschouwburg door The English Opera Group o.l.v. Britten, wiens vriend Peter Pears ook meezingt. De historische opname van de opera, in juli 1946 in Glyndebourne in première gegaan, wordt voor het eerst compleet uitgebracht. Ferriers Hollandse opnamen (in 1977 vond Klaas A. Posthuma in Hilversum de Amsterdamse opname uit 1951 van Glucks Orfeo ed Euridice) leggen als enige Ferrier vast in haar twee operarollen. Eerder bracht Smith live-opnamen uit van een Ferrier-recital in Milaan en van Mahlers Das Lied von der Erde met Kathleen Ferrier en Julius Patzak, gemaakt tijdens een concert in Wenen, in de tijd dat ook de fameuze plaatopname o.l.v. Bruno Walter werd gemaakt.

“Die Ferrier-opnamen heb ik gekregen van verschillende verzamelaars. Ze zijn digitaal 'gerestaureerd', omdat daaraan nogal wat mankeerde. Aan The Rape of Lucretia, die op verweerde glasplaten stond, is nu meer dan honderd uur besteed. Er zat ruis in en de hardere noten klonken niet goed en dat is nu zoveel mogelijk verbeterd.

“De opnamedatum van The Rape of Lucretia is volgens de één 4 oktober 1946 en volgens de ander 5 oktober. Uit radiogidsen en een werklijstje dat ik nu net heb gekregen, blijkt deze opname van 2 oktober, uitgezonden op 4 oktober. Die uitvoering werd door Britten zelf gedirigeerd, de dagen daarop werden ze geleid door Hans Oppenheim.

“Twee Ferrier-cd's zijn aangevuld met extra's. Op The Rape of Lucretia staat ook Der Abschied uit Mahlers Das Lied von der Erde in een uitvoering o.l.v. Bruno Walter in New York in 1948. Op de cd met het Milanese recital staat Von der Schönheit uit die New-Yorkse opname. Op die cd staat ook een interview en een Ferrier-curiosum: de opname van een feestje in New York in 1949, waarop Ferrier, zichzelf aan de piano begeleidend, op hilarische wijze allerlei liedjes zingt, terwijl ze doet of ze tipsy is. De oorspronkelijke opname eindigde met 'And now some coffee to sober me up'. Kathleens zus Winnifred was wat preuts en heeft dat slot bij een zeer gelimiteerde plaatuitgave eraf gehaald. Ik heb het er nu weer achter gezet.

“Ik zong zelf in de Alkmaarse Oratoriumvereniging van dirigent Nicolaas Jonker, die altijd naar Ferriers optredens in ons land was geweest. Tijdens een Ferrier-lezing van hem heb ik voor het eerst de plaat van Das Lied von der Erde met Ferrier en Patzak gehoord. Jonker zei: 'Ferrier is de enige zangeres die tranen op mijn wangen kan brengen.' Ze was door hem bij de Alkmaarse Oratoriumvereniging geëngageerd om in 1953 te zingen tijdens het 8 oktober-feest ter viering van Alkmaars ontzet. Een half jaar tevoren had Jonker al gehoord dat hij er niet meer op moest rekenen, omdat ze zo ziek was. Op de dag van dat concert overleed Kathleen Ferrier.”